Dwunastogodzinny tryb pracy a nadgodziny

Dwunastogodzinny tryb pracy a nadgodziny

Dwunastogodzinny tryb pracy mno┼╝y pytania o┬áwymiar przys┼éuguj─ůcych nam dni wolnych. Kiedy w┼éa┼Ťciwie zaczynaj─ů si─Ö nasze nadgodziny, czy powinni┼Ťmy dostawa─ç za nie jakie┼Ť dodatki? Czy pracodawca mo┼╝e zmusi─ç nas do dwunastogodzinnej pracy kilka dni z┬árz─Ödu?

ÔÇŁPracuj─Ö w┬áochronie zak┼éadowej – dwunastogodzinny system pracy, nadgodziny na umow─Ö zlecenie. Czy za prac─Ö w┬ásoboty czy niedziele,┬áprzy trybie dzie┼ä-noc-2 dni wolnego nale┼╝─ů mi si─Ö jakie┼Ť dodatki, opr├│cz nocnych? Czy mog─ů mnie zmusi─ç do nadgodzin, p┼éac─ůc za nie zleceniowo? Mam drug─ů grup─Ö niepe┼énosprawno┼Ťci (symbol 10N). Ile godzin normatywnych musz─Ö zrobi─ç? Ile maksymalnie mog─Ö mie─ç z┬árz─Ödu pracy dniowej po 12 godzin?ÔÇŁ

Na pytanie czytelnika portalu praca.trojmiasto.pl odpowiada mec. Anna Czechowska, radca prawny, m┼éodszy partner Kancelarii MGS

Pracownicy zatrudnieni przy pilnowaniu mienia lub ochronie os├│b mog─ů by─ç obj─Öty systemem r├│wnowa┼╝nego czasu pracy okre┼Ťlonym w art. 137 kodeksu pracy. W systemie tym dopuszczalne jest przed┼éu┼╝enie dobowego wymiaru czasu pracy do 24 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczaj─ůcym miesi─ůca. Okres rozliczeniowy mo┼╝e by─ç przed┼éu┼╝ony do 3 miesi─Öcy ÔÇô w szczeg├│lnie uzasadnionych przypadkach, lub do 4 miesi─Öcy ÔÇô przy pracach uzale┼╝nionych od pory roku lub warunk├│w atmosferycznych. Ponadto, je┼Ťli uzasadniaj─ů to przyczyny obiektywne lub techniczne lub dotycz─ůce organizacji pracy, okres rozliczeniowy mo┼╝e by─ç przed┼éu┼╝ony do 12 miesi─Öcy (art. 129 ┬ž 2 k. p.). W omawianym systemie czasu pracy pracownikowi powinien by─ç przyznany, bezpo┼Ťrednio po ka┼╝dym okresie wykonywania pracy w przed┼éu┼╝onym dobowym wymiarze czasu pracy, odpoczynek przez czas odpowiadaj─ůcy co najmniej liczbie przepracowanych godzin. Odpoczynek ten przys┼éuguje niezale┼╝nie od obowi─ůzku udzielenia 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego.

Pracownika zatrudnionego w omawianym systemie czasu pracy obowi─ůzuje tygodniowa norma czasu pracy, kt├│ra wynosi przeci─Ötnie 40 godzin w przeci─Ötnie pi─Öciodniowym tygodniu pracy. Je┼Ťli u pracodawcy czytelnika obowi─ůzuje miesi─Öczny okres rozliczeniowy, to czytelnik mo┼╝e ┼Ťwiadczy─ç prac─Ö w wymiarze 24 godzin wy┼é─ůcznie w jednej dobie w tygodniu. Z limitu 40 godzin pozostaje bowiem do wykorzystania wy┼é─ůcznie 16 godzin, kt├│re mog─ů by─ç przepracowane w jednej dobie lub rozbite na pozosta┼ée doby w tygodniu. Przy czym bezpo┼Ťrednio po dobie, w kt├│rej czytelnik przepracowa┼é 24 godziny pracodawca zobowi─ůzany jest udzieli─ç mu 24-godzinnego okresu odpoczynku.

Praca przy pilnowaniu mienia lub ochronie os├│b, na podstawie art. 151(10) pkt 7 k. p. jest dopuszczalna w niedziele i ┼Ťwi─Öta, zatem pracodawca czytelnika jest uprawniony do planowania pracy r├│wnie┼╝ we wskazane dni. Pracodawca jest r├│wnie┼╝ uprawniony do planowania pracy w sobot─Ö, gdy┼╝ nie jest to dzie┼ä ustawowo wolny od pracy. W przypadku pracy w sobot─Ö pracodawca zobowi─ůzany jest zapewni─ç pracownikowi inny dzie┼ä wolny od pracy, tak aby zosta┼é zachowany pi─Öciodniowy tydzie┼ä pracy. Za zaplanowan─ů prac─Ö w soboty, niedziele lub ┼Ťwi─Öta pracodawca nie ma obowi─ůzku wyp┼éacania dodatkowego wynagrodzenia. Dodatki do wynagrodzenia przys┼éuguj─ů wy┼é─ůcznie wtedy, gdy praca w te dni ┼Ťwiadczona jest w godzinach nadliczbowych. Praca w soboty, niedziele i ┼Ťwi─Öta jest prac─ů w godzinach nadliczbowych w dw├│ch przypadkach: po pierwsze, je┼Ťli ┼Ťwiadczona jest w wymiarze przekraczaj─ůcym zaplanowany na dany dzie┼ä wymiar czasu pracy, po drugie, je┼Ťli ┼Ťwiadczona jest po przekroczeniu przeci─Ötnej tygodniowej normy czasu pracy wynosz─ůcej 40 godzin. Dla przyk┼éadu, praca w godzinach nadliczbowych wyst─ůpi w├│wczas gdy w niedziel─Ö, zgodnie z grafikiem pracownik przepracowa─ç mia┼é 12 godzin, a ┼Ťwiadczy┼é prac─Ö przez 14 godzin ÔÇô pracownik w takiej sytuacji przepracowa┼é 2 godziny nadliczbowe, za kt├│re przys┼éuguje mu normalne wynagrodzenie oraz dodatek z tytu┼éu pracy w godzinach nadliczbowych.

Czytelnikowi przys┼éuguje dodatek za prac─Ö w porze nocnej, okre┼Ťlony w art. 151(8) ┬ž 1 k. p. Pora nocna obejmuje 8 godzin mi─Ödzy godzinami 21:00 a 7:00. Dok┼éadne ustalenie pory nocnej powinno nast─ůpi─ç w regulaminie pracy lub w uk┼éadzie zbiorowym pracy, a je┼╝eli pracodawca nie ma obowi─ůzku ustalania regulaminu pracy i nie jest obj─Öty uk┼éadem zbiorowym pracy okre┼Ťlaj─ůcym por─Ö nocn─ů, to por─Ö nocn─ů okre┼Ťla w pisemnej informacji kierowanej do pracownika w ci─ůgu 7 dni od dnia nawi─ůzania umowy o prac─Ö. Dodatek do wynagrodzenia przys┼éuguje za ka┼╝d─ů godzin─Ö pracy w porze nocnej w wysoko┼Ťci 20% stawki godzinowej wynikaj─ůcej z minimalnego wynagrodzenia za prac─Ö. W roku 2016 dodatek ten wynosi, w zale┼╝no┼Ťci od liczby dni pracuj─ůcych w danym miesi─ůcu, oko┼éo 2,20 z┼é.

Pracodawca czytelnika narusza prawo wyp┼éacaj─ůc wynagrodzenie za prac─Ö w godzinach nadliczbowych w ramach odr─Öbnej umowy zlecenia zawartej z czytelnikiem. Nie jest bowiem dopuszczalne zast─Öpowanie umowy o prac─Ö umow─ů cywilnoprawn─ů (np. umowa zlecenia, umowa o dzie┼éo) przy zachowaniu warunk├│w w┼éa┼Ťciwych dla umowy o prac─Ö, a wi─Öc w warunkach podporz─ůdkowania i ┼Ťwiadczenia pracy pod kierownictwem pracodawcy. Nie jest w szczeg├│lno┼Ťci dopuszczalne zawieranie um├│w cywilnoprawnych z w┼éasnym pracownikiem, kt├│re dotycz─ů wykonywania zada┼ä rodzajowo to┼╝samych z tymi, kt├│re wykonywane s─ů w ramach umowy o prac─Ö. W warunkach opisanych przez pracownika, umowa zlecenia ewidentnie zosta┼éa zawarta w celu omini─Öcia przepis├│w dotycz─ůcych czasu pracy oraz zapewne r├│wnie┼╝ wynagrodzenia z tytu┼éu ┼Ťwiadczenia pacy w godzinach nadliczbowych, gdy┼╝ w umowie zlecenia mo┼╝liwe jest dowolne kszta┼étowanie wysoko┼Ťci wynagrodzenia i czytelnik m├│g┼é otrzymywa─ç wynagrodzenie z tytu┼éu pracy w godzinach nadliczbowych, ni┼╝sze ni┼╝ przewidziane w kodeksie pracy.

Takie post─Öpowanie jest nieprawid┼éowe i mo┼╝e by─ç podstaw─ů odpowiedzialno┼Ťci pracodawcy za wykroczenie na podstawie art. 281 pkt 1 k. p., zgodnie z kt├│rym karze grzywny od 1.000 z┼é do 30.000 z┼é podlega ten kto b─Öd─ůc pracodawc─ů lub dzia┼éaj─ůc w jego imieniu zawiera umow─Ö cywilnoprawn─ů w warunkach, kt├│rych powinna by─ç zawarta umowa o prac─Ö. W skrajnych przypadkach w gr─Ö wchodzi r├│wnie┼╝ odpowiedzialno┼Ť─ç karna za przest─Öpstwo okre┼Ťlone w art. 218 ┬ž 1a kodeksu karnego, zgodnie z kt├│rym: Kto, wykonuj─ůc czynno┼Ťci w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpiecze┼ä spo┼éecznych, z┼éo┼Ťliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika wynikaj─ůce ze stosunku pracy lub ubezpieczenia spo┼éecznego, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolno┼Ťci albo pozbawienia wolno┼Ťci do lat 2. Poszkodowany takim dzia┼éaniem pracodawcy pracownik, kt├│ry otrzymywa┼é na podstawie umowy cywilnoprawnej niepe┼éne wynagrodzenie z tytu┼éu ┼Ťwiadczenia pracy w godzinach nadliczbowych uprawniony jest do dochodzenia wyp┼éaty przez pracodawc─Ö pe┼énego nale┼╝nego wynagrodzenia.

Anna Czechowska, radca prawny, młodszy partner

Artykuł znajdziecie Państwo na: http://praca.trojmiasto.pl/Dwunastogodzinny-tryb-pracy-a-nadgodziny-n102672.html