Sezonowe zatrudnianie cudzoziemców od 1 stycznia 2018 – nowe zasady

W dniu 1 sierpnia 2017 r. Prezydent RP podpisał ustawę z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw. Poniżej omówienie najważniejszych aspektów, związanych z tą zmianą.

Ustawa ta ma na celu implementację do polskiego porządku prawnego zaleceń dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/36/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu zatrudnienia w charakterze pracownika sezonowego. Dyrektywa ta nakłada obowiązek na państwa członkowskie do wprowadzenia warunków i wdrożenia procedur odnośnie wydawania zezwoleń na pobyt i pracę sezonową dla cudzoziemców.

W związku z powyższym, ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wprowadza dodatkowe regulacje przewidujące rozbudowę obecnego systemu dopuszczania cudzoziemców do polskiego rynku pracy. Obejmuje to zmiany dotychczasowych przepisów dotyczących zezwoleń na pracę oraz dodatkowo wprowadza nowy rodzaj zezwolenia, które będzie dotyczyło prac sezonowych wykonywanych przez cudzoziemców. Ponadto, wprowadzona zostanie także nowa formuła składania oświadczenia – tj. oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, które będzie wzorowana na dotychczas obowiązującej procedurze oświadczeniowej, jednakże z pewnymi modyfikacjami.

Zezwolenie na pracę sezonową wydawane będzie przez starostę właściwego miejscowo ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Będzie ono wydawana na okres nie dłuższy niż dziewięciu miesięcy w roku kalendarzowym, a praca – na podstawie oświadczenia o powierzeniu wpisywanego do ewidencji oświadczeń przez starostę – będzie mogła być wykonywana przez okres sześciu miesięcy w ciągu kolejnych dwunastu miesięcy.

Jeżeli chodzi o zezwolenie na pracę sezonową to wydawane ono będzie po spełnieniu następujących dwóch przesłanek:

  1. wysokość wynagrodzenia, określona w umowie z cudzoziemcem, nie będzie niższa od wynagrodzenia pracowników wykonujących w tym samym wymiarze czasu pracę porównywalnego rodzaju lub na porównywalnym stanowisku;
  2. podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi dołączył do wniosku o wydanie zezwolenia na pracę sezonową informację starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy.

Wnioski o wydanie zezwolenia na pracę sezonową będą rozpatrywane przez starostę z uwzględnieniem pierwszeństwa cudzoziemców, którzy co najmniej raz w okresie 5 lat poprzedzających złożenie wniosku, wykonywali pracę na rzecz danego podmiotu na podstawie zezwolenia na pracę sezonową.

Zezwolenie wydawane dla określonego cudzoziemca i będzie wskazywać następujące elementy:

  1. podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi,
  2. najniższe wynagrodzenie cudzoziemca,
  3. wymiar czasu pracy albo liczbę godzin pracy w tygodniu lub miesiącu,
  4. rodzaj umowy będącej podstawą wykonywania pracy oraz okres ważności zezwolenia.

Jeżeli zezwolenie sezonowe dotyczyć będzie  pracy cudzoziemca w charakterze pracownika tymczasowego, w treści zezwolenia na pracę będzie określany także pracodawca-użytkownik.

Co dalej? Podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi na podstawie omawianego zezwolenia na pracę sezonową będzie mógł – oczywiście pod pewnymi warunkami -powierzyć mu pracę innego rodzaju niż praca wykonywana w ramach działalności określonych w przepisach rozporządzenia ministra właściwego do spraw pracy w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa i ministrem właściwym do spraw turystyki, na okresy nie dłuższe niż łącznie 30 dni w ciągu okresu ważności zezwolenia.

Następnie wartym zauważenia jest, iż starosta będzie mógł wydać decyzję o przedłużeniu zezwolenia na prace sezonową, celem kontynuacji pracy sezonowej świadczonej przez cudzoziemca na rzecz tego samego podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi lub wykonywania pracy sezonowej na rzecz innego podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemców, jeżeli cudzoziemiec ten przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy wydanej w celu wykonywania pracy sezonowej lub w ramach ruchu bezwizowego w związku z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę sezonową wpisanym do odpowiedniej ewidencji.

Przedłużenie zezwolenia na pracę sezonową, o którym mowa w akapicie powyższym,  wydawane ma być na okres, który łącznie z okresem pobytu cudzoziemca w celu wykonywania pracy sezonowej – liczonym od dnia pierwszego wjazdu na terytorium państw obszaru Schengen w danym roku kalendarzowym – nie będzie dłuższy niż dziewięć miesięcy w ciągu roku kalendarzowego. W przypadku gdy podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi na podstawie zezwolenia na pracę sezonową, złożył wniosek o przedłużenie zezwolenia na pracę sezonową dla tego cudzoziemca (a wniosek ten nie będzie zawierał braków formalnych lub braki formalne zostaną uzupełnione w terminie) pracę cudzoziemca na warunkach określonych w zezwoleniu na pracę sezonową uważa się za legalną od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie przedłużenia zezwolenia na pracę sezonową staje się ostateczna.

Decyzję o uchyleniu zezwolenia na pracę sezonową wydaje starosta,  jeżeli:

  1. uległy zmianie okoliczności lub dowody, odnoszące się do wydanej decyzji;
  2. ustała przyczyna udzielenia zezwolenia na pracę sezonową;
  3. podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi w toku postępowania:
  • złożył wniosek zawierający nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje lub dołączył do niego dokumenty zawierające takie dane lub
  • zeznał nieprawdę lub zataił prawdę albo w celu użycia jako autentyczny podrobił lub przerobił dokument, albo takiego dokumentu jako autentycznego używał;
  1. podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi nie dopełnił obowiązków wynikających z ustawy;
  2. podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi nie prowadzi działalności uzasadniającej powierzenie pracy cudzoziemcowi, w szczególności nie prowadzi działalności gospodarczej, statutowej lub rolniczej, jego działalność jest w okresie likwidacji lub w okresie zawieszenia;
  3. podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi jest osobą karaną za czyny określone w odpowiedniej ustawie.

Starosta będzie mógł wydać decyzję o odmowie wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń, jeżeli z okoliczności wyniknie, że oświadczenie to zostało złożone dla pozoru (czyli w rzeczywistości nie wystąpią skutki prawne, o których mowa w tym oświadczeniu) i będzie ono wykorzystane przez cudzoziemca w celu innym niż wykonywanie pracy dla danego podmiotu lub podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi nie dopełni obowiązków związanych z prowadzeniem działalności lub powierzaniem pracy innym osobom.

Dalej, podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na pracę sezonową lub jego przedłużenie oraz oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi w celu dokonania wpisu w ewidencji oświadczeń będzie zobowiązany do dokonania jednorazowej wpłaty. Wpłata ta będzie nie większa niż wartość 10% minimalnego wynagrodzenia za pracę za każdego cudzoziemca.

Niezależnie od regulacji dotyczących udzielania zezwoleń na pracę sezonową, uchwalona ustawa doprecyzowuje ponadto  przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dotyczące pracy krótkoterminowej cudzoziemców w zakresie prac nieobjętych pracami sezonowymi oraz przepisy o zezwoleniach na pracę wydawanych na zasadach ogólnych. Dodatkowo wprowadza ona regulacje odnoszące się do zasad prowadzenia w systemie teleinformatycznym rejestrów spraw dotyczących zezwoleń na pracę, zezwoleń na pracę sezonową oraz oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.

Omawiana ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r., z wyjątkiem przepisu art. 12 dotyczącego oświadczeń o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, która byłaby wykonywana po dniu 3 grudnia 2018 r., który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, oraz przepisów dotyczących przekazywania przez organy Krajowej Administracji Skarbowej wojewodom i starostom informacji o podmiotach powierzających wykonywanie pracy cudzoziemcom, za pomocą systemów teleinformatycznych prowadzonych przez ministra właściwego do spraw pracy, które wejdą w życie z dniem 1 lipca 2018 r.

Anna Sznycer-Klein, radca prawny