Podsumowanie prawne miesiąca marzec 2017

www.mgs-law.eu

Podsumowanie prawne miesiąca marzec 2017

Podsumowanie prawne miesiąca marzec 2017 obejmuje następujące zagadnienia:

ZMIANY W PRAWIE

  • Prawo pracy – zmiany warunków wydawania świadectwa pracy
  • Nowelizacja ustawy Prawo o zgromadzeniach
  • Prawo energetyczne – trwają konsultacje dotyczące projektu rozporządzenia regulującego pozasądowe rozwiązywanie sporów przez Koordynatora ds. negocjacji
  • Efektywność energetyczna – projekt rozporządzenia regulującego audyt efektywności energetycznej w fazie konsultacji

ORZECZNICTWO

  • Odszkodowanie za odwołany lub opóźniony lot
  • Formułowanie zarzutów apelacyjnych a możliwość wniesienia skargi kasacyjnej
  • Wartość przedmiotu zaskarżenia znana z akt sprawy i wydanych decyzji administracyjnych

Prawo zamówień publicznych

  • Krajowa Izba Odwoławcza o możliwości odstąpienia od badania ceny pod kątem rażącego zaniżenia

Prawo ochrony konkurencji i konsumentów

  • Kara finansowa nałożona na Narodowy Fundusz Zdrowia za nadużywanie pozycji dominującej
  • Kara finansowa nałożona na Polski Prąd i Gaz Sp. z o.o. za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów

ZMIANY W PRAWIE

  • Prawo pracy – zmiany warunków wydawania świadectwa pracy

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 roku w sprawie świadectwa pracy ogłoszono nowy wzór świadectwa pracy, jeżeli pracodawca nie zamierza nawiązać z pracownikiem kolejnego stosunku pracy w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego stosunku pracy, wówczas ma obowiązek wydać pracownikowi świadectwo pracy niezwłocznie. W przypadku zaś nawiązania z tym samym pracownikiem kolejnego stosunku pracy w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego stosunku pracy, pracodawca ma obowiązek wydać świadectwo pracy wyłącznie na wniosek pracownika w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku.

Wniosek pracownika może przybrać formę papierową lub elektroniczną. Przepisy nie precyzują terminu na złożenie wniosku ani jego zakresu. Wniosek może dotyczyć wydania świadectwa pracy dotyczącego poprzedniego okresu zatrudnienia albo wszystkich okresów zatrudnienia, za które dotychczas nie wydano świadectwa pracy. Ponadto, wydanie świadectwa pracy nie może być uzależnione od uprzedniego rozliczenia się pracownika z pracodawcą.

  • Nowelizacja ustawy Prawo o zgromadzeniach

Nowelizacja wchodząca w życie 2 kwietnia 2017 roku wprowadza przepisy dotyczące zgromadzeń organizowanych cyklicznie. Przez zgromadzenia organizowanie cyklicznie rozumie się zgromadzenia organizowane przez tego samego organizatora w tym samym miejscu lub na tej samej trasie co najmniej cztery razy w roku według opracowanego terminarza lub co najmniej raz w roku w dniach świąt państwowych i narodowych, które odbywały się w ciągu ostatnich trzech lat, chociażby nie w formie zgromadzeń i miały na celu w szczególności uczczenie doniosłych i istotnych dla historii Rzeczypospolitej Polskiej wydarzeń.

Wniosek o wyrażenie zgody na cykliczne organizowanie zgromadzeń powinien zostać złożony przez organizatora nie później niż na 7 dni przed planowaną datą pierwszego z cyklu zgromadzeń i zawierać uzasadnienie celu cyklicznego organizowania zgromadzeń. Zgodę na cykliczne organizowanie zgromadzeń wyrażać będzie wojewoda nie później niż na 5 dni przed planowanym terminem pierwszego z cyklu zgromadzeń, biorąc w szczególności pod uwagę okoliczność wcześniejszego organizowania zgromadzeń przez wnioskodawcę oraz cel cyklicznego organizowania zgromadzeń.

Na podstawie jednej decyzji o wyrażeniu zgody na cykliczne organizowanie zgromadzeń zgromadzenia te mogą odbywać się w okresie nie dłuższym niż 3 lata od przeprowadzenia pierwszego z cyklu zgromadzeń.

Nowelizacja wprowadza również regulacje dotyczące sytuacji, w której wniesiono zawiadomienie o zamiarze zorganizowania dwóch lub większej liczby zgromadzeń, które mają zostać zorganizowane chociażby częściowo w tym samym miejscu i czasie. W takim przypadku o pierwszeństwie wyboru miejsca i czasu zgromadzenia decydować będzie kolejność wniesienia zawiadomień.

  • Prawo energetyczne – trwają konsultacje dotyczące projektu rozporządzenia regulującego pozasądowe rozwiązywanie sporów przez Koordynatora ds. negocjacji

W marcu 2017 roku rozpoczęły się konsultacje publiczne projektu rozporządzenia Ministra Energii w sprawie prowadzenia przez Koordynatora do spraw negocjacji postępowania w zakresie pozasądowego rozwiązywania sporów. Projektowane rozporządzenie ma na celu określenie szczegółowego trybu prowadzenia przez Koordynatora ds. negocjacji przy Prezesie Urzędu Regulacji Energetyki tzw. postępowania ADR w sektorze energetycznym, tj. postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów między odbiorcami paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym albo prosumentami będącymi konsumentami a przedsiębiorstwami energetycznymi. Przepisy projekty regulują m. in. sposób wnoszenia i szczegółową treść wniosków o wszczęcie postępowania, zasady wymiany informacji między stronami postępowania, termin na podjęcie przez stronę decyzji odnośnie wyrażenia zgody na zaproponowane rozwiązanie lub na zastosowanie się do niego. W projekcie rozporządzenia uregulowane zostały także kwestie związane z obowiązkiem informowania stron postępowania o fakcie jego wszczęcia i forma prowadzenia postępowania (w postaci pisemnej lub elektronicznej). Zgodnie z przepisem końcowym rozporządzenie ma wejść w życie z dniem następującym po dniu jego ogłoszenia.

  • Efektywność energetyczna – projekt rozporządzenia regulującego audyt efektywności energetycznej w fazie konsultacji

Konsultacje publiczne dotyczące przepisów przewidzianych w projekcie rozporządzenia Ministra Energii w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu sporządzania audytu efektywności energetycznej, wzoru karty audytu efektywności energetycznej oraz metod obliczania oszczędności energii są w toku. Audyt efektywności energetycznej sporządza podmiot, któremu wydano świadectwo efektywności energetycznej (tzw. biały certyfikat). Audyt ma na celu potwierdzenie uzyskanie planowanej oszczędności energii finalnej z zakończonego przedsięwzięcia lub przedsięwzięć tego samego rodzaju służących poprawie efektywności energetycznej. Projekt rozporządzenia określa m. in. zakres i sposób sporządzania audytu efektywności energetycznej, szczegółowy sposób i tryb wyrywkowej weryfikacji audytu efektywności energetycznej oraz dane i metody, które mogą być wykorzystywane przy określaniu i weryfikacji uzyskanych oszczędności energii. Rozporządzenie ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia jego ogłoszenia.

ORZECZNICTWO

  • Odszkodowanie za odwołany lub opóźniony lot

Roszczenie o odszkodowanie za odwołany lub opóźniony lot przedawnia się z upływem 1 roku od dnia wykonania przewozu lub dnia, w którym przewóz miał być wykonany – orzekł Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 marca 2017 roku (sygn. III CZP 111/16).

Pasażerowie uprawnieni są do dochodzenia powyższego odszkodowania na podstawie wynikające z art. 7 rozporządzenia (WE) Nr 261/2004 r. Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 roku ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 295/9.

Wydana przez Sąd Najwyższy uchwała kończy wątpliwości interpretacyjne co do tego, która norma prawna prawa międzynarodowego lub prawa polskiego reguluje termin przedawnienia roszczeń pasażerów. Spośród szeregu norm, których zastosowanie brano pod uwagę, Sąd uznał, że zastosowanie ma najkrótszy z możliwych terminów przedawnienia, 1-roczny wynikający z art. 778 Kodeksu cywilnego, co jest dla pasażerów informacją niekorzystną, wymuszającą sprawne dochodzenie ewentualnych roszczeń od przewoźników.

  • Formułowanie zarzutów apelacyjnych a możliwość wniesienia skargi kasacyjnej

Brak objęcia zarzutami apelacji naruszenia konkretnych przepisów postępowania, uniemożliwia skuteczne powołanie się na obrazę tych przepisów w skardze kasacyjnej.

Tak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 lutego 2017 roku (sygn. akt II UK 739/15). W uzasadnieniu przywołanego wyroku Sąd Najwyższy oparł się na uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 roku (sygn. III CZP 49/07) wskazującej na związanie sądu drugiej instancji zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa procesowego. Tak zakreślona kognicja sądu rozpoznającego apelację uniemożliwia temu sądowi ustosunkowanie się do ewentualnych błędów procesowych sądu pierwszej instancji, a tym samym ewentualną weryfikację stanowiska sądu drugiej instancji w tym zakresie w nadzwyczajnym środku zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej. Przywołane stanowisko Sądu Najwyższego należy mieć na uwadze podczas formułowania zarzutów apelacyjnych w sprawach, które spełniają kryteria do wniesienia ewentualnej skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu drugiej instancji.

  • Wartość przedmiotu zaskarżenia znana z akt sprawy i wydanych decyzji administracyjnych

Sąd administracyjny może nadać skardze dalszy bieg, jeżeli z akt sprawy i wydanych decyzji zna wartość przedmiotu zaskarżenia. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 15 grudnia 2016 roku (sygn. akt II FZ 816/16).

Małżeństwo będące współwłaścicielami działki wniosło do WSA skargę obarczoną brakiem formalnym. Zabrakło w niej bowiem określenia wartości przedmiotu zaskarżenia.  Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał skarżących do jego usunięcia poprzez podanie tej wartości. Postępowanie dotyczyło decyzji burmistrza ustalającej wysokość rocznego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Skarżący nie uzupełnili braków formalnych skargi we wskazanym przez sąd terminie, w związku z czym ten odrzucił skargę. Sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA uznał skargę za zasadną. W ocenie sądu, pomimo iż skarżący w skardze nie wskazali wprost wartości przedmiotu zaskarżenia, to poinformowali oni WSA, że zaskarżają w całości decyzję kolegium oraz decyzję burmistrza. Decyzje zapadłe w toku postępowania administracyjnego były znane sądowi administracyjnemu w związku z czym znał on wartość przedmiotu zaskarżenia. Tym samym możliwe było nadanie skardze dalszego biegu. NSA stwierdził, że braki, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu mogą być usunięte w drodze wezwania kierowanego przez przewodniczącego wydziału do strony w trybie art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Prawo zamówień publicznych

  • Krajowa Izba Odwoławcza o możliwości odstąpienia od badania ceny pod kątem rażącego zaniżenia

W sytuacji, gdy oferowane wynagrodzenia jest niższe o więcej niż 30% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert, należy stwierdzić, że ziściła się przesłanka wszczęcia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie wyliczenia ceny oferty przewidziana w art. 91 ust. 1a pkt 1 ustawie Prawo zamówień publicznych. Przeprowadzenie tych czynności jest w ramach prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego obowiązkowe dla zamawiającego i nie może go zastąpić postępowanie dowodowe w toku postępowania odwoławczego (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 24 lutego 2017 roku, sygn. KIO 275/17).

W postepowaniu będącym podstawą cytowanego wyżej wyroku, zdaniem KIO, nie zaszły w sprawie przesłanki odstąpienia od postępowania wyjaśniającego opierające się na stwierdzeniu, że różnice cenowe i rozbieżności wynikają z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia. Przykład podany przez zamawiającego, że taką oczywistą okolicznością jest fakt zaoferowania przez dwóch wykonawców nadmiernie zawyżonych cen, co skutkuje podniesieniem wysokości średniej arytmetycznej, nie zasługuje, w ocenie Izby, na aprobatę.

Nie ma bowiem racjonalnych podstaw do twierdzenia, że zawyżenie cen było oczywiste i bezsporne. Takie stwierdzenie można by odnosić do zdarzeń i faktów dostrzeganych natychmiast i bez potrzeby dokonywania jakiejkolwiek analizy. W rozpatrywanej sprawie przesłanka zwalniająca z obowiązku badania ceny wobec tego, zdaniem KIO, nie wystąpiła.

Prawo ochrony konkurencji i konsumentów

  • Kara finansowa nałożona na Narodowy Fundusz Zdrowia za nadużywanie pozycji dominującej

Sąd Apelacyjny w Warszawie podtrzymał decyzję prezesa UOKiK w przedmiocie nałożenia na Narodowy Fundusz Zdrowia kary finansowej z tytułu nadużywania pozycji dominującej (sygn. akt. VI ACa 1787/15).  Prezes UOKiK uznał, że Narodowy Fundusz Zdrowia nadużywał pozycji dominującej na krajowym rynku organizowania świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie rezonansu magnetycznego i tomografii komputerowej finansowanych ze środków publicznych. Na NFZ została nałożona kara finansowa w wysokości ponad 181 tys. zł. Praktyka polegała na przyjęciu za kryterium jakościowe oceny ofert przy zawieraniu umowy o udzielenie świadczeń parametru ilości wykonanych badań rocznie. We wrześniu 2015 r. sąd pierwszej instancji zmienił decyzję, zmniejszając karę pieniężną do ponad 45 tys. zł. Wyrok Sądu Okręgowego został w całości zaskarżony przez NFZ. W lutym 2017 r. Sąd Apelacyjny oddalił odwołanie i podtrzymał decyzję prezesa UOKiK. W ustnym uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jasno wynika, że zastosowane przez NFZ kryterium wyboru ofert spowodowało odmowę zawarcia kontraktu z niektórymi podmiotami lub uniemożliwiło im wejście na rynek.

  • Kara finansowa nałożona na Polski Prąd i Gaz Sp. z o.o. za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów

W wyniku przeprowadzonego postępowania Prezes UOKiK stwierdził, że spółka Polski Prąd i Gaz:

– wprowadzała w błąd co do swojej tożsamości, podszywając się pod dotychczasowego sprzedawcę prądu;

– sugerowała, że przedkładane do podpisu dokumenty stanowią aneks do umowy z dotychczasowym sprzedawcą energii, bądź wymóg ich podpisania wynika ze zmiany przepisów prawa, likwidacji sprzedawcy energii elektrycznej, z którego usług korzystał dotychczas konsument lub połączenia tego przedsiębiorcy z Polski Prąd i Gaz;

– stosowała przymus i wywierała na konsumentach presję twierdząc, że jeżeli konsument nie podpisze dokumentów, pozbawiony zostanie prądu, albo jego dotychczasowa umowa wygaśnie;

– manipulowała informacjami o niższych rachunkach za energię elektryczną, m.in. nie informując o obowiązku opłacania comiesięcznej opłaty handlowej. Spółka sugerowała również, że konsument po zmianie sprzedawcy na Polski Prąd i Gaz będzie płacił o kilkadziesiąt procent mniej za zużycie energii elektrycznej – w rzeczywistości jednak ceny za zużycie 1 kWh były niższe zaledwie o kilka procent. Ponadto spółka wprowadziła w cennikach stawki progresywne, co oznacza, że cena za zużycie energii elektrycznej (1 kWh) regularnie wzrastała w każdym kolejnym roku. Tym samym w drugim roku obwiązywania umowy była już średnio o kilkanaście procent wyższa od tej, jaka obowiązywałaby, gdyby miał zawartą umowę z tzw. sprzedawcą z urzędu. Spółka nie informowała ponadto o obowiązku opłacania dwóch faktur za dystrybucję i sprzedaż energii elektrycznej;

– nie zostawiała konsumentom podpisanych dokumentów, nie informowała o prawie odstąpienia od umowy i nie przekazywała wzoru formularza o odstąpieniu od umowy;

i nałożył karę ponad 10 mln zł oraz nakazał zaniechanie praktyki.