Podsumowanie prawne sierpnia 2017 r.

www.mgs-law.eu

Podsumowanie prawne sierpnia 2017 r.

Podsumowanie prawne sierpnia 2017聽r. obejmuje nast臋puj膮ce zagadnienia:

ZMIANY W PRAWIE

  • Prawo zam贸wie艅 publicznych – b臋dzie nowa ustawa

PRAWO OCHRONY KONKURENCJI KONSUMENT脫W

  • istotny pogl膮d Prezesa UOKiK – korzystanie z FOREX
  • zgoda na koncentracj臋 EMPIK z Platon
  • Ubezpieczyciel Link4 niezasadnie uznawa艂, 偶e sk艂ada now膮聽ofert臋聽obj臋cia ubezpieczeniem OC posiadaczowi pojazdu mechanicznego

PRAWO ENERGETYCZNE

  • Nowelizacja ustawy o zapasach wesz艂a w 偶ycie
  • Nowelizacja ustawy o odnawialnych 藕r贸d艂ach energii z podpisem Prezydenta
  • Rozporz膮dzenie w sprawie poziomu obowi膮zku OZE opublikowane w Dzienniku Ustaw

ORZECZNICTWO

  • Bez zwrotu koszt贸w w przypadku sp贸藕nionej odpowiedzi na skarg臋聽kasacyjn膮
  • Wypadki komunikacyjne 鈥 obowi膮zek d膮偶enia do ograniczenia wymiaru szkody a samoch贸d zast臋pczy
  • Trybuna艂 Sprawiedliwo艣ci UE w sprawie zagadnie艅 zwi膮zania wykonawcy ofert膮 z艂o偶on膮 w post臋powaniu o udzielenie zam贸wienia publicznego i wadium jako zabezpieczenia zobowi膮za艅 zawartych w ofercie

ZMIANY W PRAWIE

  • 聽Prawo zam贸wie艅 publicznych – b臋dzie nowa ustawa

Ministerstwo Rozwoju i Urz膮d Zam贸wie艅 Publicznych pracuj膮 nad nowym Prawem zam贸wie艅 publicznych. Przewiduje si臋, 偶e jego projekt b臋dzie gotowy w pierwszej po艂owie 2018 roku. Zadaniem tzw. ma艂ej nowelizacji ustawy PZP z 2016 roku by艂o dostosowanie jej przepis贸w do regulacji unijnych. Teraz nadszed艂 czas na kompleksowe zmiany.

Nowa ustawa reguluj膮ca rynek zam贸wie艅 publicznych jest elementem programu Polskie Inwestycje Publiczne. Program ma sprawi膰, 偶e pa艅stwo b臋dzie inwestowa膰 rozs膮dnie, w innowacyjne rozwi膮zania, nadawa膰 impulsy tam, gdzie jest to potrzebne i planowa膰 z wyprzedzeniem.

Pozosta艂e dwa filary programu to: Polityka rz膮du w zakresie rozwoju partnerstwa publiczno-prywatnego (przyj臋ta 26 lipca br.) oraz polityka zakupowa pa艅stwa, kt贸ra wska偶e zasady, jakimi powinny kierowa膰 si臋 instytucje publiczne podczas dokonywania zakup贸w.

Wymienia si臋 tam r贸wnie偶 sze艣膰 za艂o偶e艅, kt贸re maj膮 przy艣wieca膰 nowemu aktowi prawnemu. B臋d膮 to:

  • wprowadzenie mechanizm贸w pozwalaj膮cych lepiej przygotowa膰 post臋powanie, zweryfikowa膰 potencja艂 wykonawcy i sprawdzi膰, czy zam贸wienie realizowane jest zgodnie z umow膮;
  • wprowadzenie zmian, kt贸re zach臋c膮 do korzystania z innowacyjnych rozwi膮za艅;
  • zwi臋kszenie udzia艂u ma艂ych i 艣rednich firm w zam贸wieniach;
  • uporz膮dkowanie przepis贸w dotycz膮cych kontroli;
  • usp贸jnienie przepis贸w, zapewniaj膮ce jednolite stosowanie prawa przez zamawiaj膮cych i s膮dy
  • uproszczenie procedur.

PRAWO OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENT脫W

  • istotny pogl膮d Prezesa UOKiK – korzystanie z FOREX

W sprawie tocz膮cej si臋 przed S膮dem Najwy偶szym, w kt贸rej konsumentka domaga si臋聽odszkodowania za nienale偶yte prowadzenie rachunku maklerskiego przez Saxa Bank, dotycz膮cej rynku FOREX (foreign exchange), Prezes UOKiK wyda艂 tzw. istotny pogl膮d. Zdaniem UOKiK osoba, kt贸ra przeprowadza transakcje na rynku FOREX jest konsumentem pomimo tego, 偶e rynek ten nie dotyczy bie偶膮cych spraw 偶ycia codziennego i wymaga eksperckiej wiedzy. Klient FOREX-a zosta艂 przyr贸wnany do klienta banku, ubezpieczyciela czy funduszu inwestycyjnego i zas艂uguje, w ocenie regulatora, na ochron臋聽przewidzian膮聽przez przepisy konsumenckie.

  • zgoda na koncentracj臋 EMPIK z Platon

Zgodnie z przepisami, transakcja podlega zg艂oszeniu do urz臋du antymonopolowego, je偶eli bior膮 w niej udzia艂 przedsi臋biorcy, kt贸rych 艂膮czny obr贸t w roku poprzedzaj膮cym przekroczy艂 1 mld euro na 艣wiecie lub 50 mln euro w Polsce. Prezes UOKiK po analizie materia艂u dowodowego uzna艂, 偶e w wyniku koncentracji EMPIK i Platon nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji. 艁膮czne udzia艂y uczestnik贸w koncentracji w rynkach, na kt贸re koncentracja wywiera wp艂yw nie s膮 na tyle wysokie, 偶eby zagrozi艂y konkurencji. Dlatego Prezes UOKiK wyda艂 zgod臋 na przeprowadzenie transakcji.

  • Ubezpieczyciel Link4 niezasadnie uznawa艂, 偶e sk艂ada now膮聽ofert臋聽obj臋cia ubezpieczeniem OC posiadaczowi pojazdu mechanicznego

Ubezpieczyciel wysy艂a艂 do swoich klient贸w informacj臋 o ubezpieczeniu na kolejny 12-miesi臋czny okres. Ma taki obowi膮zek, a dotychczasowa umowa ulega przed艂u偶eniu, je偶eli konsument nie wypowie jej nie p贸藕niej ni偶 na jeden dzie艅 przed up艂ywem okresu 12 miesi臋cy. Je偶eli konsument zap艂aci艂 zaproponowan膮 przez ubezpieczyciela w pi艣mie sk艂adk臋, Link4 uznawa艂a, 偶e nie dosz艂o do automatycznego przed艂u偶enia umowy, lecz do zawarcia nowego kontraktu w trybie przyj臋cia oferty przez konsumenta.聽Sp贸艂ka twierdzi艂a, 偶e konsument nie mo偶e takiej umowy wypowiedzie膰, je偶eli w tym samym czasie jest ubezpieczony u innego ubezpieczyciela.

Zdaniem UOKiK pismo wysy艂ane klientom z mocy prawa nie mo偶e by膰 traktowana jako ca艂kowicie nowa oferta ubezpieczeniowa. Je偶eli konsument przyjmie pismo i zap艂aci okre艣lon膮 w nim sk艂adk臋, ale nie wypowie dotychczasowej umowy, to dochodzi do jej automatycznego przed艂u偶enia. W konsekwencji tak zawart膮 umow臋 mo偶e wypowiedzie膰, gdy w tym samym czasie posiada ubezpieczenie w innym zak艂adzie ubezpiecze艅.

Link4 zobowi膮za艂o si臋 zmieni膰 dotychczasow膮 praktyk臋 przed艂u偶ania um贸w ubezpieczenia OC ze swoimi klientami. Je偶eli konsument po otrzymaniu pisma o ubezpieczeniu na kolejny rok, zap艂aci wskazan膮 w nim sk艂adk臋, to Link4 uzna, 偶e umowa na kolejny rok przed艂u偶a si臋 automatycznie, co oznacza, 偶e nie b臋dzie kwestionowa膰 prawa konsumenta do jej wypowiedzenia, w przypadku posiadania przez niego podw贸jnego ubezpieczenia.

藕r贸d艂o: uokik.gov.pl

PRAWO ENERGETYCZNE

  • Nowelizacja ustawy o zapasach wesz艂a w 偶ycie

2 sierpnia 2017 roku wesz艂a w 偶ycie zasadnicza cz臋艣膰 nowelizacji ustawy o zapasach ropy naftowej, produkt贸w naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach post臋powania w sytuacjach zagro偶enia bezpiecze艅stwa paliwowego pa艅stwa i zak艂贸ce艅 na rynku naftowym oraz niekt贸rych innych ustaw. Nowelizacja ma na celu w szczeg贸lno艣ci wprowadzenie u艂atwie艅 dla podmiot贸w zobowi膮zanych do utrzymywania zapas贸w obowi膮zkowych gazu ziemnego oraz rozstrzygni臋cia w膮tpliwo艣ci interpretacyjnych sygnalizowanych przez uczestnik贸w rynku w stosunku do obowi膮zuj膮cego stanu prawnego. Nowe przepisy zmieniaj膮 r贸wnie偶 przepisy ustawy 鈥 Prawo energetyczne dotycz膮ce zasad udzielania przez Prezesa URE koncesji na obr贸t gazem ziemnym z zagranic膮. Po zmianach przepis贸w podmiot wyst臋puj膮cy o udzielenie wskazanej koncesji nie jest ju偶 zmuszony do posiadania zapas贸w obowi膮zkowych gazu ziemnego i mo偶e je utworzy膰 dopiero w momencie rzeczywistego podj臋cia dzia艂alno艣ci gospodarczej w zakresie przywozu gazu ziemnego na terytorium RP.

  • Nowelizacja ustawy o odnawialnych 藕r贸d艂ach energii z podpisem Prezydenta

Prezydent 14 sierpnia 2017 roku podpisa艂 nowelizacj臋 ustawy o odnawialnych 藕r贸d艂ach energii. Nowelizacja modyfikuje zasady okre艣lania wysoko艣ci op艂aty zast臋pczej i uzale偶nia jej wysoko艣膰 od rynkowych cen praw maj膮tkowych wynikaj膮cych ze 艣wiadectw pochodzenia. Nowe przepisy maj膮 na celu uelastycznienie rynku zielonych certyfikat贸w, oraz zmniejszenie ich nadpoda偶y rynku. Po wej艣ciu w 偶ycie znowelizowanych przepis贸w jednostkowa op艂ata zast臋pcza b臋dzie wyznaczana na podstawie 艣redniej ceny praw maj膮tkowych wynikaj膮cych ze 艣wiadectw pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w poprzednim roku kalendarzowym i b臋dzie naliczana w oparciu o wska藕nik 125% rocznej ceny 艣redniowa偶onej praw maj膮tkowych wynikaj膮cych ze 艣wiadectw pochodzenia innych ni偶 wydanych dla energii elektrycznej z biogazu rolniczego, z tym 偶e nie b臋dzie mog艂a by膰 wy偶sza ni偶 300,03 z艂otych za 1 MWh. Ustawa wejdzie w 偶ycie po up艂ywie 30 dni od dnia og艂oszenia.

  • Rozporz膮dzenie w sprawie poziomu obowi膮zku OZE opublikowane w Dzienniku Ustaw

Nowe rozporz膮dzenie Ministra Energii w sprawie zmiany wielko艣ci udzia艂u ilo艣ciowego sumy energii elektrycznej wynikaj膮cej z umorzonych 艣wiadectw pochodzenia potwierdzaj膮cych wytworzenie energii elektrycznej z odnawialnych 藕r贸de艂 energii w latach 2018鈥2019 zosta艂o opublikowane w Dzienniku Ustaw 22 sierpnia 2017 roku. Zgodnie z og艂oszonymi przepisami obowi膮zek OZE na rok 2018 wyniesie 17,5 % dla energii pochodz膮cej ze wszystkich 藕r贸de艂 odnawialnych z wyj膮tkiem biogazu rolniczego oraz 0,5 % dla energii pochodz膮cej z biogazu rolniczego. Istotn膮 zmian膮 w por贸wnaniu do projektu jest okre艣lenie w rozporz膮dzeniu poziom贸w obowi膮zku tak偶e na rok 2019 (18,5%, dla energii pochodz膮cej ze wszystkich 藕r贸de艂 odnawialnych z wyj膮tkiem biogazu rolniczego oraz 0,5 % dla energii pochodz膮cej z biogazu rolniczego).

ORZECZNICTWO

  • Bez zwrotu koszt贸w w przypadku sp贸藕nionej odpowiedzi na skarg臋聽kasacyjn膮

Strona sk艂ada odpowied藕 na skarg臋 kasacyjn膮 w贸wczas, gdy wnosi stosowne pismo w terminie 14 dni od dor臋czenia skargi kasacyjnej. Pismo procesowe z艂o偶one po tym terminie, nie mo偶e zosta膰聽uznane za odpowied藕 na skarg臋 kasacyjn膮, gdy偶 nie spe艂nia wymog贸w formalnych przepis贸w o post臋powaniu przed s膮dami administracyjnymi. Z tego powodu Naczelny S膮d Administracyjny w wyroku z dnia 9 maja 2017 roku (I OSK 21/16) wskaza艂, 偶e tylko sporz膮dzenie i wniesienie odpowiedzi na skarg臋 kasacyjn膮 daje prawo do 偶膮dania zwrotu koszt贸w poniesionych z tego tytu艂u. Przekroczenie 14-dniowego terminu nie uprawnia do 偶膮dania zwrotu stosownych koszt贸w post臋powania.

  • Wypadki komunikacyjne 鈥 obowi膮zek d膮偶enia do ograniczenia wymiaru szkody a samoch贸d zast臋pczy

W uchwale z 24 sierpnia br. S膮d Najwy偶szy (III CZP 20/17) orzek艂, i偶 obowi膮zek poszkodowanego w wypadku komunikacyjnym wynikaj膮cy z art. 362 Kodeksu cywilnego, polegaj膮cy na d膮偶eniu do ograniczenia wysoko艣ci powsta艂e szkody, nie obejmuje obowi膮zku do skorzystania z oferty zak艂adu ubezpiecze艅 w zakresie wynajmu samochodu zast臋pczego na czas naprawy pojazdu uszkodzonego.

S膮d Najwy偶szy wskaza艂, i偶 poszkodowany uprawniony jest do wynaj臋cia samochodu zast臋pczego z innego 藕r贸d艂a, ani偶eli od zak艂adu ubezpiecze艅 lub podmiot贸w z ubezpieczycielem wsp贸艂pracuj膮cych. Co wi臋cej, S膮d Najwy偶szy jednocze艣nie orzek艂, 偶e obowi膮zek naprawienia szkody ci膮偶膮cy na ubezpieczycielach OC w przypadku wynaj臋cia przez poszkodowanego samochodu zast臋pczego z innego 藕r贸d艂a, obejmuje wszelkie koszty wynajmu, o ile ich poniesienie by艂o celowe i ekonomicznie uzasadnione, nawet, je偶eli jest on wy偶szy ni偶 koszt wynajmu samochodu zast臋pczego wynikaj膮cy z nieprzyj臋tej przez poszkodowanego oferty ubezpieczyciela lub podmiot贸w z zak艂adem ubezpiecze艅 wsp贸艂pracuj膮cych.

Uchwa艂a S膮du Najwy偶szego niew膮tpliwie wp艂ynie na praktyk臋 korzystania przez poszkodowanych z pojazd贸w zast臋pczych, przyczyniaj膮c si臋 jednocze艣nie do wzrostu przyznawanych poszkodowanym odszkodowa艅 z tytu艂u zwrotu uzasadnionych wydatk贸w na samoch贸d zast臋pczy.

  • Trybuna艂 Sprawiedliwo艣ci UE w sprawie zagadnie艅 zwi膮zania wykonawcy ofert膮 z艂o偶on膮 w post臋powaniu o udzielenie zam贸wienia publicznego i wadium jako zabezpieczenia zobowi膮za艅 zawartych w ofercie

W dniu 13 lipca 2017 r. Trybuna艂 Sprawiedliwo艣ci wyda艂 orzeczenie w聽sprawie C-35/17聽Saferoad Grawil sp. z o.o. i Saferoad Kabex sp. z.o.o. przeciwko Generalnej Dyrekcji Dr贸g Krajowych i Autostrad Oddzia艂 w Poznaniu, ECLI:EU:C:2017:557.

Krajowa Izba Odwo艂awcza zwr贸ci艂a si臋 w tej sprawie do Trybuna艂u z pytaniami prejudycjalnymi dotycz膮cymi zagadnie艅 zwi膮zania wykonawcy ofert膮 z艂o偶on膮 w post臋powaniu o udzielenie zam贸wienia publicznego i wadium jako zabezpieczenia zobowi膮za艅 zawartych w ofercie.

Trybuna艂 uzna艂, 偶e odpowied藕 na zadane przez Krajow膮 Izb臋 Odwo艂awcz膮 pytania mo偶e by膰 wywiedziona w spos贸b jednoznaczny z聽dotychczasowego orzecznictwa, w szczeg贸lno艣ci z wyroku z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie C-27/15聽Pippo Pizzo przeciwko CRGT Srl, ECLI:EU:C:2016:404.

Trybuna艂 w pierwszej kolejno艣ci zauwa偶y艂, 偶e pytania zadane przez s膮d odsy艂aj膮cy nale偶y rozpatrywa膰 艂膮cznie, i przeformu艂owa艂 je, uznaj膮c, 偶e Izba d膮偶y艂a w istocie do ustalenia, po pierwsze, czy art. 2 dyrektywy 2004/18/WE, zasada r贸wnego traktowania i obowi膮zek przejrzysto艣ci dopuszczaj膮 wykluczenie wykonawcy, odrzucenie jego oferty lub uznanie jej za niewa偶n膮, w przypadku gdy wykonawca nie przed艂u偶y艂 okresu zwi膮zania ofert膮, je偶eli takie skutki nie zosta艂y przewidziane w dokumentacji przetargowej, a po drugie, czy instytucja zamawiaj膮ca mo偶e w takich okoliczno艣ciach wymaga膰 od wykonawc贸w utrzymania wa偶no艣ci ustanowionego jako zabezpieczenie oferty wadium, bez mo偶liwo艣ci przerwy, do dnia zawarcia umowy.

W postanowieniu w sprawie C-35/17 Saferoad Grawil et Saferoad Kabex Trybuna艂 uzna艂, 偶e art. 2 dyrektywy 2004/18/WE, zasad臋 r贸wnego traktowania i obowi膮zek przejrzysto艣ci nale偶y interpretowa膰 w ten spos贸b, 偶e stoj膮 one na przeszkodzie wykluczeniu wykonawcy z post臋powania o udzielenie zam贸wienia publicznego wskutek niespe艂nienia przez tego wykonawc臋 obowi膮zku, kt贸ry nie wynika wyra藕nie z dokumentacji przetargowej. Omawiane postanowienie Trybuna艂u oznacza zatem, 偶e nie jest dopuszczalne wykluczenie wykonawcy z udzia艂u w post臋powaniu o udzielenie zam贸wienia publicznego, je偶eli podstawa wykluczenia nie wynika z przepis贸w prawa ani warunk贸w zam贸wienia opisanych przez zamawiaj膮cego w og艂oszeniu o zam贸wieniu lub specyfikacji istotnych warunk贸w zam贸wienia. Powy偶sze ustalenie Trybuna艂u w 艣wietle obowi膮zuj膮cych w polskim porz膮dku prawnym przepis贸w nie ma jednak zastosowania do wykluczenia wykonawcy z udzia艂u w post臋powaniu lub odrzucenia jego oferty z powodu up艂ywu terminu zwi膮zania ofert膮, a tak偶e mo偶liwo艣ci zawarcia umowy z wykonawc膮 mimo up艂ywu terminu zwi膮zania ofert膮, jak r贸wnie偶 dopuszczalno艣ci 偶膮dania przez zamawiaj膮cego przed艂u偶enia okresu wa偶no艣ci wadium na przed艂u偶ony okres zwi膮zania ofert膮. Przes艂anki wykluczenia wykonawcy z post臋powania (aktualnie odrzucenia jego oferty) zosta艂y bowiem wprost przewidziane w przepisach ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. 鈥 Prawo zam贸wie艅 publicznych.

Zwi膮zanie wykonawcy z艂o偶on膮 przez niego ofert膮 jest niezb臋dne dla istnienia oferty w post臋powaniu o udzielenie zam贸wienia publicznego, za艣 ustanowienie wadium ma na celu w szczeg贸lno艣ci zabezpieczenie roszcze艅 zamawiaj膮cego w przypadku niewywi膮zania si臋 przez wykonawc臋 z wynikaj膮cych z oferty zobowi膮za艅. Zar贸wno konieczno艣膰 przed艂u偶enia terminu zwi膮zania ofert膮, jak i 鈥 w przypadkach, gdy zamawiaj膮cy wymaga wniesienia wadium 鈥 obowi膮zek jego ustanowienia b膮d藕 przed艂u偶enia przez wykonawc臋 wynikaj膮 wprost z przepis贸w ustawy 鈥 Prawo zam贸wie艅 publicznych i regulacji Kodeksu cywilnego. Z kolei mo偶liwo艣膰 zawarcia umowy po up艂ywie terminu zwi膮zania ofert膮 zosta艂a ju偶 w 2010 r. potwierdzona przez Trybuna艂 Konstytucyjny. Nie mo偶na zatem w spos贸b zasadny twierdzi膰, 偶e wykluczenie wykonawcy z udzia艂u w post臋powaniu o udzielenie zam贸wienia publicznego i odrzucenie jego oferty z powodu up艂ywu terminu zwi膮zania ofert膮, zawarcie umowy w sprawie zam贸wienia publicznego z takim wykonawc膮, czy 偶膮danie przez zamawiaj膮cego, by wykonawca przed艂u偶y艂 okres wa偶no艣ci wadium na przed艂u偶ony okres zwi膮zania ofert膮, nie znajduj膮 oparcia w przepisach prawa.