Nowelizacja ustawy – Prawo energetyczne z dnia 13 marca 2026 r. (UC84) wprowadza istotne zmiany dla przedsiębiorstw działających na rynku energii, w szczególności w obszarze przyłączeń do sieci elektroenergetycznej, obowiązków regulacyjnych oraz relacji z odbiorcami. Nowe przepisy obejmują m.in. zmiany w zasadach przyłączeń, nowe opłaty i zabezpieczenia, skrócenie ważności warunków przyłączenia, wprowadzenie „kamieni milowych” inwestycji oraz rozszerzenie mechanizmów takich jak cable pooling.
Poniżej przedstawiamy zestawienie najważniejszych zmian wynikających z nowelizacji Prawa energetycznego (UC84), które mogą mieć bezpośredni wpływ na działalność przedsiębiorstw energetycznych, inwestorów oraz odbiorców energii.
Zestawienie zmian nowelizacji ustawy UC84 – Prawo energetyczne
Ustawa z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (UC84) to jedna z najbardziej złożonych nowelizacji prawa energetycznego ostatnich lat. Obejmuje kilkadziesiąt zmian rozłożonych na wiele aktów prawnych, a jej przepisy przejściowe nakładają na uczestników rynku konkretne obowiązki już od pierwszych dni po wejściu w życie. W MGS LAW przeanalizowaliśmy ustawę i przygotowaliśmy dla Państwa zestawienie najważniejszych zmian, które mogą mieć bezpośredni wpływ na rynek.
Najważniejsze zmiany z zakresu przyłączeń do sieci elektroenergetycznej:
Rosną koszty wejścia na rynek. Nowelizacja wprowadza trzy poziomy opłat dla przyłączeń do sieci powyżej 1 kV: opłatę za złożenie wniosku (nowość), dwukrotnie podniesioną zaliczkę oraz nowe zabezpieczenie wykonania zobowiązań. Wysokość obciążeń zależy od wielkości wnioskowanej mocy.
Nowe harmonogramy inwestycji. Zastąpienie jednego ogólnego terminu na pierwsze dostarczenie energii systemem „kamieni milowych”, których niedotrzymanie skutkuje wygaśnięciem umowy. Terminy są zróżnicowane w zależności od technologii.
Nowe typy umów o przyłączenie (elastyczna i konfigurowalna) umożliwiają szybsze przyłączenie do sieci, ale wiążą się z ograniczeniami w zakresie wprowadzania lub poboru energii. Ograniczenia umowy konfigurowalnej mogą trwać bezterminowo.
Cable pooling zostaje rozszerzony na magazyny energii i potencjalnie wszystkie instalacje (nie tylko OZE). Stosowane będą odrębne rozliczenia i umowy sprzedaży dla każdej instalacji/magazynu.
Elektroniczne wnioski. Możliwość składania wniosków elektronicznie od wejścia w życie ustawy; operatorzy obsługujący co najmniej 100 tys. odbiorców będą zobowiązani do stworzenia dedykowanych systemów teleinformatycznych. Nowe obowiązki informacyjne: statusy wniosków, publikacja dostępnych mocy i jednolitego zbioru zasad.
Skrócenie ważności warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej z 2 lat do 1 roku (wyjątki: offshore i energetyka jądrowa: 10 lat, kolej: 2 lata).
Strefy bez przyłączeń. Operator może w planie rozwoju wskazać obszary zamknięte na nowe przyłączenia. Wnioski złożone dla tych obszarów pozostają bez rozpatrzenia.
Konkursy na przydział mocy przyłączeniowych – instrument wyjątkowy, dostępny tylko dla OSP w latach 2026–2028, obejmujący maksymalnie 2 stacje elektroenergetyczne, tylko dla PV/wiatr/magazyny. Wstępne WP bez ekspertyzy i zabezpieczenia.
Działalność wytwórcza lub magazynowa przed uzyskaniem koncesji będzie możliwa przez 12 miesięcy od pierwszego wprowadzenia energii do sieci.
Najważniejsze zmiany dla odbiorców:
Umowy z gwarancją stałej ceny. Nowy obowiązek dla dużych sprzedawców, którzy będą zobowiązani do oferowania zarówno umów dynamicznych, jak i umów z gwarancją stałej ceny. Sprzedawca nie będzie mógł wypowiedzieć takiej umowy przed terminem.
Nowe obowiązki informacyjne sprzedawcy. Przed zawarciem umowy sprzedawca musi przejrzyście poinformować odbiorcę o kosztach, ryzykach i warunkach umowy.
Ochrona odbiorców w ubóstwie energetycznym. Nowelizacja modyfikuje kryteria kwalifikacji do programu wsparcia i wprowadza możliwość składania wniosków bezpośrednio do sprzedawcy.
Możliwość posiadania kilku PPE w ramach jednego przyłącza. Odbiorca może wnioskować o dodatkowy PPE bez uzyskiwania nowych warunków przyłączenia.
Przepisy przejściowe:
Nowelizacja wprowadza istotne zmiany także dla podmiotów, które złożyły wnioski o przyłączenie lub zawarły umowy przed jej wejściem w życie. Przepisy przejściowe przewidują krótkie terminy na dostosowanie się do nowych wymogów, w tym uzupełnienie zabezpieczeń oraz wykazanie postępu realizacji inwestycji. Ich niedochowanie może prowadzić do wygaśnięcia umów lub utraty ważności warunków przyłączenia.
Praktyczne znaczenie nowych przepisów zależy od konkretnej sytuacji danego podmiotu, w szczególności od etapu realizacji projektów, zawartych umów przyłączeniowych oraz przyjętego modelu działalności.
W celu oceny wpływu nowelizacji na Państwa projekty oraz ograniczenia ryzyk regulacyjnych zapraszamy do kontaktu z zespołem MGS LAW.
Nowelizacja Prawa energetycznego (UC84) znacząco zmienia warunki funkcjonowania rynku energii, wprowadzając nowe obowiązki regulacyjne oraz mechanizmy wpływające na realizację inwestycji i relacje z odbiorcami. W praktyce zastosowanie nowych przepisów będzie wymagało indywidualnej analizy – zarówno na etapie planowania projektów, jak i w odniesieniu do już zawartych umów.
Analiza przygotowana przez Zespół Prawa Energetycznego MGS LAW w składzie:
W celu omówienia wpływu nowelizacji na Państwa działalność oraz oceny ryzyk regulacyjnych zapraszamy do kontaktu z zespołem MGS LAW Kancelaria Radców Prawnych Mądry, Sznycer, Sambożuk sp. p.
Od blisko 20 lat wspieramy przedsiębiorstwa działające na rynku energii, zapewniając doradztwo prawne oparte na doświadczeniu, znajomości regulacji oraz praktyce obsługi projektów o znaczeniu strategicznym.
