Podsumowanie prawne grudnia 2018 r.

www.mgs-law.eu

Podsumowanie prawne grudnia 2018 r.

Podsumowanie prawne grudnia 2018┬ár. obejmuje nast─Öpuj─ůce zagadnienia:

PRAWO ENERGETYCZNE

  • Nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym ukszta┼étuje maksymalne ceny energii elektrycznej w 2019 roku
  • Prezes URE z┼éo┼╝y┼é zawiadomienie do Prokuratury w sprawie podejrzenia manipulacji na rynku hurtowym
  • Ustawa o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji
  • Prezes URE wskaza┼é sprzedawc├│w zobowi─ůzanych na 2019 rok
  • Wykaz odbiorc├│w przemys┼éowych

PRAWO CYWILNE

  • Odsetki od odsetek
  • Sprzeda┼╝ nieruchomo┼Ťci przez spadkobierc├│w

PRAWO PRACY

  • Zmiany w ustawie o zwi─ůzkach zawodowych

PRAWO GOSPODARCZE

  • Rezygnacja jedynego cz┼éonka zarz─ůdu sp├│┼éki

PRAWO KONSUMENCKIE

  • Odst─ůpienie w przypadku zmian us┼éug telekomunikacyjnych
  • Nowe kompetencje Prezesa UOKiK ÔÇô kary dla mened┼╝er├│w

ORZECZNICTWO

  • Przedawnienie polisolokat

PRAWO ENERGETYCZNE

  • Nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym ukszta┼étuje maksymalne ceny energii elektrycznej w 2019 roku

28 grudnia 2018 roku uchwalono ustaw─Ö zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niekt├│rych innych ustaw. Zgodnie z uzasadnieniem potrzeba zmiany przepis├│w wynika┼éa z istotnego wzrostu cen energii elektrycznej na rynku hurtowym, kt├│ry ostatecznie zosta┼éby przeniesiony na odbiorc├│w ko┼äcowych i negatywnie wp┼éyn─ů┼éby na stan polskiej gospodarki.

Nowelizacja w szczeg├│lno┼Ťci:

  • obni┼╝ka stawk─Ö podatku akcyzowego od energii elektrycznej ÔÇô z dotychczasowych 20,00 z┼é/MWh do 5,00 z┼é/MWh;
  • obni┼╝ka stawki op┼éat przej┼Ťciowych pobieranych przez operator├│w system├│w dystrybucyjnych;
  • wprowadza mechanizm okre┼Ťlenia stawek op┼éat stosowanych przez przedsi─Öbiorstwa dystrybucyjne i przesy┼éowe maksymalnie na poziomie z 31 grudnia 2018 roku oraz ustalenia przez sprzedawc├│w energii w taryfach i cennikach cen i stawek op┼éat nie wy┼╝szych ni┼╝ na dzie┼ä 30 czerwca 2018 roku;
  • nakazuje sprzedawcom energii elektrycznej do dnia 1 kwietnia 2019 roku dokona─ç zmian w umowach zawartych z odbiorcami ko┼äcowymi, o ile wskazane umowy zosta┼éy zawarte po 30 czerwca 2018 roku i spe┼éniaj─ů warunki przewidziane szczeg├│┼éowo w przepisach ustawy.

Sprzedawcy do 31 stycznia 2019 roku powinni z┼éo┼╝y─ç wnioski taryfowe (o ile s─ů obj─Öci obowi─ůzkiem przedk┼éadania taryf do zatwierdzenia Prezesowi URE) i zmieni─ç stosowane cenniki.

Nowelizacja powo┼éuje tak┼╝e Fundusz Wyp┼éaty R├│┼╝nicy Ceny, kt├│ry ma wyp┼éaca─ç sprzedawcom energii elektrycznej rekompensaty z tytu┼éu konieczno┼Ťci stosowania cen i stawek op┼éat na poziomie z 2018 roku. Szczeg├│┼éowy spos├│b obliczania rekompensaty zostanie okre┼Ťlony w rozporz─ůdzeniu Ministra Energii.

Ustawa wesz┼éa w ┼╝ycie z dniem og┼éoszenia, tj. 31 grudnia 2018 roku, z moc─ů od 1 stycznia 2019 roku.

  • Prezes URE z┼éo┼╝y┼é zawiadomienie do Prokuratury w sprawie podejrzenia manipulacji na rynku hurtowym

W grudniu 2018 roku Prezes URE zako┼äczy┼é prowadzone od po┼éowy ubieg┼éego roku post─Öpowania wyja┼Ťniaj─ůce dotycz─ůce transakcji na rynku hurtowym energii elektrycznej i gwa┼étownych wzrost├│w przewidzianych w nich cen. Jednocze┼Ťnie regulator wszcz─ů┼é kolejne post─Öpowanie wyja┼Ťniaj─ůce, kt├│re dotyczy cen energii elektrycznej ustalanych w kontraktach hurtowych na 2019 rok.

W ocenie Prezesa URE obserwowane ra┼╝─ůce wzrosty cen energii nie mog─ů by─ç uznane wy┼é─ůcznie za wynik wy┼╝szych koszt├│w jej wytwarzania, tj. cen w─Ögla kamiennego i uprawnie┼ä do emisji gaz├│w cieplarnianych (EUA).

Regulator zwr├│ci┼é ponadto uwag─Ö, ┼╝e gie┼éda powinna by─ç miejscem wy┼é─ůcznie zdrowej spekulacji cenami, ale poziom koncentracji polskiego rynku pozwala budowa─ç niekt├│rym uczestnikom rynku indeksy gie┼édowe za pomoc─ů pojedynczych transakcji.

  • Ustawa o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji

14 grudnia 2018 roku Sejm uchwali┼é ustaw─Ö o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji. 21 grudnia 2018 roku ustaw─Ö przekazano Prezydentowi do podpisu.

Przedmiotem regulacji ustawy jest okre┼Ťlenie zasad udzielania wsparcia dla energii elektrycznej wytwarzanej z wysokosprawnej kogeneracji oraz wydawania gwarancji jej pochodzenia z tych ┼║r├│de┼é.

  • Prezes URE wskaza┼é sprzedawc├│w zobowi─ůzanych na 2019 rok

20 grudnia 2018 roku Prezes URE opublikowa┼é informacj─Ö, w kt├│rej wyznaczy┼é sprzedawc├│w zobowi─ůzanych na rok 2019, kt├│rzy b─Öd─ů obj─Öci obowi─ůzkami wynikaj─ůcymi z przepis├│w ustawy o odnawialnych ┼║r├│d┼éach energii.

Prezes URE wyznaczy┼é 177 sprzedawc├│w zobowi─ůzanych na obszarze dzia┼éania 177 operator├│w system├│w dystrybucyjnych oraz sprzedawc─Ö zobowi─ůzanego na obszarze dzia┼éania operatora systemu przesy┼éowego elektroenergetycznego.

  • Wykaz odbiorc├│w przemys┼éowych

28 grudnia Prezes URE opublikowa┼é w BIP URE wykaz odbiorc├│w przemys┼éowych, kt├│rzy s─ů uprawnieni do samodzielnego wykonania obowi─ůzku uzyskania i przedstawienia do umorzenia ┼Ťwiadectw pochodzenia z kogeneracji lub uiszczenia op┼éaty zast─Öpczej.

Na li┼Ťcie znajduje si─Ö 36 podmiot├│w. Prezes URE w opublikowanej informacji podkre┼Ťli┼é, ┼╝e rok 2018 jest ostatnim, za kt├│ry przedmiotowy obowi─ůzek jest realizowany. W przysz┼éych latach zasady korzystania z ulg dla odbiorc├│w przemys┼éowych b─Öd─ů okre┼Ťlane na podstawie przepis├│w ustawy o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji.

PRAWO CYWILNE

  • Odsetki od odsetek

Ju┼╝ wkr├│tce tak zwany ÔÇ×zakaz anatocyzmuÔÇŁ, czyli zakaz naliczania d┼éu┼╝nikowi odsetek tak┼╝e od niesp┼éaconych przez niego dotychczas i skapitalizowanych odsetek, b─Ödzie dotyczy┼é w takim samym zakresie instytucji kredytowych, jak wszystkich innych uczestnik├│w obrotu.

W dniu 6 grudnia 2018 roku Sejm uchwali┼é ustaw─Ö wykre┼Ťlaj─ůc─ů z art. 482 Kodeksu cywilnego paragraf drugi, kt├│ry wy┼é─ůcza┼é d┼éugoterminowe po┼╝yczki udzielane przez instytucje kredytowe spod zakazu naliczania odsetek od odsetek.

Jak wida─ç pozycja instytucji kredytowych by┼éa dotychczas znacz─ůco uprzywilejowana, wspomniane wy┼é─ůczenie b─Ödzie nadal znajdowa┼éo zastosowanie, ale jedynie do odsetek nale┼╝nych przed dniem wej┼Ťcia w ┼╝ycie nowelizacji, gdy┼╝ do nich stosowa─ç si─Ö b─Ödzie wci─ů┼╝ przepisy dotychczasowe.

Ustawa czeka na podpis Prezydenta RP i wejdzie w ┼╝ycie po 30 dniach od jej og┼éoszenia.

  • Sprzeda┼╝ nieruchomo┼Ťci przez spadkobierc├│w

Zmiany w podatku dochodowym od os├│b fizycznych od sprzeda┼╝y nieruchomo┼Ťci przed up┼éywem 5 lat od jej nabycia – dzi─Öki nowelizacji, spadkobiercy mog─ů by─ç zwolnieni z podatku wcze┼Ťniej, ni┼╝ mia┼éo to miejsce dotychczas.

Zgodnie z nowymi przepisami pi─Öcioletni okres, po up┼éywie kt├│rego mo┼╝liwa jest sprzeda┼╝ odziedziczonej nieruchomo┼Ťci bez konieczno┼Ťci zap┼éaty podatku dochodowego jest liczona od daty nabycia nieruchomo┼Ťci przez spadkodawc─Ö. Do tej pory pi─Öcioletni okres trzeba by┼éo liczy─ç od daty ┼Ťmierci spadkodawcy.

Ponadto wdowcy i rozwodnicy, mog─ů sprzeda─ç nieruchomo┼Ť─ç bez podatku dochodowego w ci─ůgu 5 lat od daty jej nabycia do maj─ůtku wsp├│lnego. Dotychczas 5 lat trzeba by┼éo liczy─ç od dnia ┼Ťmierci wsp├│┼éma┼é┼╝onka lub podzia┼éu maj─ůtku wsp├│lnego po rozwodzie.

Z kolei do koszt├│w uzyskania przychodu z odp┼éatnego zbycia nieruchomo┼Ťci i praw maj─ůtkowych nabytych w drodze spadku zalicza─ç si─Ö b─Öd─ů tak┼╝e udokumentowane koszty nabycia lub wytworzenia poniesione przez spadkodawc─Ö oraz przypadaj─ůce na podatnika ci─Ö┼╝ary spadkowe w takiej cz─Ö┼Ťci, w jakiej warto┼Ť─ç zbywanej rzeczy lub prawa odpowiada ┼é─ůcznej warto┼Ťci rzeczy i praw maj─ůtkowych nabytych przez podatnika.

Nowelizacja wyd┼éu┼╝a ponadto do 3 lat, w jakim nale┼╝y przeznaczy─ç uzyskane ze sprzeda┼╝y ┼Ťrodk├│w na realizacj─Ö w┼éasnych cel├│w mieszkaniowych, w kt├│rym dokonano sprzeda┼╝y nabytej nieruchomo┼Ťci.

Nowe zasady odnosi─ç si─Ö b─Öd─ů do przychod├│w uzyskanych po 1 stycznia 2019 roku, decyduje zatem moment sprzeda┼╝y nieruchomo┼Ťci, a nie jej nabycia.

PRAWO PRACY

  • Zmiany w ustawie o zwi─ůzkach zawodowych

Z dniem 1 stycznia 2019 roku wesz┼éa w ┼╝ycie istotna zmiana w ustawie z dnia 23 maja 1991 roku o zwi─ůzkach zawodowych.

Ustawodawca zmieni┼é definicj─Ö osoby, kt├│ra mo┼╝e przyst─ůpi─ç do zwi─ůzku zawodowego. Dotychczas, uprawnienie te przys┼éugiwa┼éo g┼é├│wnie pracownikom zatrudnionym w rozumieniu Kodeksu pracy.

W zwi─ůzku z komentowan─ů zmian─ů, prawo tworzenia i wst─Öpowania do zwi─ůzk├│w zawodowych przys┼éuguje osobom wykonuj─ůcym prac─Ö zarobkow─ů. Za osob─Ö wykonuj─ůc─ů prac─Ö zarobkow─ů uznany jest zar├│wno pracownik w rozumieniu Kodeksu pracy, jak i osoba ┼Ťwiadcz─ůca prac─Ö za wynagrodzeniem na innej podstawie ni┼╝ stosunek pracy, je┼╝eli nie zatrudnia do tego rodzaju pracy innych os├│b, niezale┼╝nie od podstawy zatrudnienia oraz ma takie prawa i interesy zwi─ůzane z wykonywaniem pracy, kt├│re mog─ů by─ç reprezentowane i bronione przez zwi─ůzek zawodowy.

Oznacza to, ┼╝e tworzy─ç i wst─Öpowa─ç do zwi─ůzku zawodowego mog─ů ju┼╝ osoby prowadz─ůce jednoosobow─ů dzia┼éalno┼Ť─ç gospodarcz─ů (o ile ┼Ťwiadcz─ů us┼éugi bezpo┼Ťrednio na rzecz danego podmiotu) i pracuj─ůcy na podstawie um├│w cywilnoprawnych, czyli popularnej umowy zlecenia czy umowy o dzie┼éo.

PRAWO GOSPODARCZE

  • Rezygnacja jedynego cz┼éonka zarz─ůdu sp├│┼éki

W dniu 1 stycznia 2019 roku wesz┼éa w ┼╝ycie┬áustawa z 9 listopada 2018 r. o zmianie niekt├│rych ustaw w celu wprowadzenia uproszcze┼ä dla przedsi─Öbiorc├│w w prawie podatkowym i┬ágospodarczym. Ustawa ta wprowadza wiele zmian w obowi─ůzuj─ůcych przepisach prawa, w tym w Kodeksie sp├│┼éek handlowych (KSH).

Jedn─ů z najwa┼╝niejszych zmian wprowadzonych ww. ustaw─ů jest okre┼Ťlenie sposobu z┼éo┼╝enia rezygnacji z pe┼énienia funkcji przez jedynego cz┼éonka zarz─ůdu sp├│┼éki. W konsekwencji, zgodnie z nowym art. 202 ┬ž 6 KSH┬áÔÇ×je┼╝eli w wyniku rezygnacji cz┼éonka zarz─ůdu ┼╝aden mandat w zarz─ůdzie nie by┼éby obsadzony, cz┼éonek zarz─ůdu sk┼éada rezygnacj─Ö wsp├│lnikom, zwo┼éuj─ůc jednocze┼Ťnie zgromadzenie wsp├│lnik├│w, o kt├│rym mowa w art. 2331, chyba ┼╝e umowa sp├│┼éki stanowi inaczej. Zaproszenie na zgromadzenie wsp├│lnik├│w zawiera tak┼╝e o┼Ťwiadczenie o rezygnacji cz┼éonka zarz─ůdu. Rezygnacja jest skuteczna z dniem nast─Öpuj─ůcym po dniu, na kt├│ry zwo┼éano zgromadzenie wsp├│lnik├│wÔÇŁ

Maj─ůc na uwadze fakt, i┼╝ zgodnie z art. 238 KSH zgromadzenie wsp├│lnik├│w zwo┼éuje si─Ö za pomoc─ů list├│w poleconych lub przesy┼éek nadanych poczt─ů kuriersk─ů, wys┼éanych co najmniej dwa tygodnie przed terminem zgromadzenia wsp├│lnik├│w, to z┼éo┼╝one o┼Ťwiadczenie nie b─Ödzie mog┼éo wywrze─ç skutku wraz z doj┼Ťciem do wiadomo┼Ťci sp├│┼éki, tak jak to mia┼éo miejsce dotychczas.

Zmiany zaczn─ů obowi─ůzywa─ç od dnia 1 marca 2019 roku.

PRAWO KONSUMENCKIE

  • Odst─ůpienie w przypadku zmian us┼éug telekomunikacyjnych

12 grudnia 2018 roku wesz┼éa w ┼╝ycie nowelizacja Prawa telekomunikacyjnego, kt├│ra usun─Ö┼éa w─ůtpliwo┼Ťci w zakresie terminu odst─ůpienia od umowy w przypadku zmiany jej warunk├│w przez telefon lub Internet ÔÇô termin ten wynosi 14 dni.

Ustawa zmieniaj─ůca wprowadzi┼éa r├│wnie┼╝ wym├│g uzyskania uprzedniej zgody abonenta na ┼Ťwiadczenie us┼éug typu smsy premium, uprawnienie konsumenta do ca┼ékowitego zablokowania przez us┼éug premium oraz mo┼╝liwo┼Ť─ç ustalenia limitu koszt├│w takich us┼éug. Ponadto us┼éugi premium mog─ů ┼Ťwiadczy─ç┬átylko podmioty wpisane do rejestru prowadzonego przez Prezesa Urz─Ödu Komunikacji Elektronicznej.

Kolejna nowo┼Ť─ç – umowy o ┼Ťwiadczenie us┼éug telekomunikacyjnych mog─ů┬áby─ç┬áju┼╝┬ázawierane w formie dokumentowej.

  • Nowe kompetencje Prezesa UOKiK ÔÇô kary dla mened┼╝er├│w

Nowelizacja ustawy o wzmocnieniu nadzoru nad rynkiem finansowym oraz ochrony inwestor├│w na tym rynku rozszerzy┼éa kompetencje Prezesa UOKiK.

Od 15 grudnia 2018 roku Prezes UOKiK mo┼╝e nak┼éada─ç┬ákary na osoby z kadry zarz─ůdzaj─ůcej przedsi─Öbiorcy, je┼╝eli w ramach sprawowania swojej funkcji w czasie trwania stwierdzonego naruszenia umy┼Ťlnie dopu┼Ťci┼éa przez swoje dzia┼éanie lub zaniechanie do naruszenia zbiorowych interes├│w konsument├│w lub do stosowania klauzul niedozwolonych.

Maksymalna kara wynosi 2 mln z┼é i mo┼╝e by─ç na┼éo┼╝ona w decyzji nak┼éadaj─ůcej kar─Ö┬ána przedsi─Öbiorc─Ö.

ORZECZNICTWO

  • Przedawnienie polisolokat

ÔÇ×W umowie ubezpieczenia na ┼╝ycie z ubezpieczeniowym funduszem kapita┼éowym roszczenie o wyp┼éat─Ö warto┼Ťci wykupu ubezpieczenia, nie stanowi─ůcej koszt├│w udzielonej ochrony ubezpieczeniowej, przedawnia si─Ö w terminie okre┼Ťlonym w art. 118 k.cÔÇŁ┬á– tak orzek┼é S─ůd Najwy┼╝szy w uchwale z dnia 7 grudnia 2018 roku, ws. o sygnaturze akt III CZP 61/18.

Powy┼╝sza uchwa┼éa zapad┼éa wskutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez s─ůd okr─Ögowy rozpoznaj─ůcy spraw─Ö konsumenta przeciwko towarzystwu ubezpiecze┼ä o zap┼éat─Ö zatrzymanej cz─Ö┼Ťci warto┼Ťci wykupu tzw. op┼éaty likwidacyjnej, na podstawie abuzywnych postanowie┼ä umowy ubezpieczenia na ┼╝ycie z funduszem kapita┼éowym.

Przedstawione przez s─ůd zagadnienie prawne, sprowadza┼éo si─Ö do pytania ÔÇ×czy do przedawnienia roszcze┼ä konsumenta przeciwko towarzystwu ubezpiecze┼ä o zwrot zatrzymanej cz─Ö┼Ťci op┼éaty likwidacyjnej, zastosowanie znajdzie trzyletni termin przedawnienia w my┼Ťl art. 819 ┬ž 1 kodeksu cywilnego, czy te┼╝ termin dziesi─Öcioletni zgodnie z przepisem art. 118 kodeksu cywilnego.ÔÇŁ

Co prawda w praktyce orzeczniczej w─ůtpliwo┼Ťci w tym zakresie zdarza┼éy si─Ö sporadycznie i znaczna cz─Ö┼Ť─ç s─ůd├│w orzekaj─ůcych w sprawie polisolokat przyjmowa┼éa 10 ÔÇô letni termin przedawnienia z art. 118 kodeksu cywilnego (w brzmieniu sprzed nowelizacji). Jednak┼╝e podnoszone nieustannie przez towarzystwa ubezpiecze┼ä w┼Ťr├│d innych zarzut├│w, zarzuty przedawnienia wobec up┼éywu 3 ÔÇô letniego terminu z art. 819 ┬ž 1 Kodeksu cywilnego, spowodowa┼éa konieczno┼Ť─ç ujednolicenia linii orzeczniczej poprzez zaj─Öcie stanowiska w powy┼╝szym zakresie przez S─ůd Najwy┼╝szy.

Przy obliczaniu terminu przedawnienia roszczenia konsumenta przeciwko towarzystwu ubezpiecze┼ä, nale┼╝y mie─ç na uwadze zmian─Ö art. 118 Kodeksu cywilnego, kt├│ra nast─ůpi┼éa wraz z wej┼Ťciem w ┼╝ycie ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 roku o zmianie ustawy ÔÇô Kodeks cywilny oraz niekt├│rych innych ustaw. Art. 118 Kodeksu cywilnego w nowym, aktualnym brzmieniu, przewiduje zamiast 10 ÔÇô letniego terminu przedawnienia, termin 6 ÔÇô letni. Przy czym dla ustalenia terminu przedawnienia w konkretnej sprawie, ka┼╝dorazowo nale┼╝y dokona─ç weryfikacji daty powstania roszczenia oraz odpowiedniej wyk┼éadni przepis├│w przej┼Ťciowych.