Podsumowanie prawne lipca 2017 r.

Podsumowanie prawne lipca 2017 r. obejmuje następujące zagadnienia:

ZMIANY W PRAWIE

  • Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi
  • Nowelizacja ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym; modyfikacja przepisów Prawa energetycznego.
  • Konsultacje publiczne dotyczące projektu rozporządzenia zmieniającego opłaty za koncesje. Projekt przewiduje podwyższenie górnej granicy opłaty koncesyjnej.
  • Konsultacje publiczne dotyczące projektu rozporządzenia w sprawie zmiany wielkości udziału ilościowego sumy energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia potwierdzających wytworzenie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w 2018 roku

PRAWO OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

  • Udostępnianie przez operatorów telekomunikacyjnych nagrań rozmów sprzedażowych konsumentom

ORZECZNICTWO

  • Opłata egzekucyjna bez VAT
  • Pozew o opublikowanie sprostowania prasowego przeciwko redaktorowi naczelnemu
  • Brak podstaw do wprowadzenia obowiązku uiszczania opłat parkingowych za soboty

– – –

ZMIANY W PRAWIE

  • Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi

Nowa ustawa, której celem jest wyeliminowanie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach pomiędzy przedsiębiorcami działającymi w branży rolno-spożywczej, weszła w życie 12 lipca bieżącego roku. Ustawa uprawnia przedsiębiorcę pokrzywdzonego przez kontrahenta, do złożenia zawiadomienia o nieuczciwym wykorzystaniu przewagi kontraktowej do Prezesa UOKiK (delegatura w Bydgoszczy), jeżeli łączna wartość obrotów między dostawcą a odbiorcą w którymkolwiek z dwóch lat poprzedzających rok wszczęcia postępowania przekroczyła 50 tys. zł, a obrót silniejszej strony umowy w poprzednim roku przekroczył 100 mln zł. Warunkiem podjęcia interwencji przez UOKiK jest również naruszenie interesu publicznego – rolą UOKiK jest wyeliminowanie nieuczciwej praktyki z obrotu gospodarczego, a nie zadośćuczynienie konkretnym, poszkodowanym przedsiębiorcom. UOKiK może nałożyć karę za wykorzystywanie przewagi kontraktowej w maksymalnej wysokości 3 % obrotu przedsiębiorcy osiągniętego w roku poprzedzającym. Postępowanie może się również skończyć bez sankcji pieniężnej. Urząd może odstąpić od kary, jeżeli przedsiębiorca dobrowolnie zobowiąże się do zaprzestania niedozwolonych praktyk lub naprawienia ich skutków.

  • Nowelizacja ustawy o zapasach

Prezydent 17 lipca 2017 r. podpisał ustawę z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz niektórych innych ustaw.

Nowelizacja ma na celu zwiększenie poziomu bezpieczeństwa dostaw gazu ziemnego do odbiorców, wprowadzenie ułatwień dla podmiotów zobowiązanych do utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego oraz rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych, sygnalizowanych przez uczestników rynku w zakresie obowiązującego stanu prawnego.

Poza ustawą o zapasach nowelizacja modyfikuje także przepisy Prawa energetycznego.

Zasadnicze zmiany wynikające z nowelizacji przewidują:

  • wprowadzenie do ustawy o zapasach definicji podmiotu dokonującego przywozu gazu ziemnego;
  • rozstrzygnięcie wątpliwości dotyczących dopuszczalnych sposobów utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego;
  • określenie obowiązków operatora systemu magazynowania oraz operatora systemu przesyłowego gazowego, mających na celu zapewnienie utrzymania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na określonym poziomie;
  • nałożenie na przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą i podmioty dokonujące przywozu gazu ziemnego obowiązku przekazania OSP informacji o miejscu magazynowania zapasów obowiązkowych gazu w celu weryfikacji technicznych możliwości dostarczenia tych zapasów do systemu gazowego;
  • doprecyzowanie zasad obowiązujących w przypadku uruchomienia zapasów obowiązkowych gazu ziemnego w celu zbilansowania systemu gazowego w okresie występowania zakłóceń w dostarczaniu gazu lub w przypadku nieprzewidzianego wzrostu jego zużycia;
  • doprecyzowanie uregulowań dotyczących kar pieniężnych nakładanych na podmioty, które nie realizują obowiązków ustawowych.

Zmiany wprowadzone Prawie energetycznym zmieniają zasady udzielania przez Prezesa URE koncesji na obrót gazem ziemnym z zagranicą w taki sposób, aby na etapie występowania o udzielenie koncesji podmiot wnioskujący nie był zmuszony do posiadania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, ale by mógł je utworzyć w momencie podejmowania działalności gospodarczej, tj. rozpoczęcia przywozu gazu ziemnego.

Ustawa w zasadniczej części weszła w życie w dniu 2 sierpnia 2017 roku.

  • Konsultacje publiczne dotyczące projektu rozporządzenia zmieniającego opłaty za koncesje

W lipcu rozpoczęły się konsultacje publiczne w sprawie rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja.

Uzasadnieniem zmiany jest wskazywana przez autorów konieczność dostosowania obowiązujących przepisów rozporządzenia do aktualnego stanu prawnego oraz obecnych warunków funkcjonowania sektora energetycznego.

Projekt przewiduje podwyższenie górnej granicy opłaty koncesyjnej: z 1 mln zł na 2 mln zł. Proponowana zmiana zwiększy obciążenia z tytułu opłaty koncesyjnej względem przedsiębiorstw energetycznych prowadzących działalność koncesjonowaną w największym rozmiarze. W załączniku do nowelizacji rozporządzenia zmodyfikowane zostały współczynniki opłat, w taki sposób, że dokonano ich obniżenia o 0,0001, co ma na celu zniwelowanie nierówności w zakresie obciążeń poszczególnych grup przedsiębiorstw posiadających koncesje. Zmianie ma ulec także termin wnoszenia opłaty koncesyjnej – z 31 marca na 30 kwietnia każdego roku.

Projekt przewiduje wejście w życie nowych przepisów z dniem 1 stycznia 2018 r.

  • Konsultacje publiczne dotyczące projektu rozporządzenia w sprawie zmiany wielkości udziału ilościowego sumy energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia potwierdzających wytworzenie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w 2018 roku

W lipcu rozpoczęły się konsultacje rozporządzenia wydawanego przez Ministra Energii na podstawie delegacji zawartej w ustawie o odnawialnych źródłach energii (art. 60 ustawy).

Projekt przewiduje:

  • wielkość udziału ilościowego sumy energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia potwierdzających wytworzenie energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii (tzw. zielonych certyfikatów) na poziomie 17,50%;
  • wielkość udziału ilościowego sumy energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia potwierdzających wytworzenie energii elektrycznej z biogazu rolniczego (tzw. niebieskich certyfikatów) na poziomie 0,50%.

Zgodnie z treścią projektu rozporządzenie ma wejść w życie z dniem 30 sierpnia br.

PRAWO OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

  • Udostępnianie nagrań konsumentom

Zdaniem UOKiK, w trakcie trwania umowy operatorzy telekomunikacyjni są zobligowani do udostępniania konsumentom rozmów sprzedażowych, podczas których ustalono warunki umowy. Dotyczy to zarówno zawarcia nowych umów, jak i zmian obowiązujących. Operatorzy powinni umożliwić klientowi dostęp do nagrania na każde żądanie w ramach procedury reklamacyjnej. Nagranie, o ile wnosi o to konsument, powinno zostać udostępnione bez względu na sposób rozpatrzenia reklamacji. Co więcej, nagrania powinny być udostępniane w sposób pozwalający konsumentowi na jego utrwalenie, aby mogły być wykorzystane przy dochodzeniu roszczeń. Brak możliwości weryfikacji nagrania ze strony konsumenta może w znaczny sposób naruszać równowagę kontraktową stron. Przedsiębiorca bowiem, posiadając dostęp do zapisu rozmowy sprzedażowej, na jej podstawie jednostronnie interpretuje treści poczynionych ustaleń, co pozostaje poza kontrolą czy to drugiej strony umowy, czy jakiegokolwiek innego podmiotu. Brak udostępniania posiadanych nagrań rozmów sprzedażowych może więc naruszać dobre obyczaje. Jednocześnie w przypadku nagrań rozmów zmierzających do zmiany umowy obowiązek ich udostępniania wynika wprost z Prawa telekomunikacyjnego, zgodnie z którym, dostawca usług obowiązany jest utrwalić oświadczenie abonenta złożone za pomocą środków porozumiewania się na odległość, w szczególności telefonicznie, i przechowywać je do końca obowiązywania umowy na zmienionych warunkach i udostępniać jego treść abonentowi na jego żądanie, zgłoszone w szczególności w trakcie postępowania reklamacyjnego.

źródło: www. uokik.gov.pl

ORZECZNICTWO

  • Opłata egzekucyjna bez VAT

„Komornik sądowy nie może podwyższyć opłaty egzekucyjnej, pobieranej na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1138 z późn. zm.), o podatek od towarów i usług.” Tak orzekł Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów w uchwale z dnia 27 lipca br. w sprawie o sygn. akt III CZP 97/16. Przywołana uchwała potwierdza jednoznacznie stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w zeszłym roku (uchwała z dnia 7 lipca 2016 roku, sygn. akt III CZP 34/16), która zapadło wskutek rozpoznania zagadnienia prawnego przedstawionego przez jeden z sądów okręgowych rozpoznających skargę dłużników na czynności komornika sądowego w przedmiocie doliczenia podatku VAT do ustalonej opłaty egzekucyjnej.

Sąd Najwyższy wskazał, że konstrukcja przepisu at. 49 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wskazuje na określenie przez ustawodawcę opłaty egzekucyjnej należnej komornikowi jako kwoty brutto, zatem zawierającej w sobie już podatek VAT w myśl zasady podatkowej „w stu”. Powyższe stanowisko potwierdza również interpretacja ogólna Ministra Finansów z dnia 9 czerwca 2015 roku. Przywołane powyżej stanowisko Sądu Najwyższego ma doniosłe znaczenie przede wszystkim dla sfery majątkowej dłużników egzekwowanych w sądowych postępowaniach egzekucyjnych. Wskazać bowiem należy, że opłaty egzekucyjne, które szczególnie w sprawach egzekucyjnych o małej wartości wydawać mogą się dłużnikom wygórowane w odniesieniu do kwoty należności dochodzonej przez wierzyciela, nie mogą być w świetle obowiązującego prawa powiększane o dodatkowe 23%.

  • Pozew o opublikowanie sprostowania prasowego przeciwko redaktorowi naczelnemu

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 czerwca br. wydanej w sprawie o sygn. akt III CZP 8/17 rozstrzygnął istniejący od dawna spór co do tego, kogo należy pozwać w postępowaniu o opublikowanie sprostowania prasowego. Podstawa prawna powództwa o opublikowanie sprostowania znajduje się w ustawie Prawo prasowe. Zgodnie z art. 39 ust. 1 tej ustawy, w przypadku odmowy przez redaktora naczelnego opublikowania sprostowania, podmiot zainteresowany może wytoczyć powództwo o opublikowanie sprostowania. Z przytoczonego uregulowania nie wynika jednak wprost, czy podmiot zainteresowany jako pozwanego powinien pozwać redaktora naczelnego właściwego dziennika lub czasopisma, czy osobę fizyczną, która piastuje tę funkcję. Sąd Najwyższy stwierdził, iż prawidłową praktyką jest oznaczenie jako pozwanego redaktora naczelnego, nie zaś osoby fizycznej, która stanowisko to zajmuje.

  • Brak podstaw do wprowadzenia obowiązku uiszczania opłat parkingowych za soboty

Zgodnie z art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, rada gminy może zarządzić pobieranie opłat za parkowanie samochodów w określonej strefie w dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Wiele samorządów ustalało opłaty parkingowe także za soboty. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 stycznia 2017 roku (III SA/Lu 1257/16) takie działanie jest nieuprawnione.

WSA stwierdził, że przepisy prawa nie definiują w żadnej z ustaw pojęcia „dni robocze”, a jedynie „dni ustawowo wolne od pracy”, tj. niedziele oraz określone święta (ustawa z 18 stycznia 1951 roku o dniach wolnych od pracy). W związku z tym sąd, definicję zaczerpnął z orzecznictwa i uznał, że sobotę należy traktować analogicznie jak dzień wolny od pracy (zgodnie z uchwałą NSA z 15 czerwca 2011 roku w sprawie I OPS 1/11, LEX nr 818666). WSA w Lublinie stwierdził w konsekwencji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że także na gruncie ustawy o drogach publicznych, nie można uznać soboty za dzień roboczy. Tym samym WSA uznał, iż biorąc pod uwagę charakter soboty jako dnia wolnego od pracy, należało przyjąć, że rada gminy nie może na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych wprowadzić obowiązku opłaty parkingowej za soboty.