Podsumowanie prawne miesi膮ca: stycze艅 2017

www.mgs-law.eu

Podsumowanie prawne miesi膮ca: stycze艅 2017

PRAWO ENERGETYCZNE

  • Koordynator ds. negocjacji przy Prezesie Urz臋du Regulacji Energetyki

Na rynku energii i paliw pojawi艂 si臋 nowy podmiot uprawniony do prowadzenia post臋powa艅 na w tej bran偶y. Szczeg贸艂owy zakres dzia艂ania koordynatora, spos贸b powo艂ania, kwalifikacje, spos贸b odwo艂ania, zasady dzia艂ania zosta艂 okre艣lony w nowym rozdziale聽 dodanym do ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku Prawo energetyczne (rozdzia艂 4a).

Post臋powanie przed Koordynatorem wszczynane jest na wniosek odbiorcy energii elektrycznej, paliw gazowych lub ciep艂a, przy czym warunkiem podj臋cia post臋powania przez Koordynatora jest uprzednia pr贸ba bezpo艣redniego rozwi膮zania sporu z przedsi臋biorstwem energetycznym. Istotne z punktu widzenia przedsi臋biorstw energetycznych pozostaje uregulowanie, zgodnie z kt贸rym nie wstrzymuje si臋 dostarczania paliw gazowych lub energii do czasu rozwi膮zania sporu przez Koordynatora.

Stanowisko nie jest jeszcze obsadzone. Nie s膮 znane tak偶e szczeg贸艂owe zasady post臋powania, kt贸re maj膮聽zosta膰聽uwzgl臋dnione w rozporz膮dzeniu.

PRAWO CYWILNE, PRACY, BUDOWLANE, PODATKOWE

Przedsi臋biorcy mog膮 udziela膰 tzw. prokury 艂膮cznej niew艂a艣ciwej. Oznacza to mo偶liwo艣膰 udzielenia prokury jednej osobie i uzale偶nienia skuteczno艣ci reprezentacji sp贸艂ki przez prokurenta od o艣wiadczenia woli cz艂onka zarz膮du lub wsp贸lnika uprawnionego do reprezentacji sp贸艂ki. Zgodnie z dodanym do Kodeksu cywilnego przepisem, prokura mo偶e obejmowa膰 umocowanie tak偶e albo wy艂膮cznie do dokonywania czynno艣ci wsp贸lnie z cz艂onkiem organu zarz膮dzaj膮cego lub wsp贸lnikiem uprawnionym do reprezentowania handlowej sp贸艂ki osobowej.

  • Termin przypadaj膮cy w sobot臋聽鈥 zmiany w Kodeksie cywilnym

Je偶eli koniec terminu do wykonania czynno艣ci przypada na dzie艅 uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobot臋, termin up艂ywa nast臋pnego dnia, kt贸ry nie jest dniem wolnym od pracy ani sobot膮. To efekt nowelizacji Kodeksu cywilnego. Przed zmian膮 przepis贸w w uchwale 7 s臋dzi贸w z dnia 25 kwietnia 2003 roku, S膮d Najwy偶szy stwierdzi艂, 偶e sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu Kodeksu cywilnego.

  • Nowe zasady rozlicze艅 podatku VAT jednostek organizacyjnych jednostek samorz膮du terytorialnego

Nast膮pi艂a istotna zmiana w sposobie rozlicze艅 podatku od towar贸w us艂ug jednostek organizacyjnych samorz膮du terytorialnego. Dot膮d jednostki organizacyjne jednostek samorz膮du terytorialnego rozlicza艂y si臋 jako odr臋bni podatnicy VAT, jednak偶e od dnia 1 stycznia 2017 roku jednostki samorz膮du terytorialnego s膮 聽zobowi膮zane do podj臋cia si臋 rozliczania podatku VAT jednostek organizacyjnych danej jednostki samorz膮du terytorialnego. Dniem podj臋cia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi mo偶e by膰 wy艂膮cznie pierwszy dzie艅 miesi膮ca.

Jednostka samorz膮du terytorialnego, kt贸ra podejmuje rozliczanie podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi, jest obowi膮zana z艂o偶y膰 przed dniem podj臋cia tego rozliczania do naczelnika urz臋du skarbowego w艂a艣ciwego ze wzgl臋du na adres jej siedziby informacj臋, w kt贸rej wskazuje dzie艅 podj臋cia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi. Do ww. informacji jednostka samorz膮du terytorialnego zobowi膮zana jest za艂膮czy膰 wykaz wszystkich jednostek organizacyjnych, z podaniem ich nazwy, adresu siedziby oraz numeru identyfikacji podatkowej.

Zmiany wynikaj膮聽z ustawy z dnia 5 wrze艣nia 2016 r. o szczeg贸lnych zasadach rozlicze艅 podatku od towar贸w i us艂ug oraz dokonywania zwrotu 艣rodk贸w publicznych przeznaczonych na realizacj臋 projekt贸w finansowanych z udzia艂em 艣rodk贸w pochodz膮cych z bud偶etu Unii Europejskiej lub od pa艅stw cz艂onkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorz膮du terytorialnego.

  • Zmiany w rozliczeniach VAT przy us艂ugach budowlanych

Pocz膮tek roku 2017 przyni贸s艂 wiele zmian w zakresie prawa podatkowego. Jedn膮 z najbardziej istotnych z nich jest wprowadzenie na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku od towar贸w i us艂ug, za艂膮cznika nr 14, wprowadzaj膮cego katalog us艂ug, przy 艣wiadczeniu, kt贸rych stosowany jest mechanizm odwrotnego obci膮偶enia podatkiem od towar贸w i us艂ug.

We wskazanym powy偶ej za艂膮czniku uj臋te zosta艂y r贸wnie偶, do艣膰 szeroko, us艂ugi budowlane. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 8 w zw. z ust. 1h. ustawy o VAT, mechanizm ten ma zastosowanie w przypadku gdy zar贸wno us艂ugodawca jak i us艂ugobiorca s膮 podatnikami VAT nie zwolnionymi przedmiotowo jak i podmiotowo oraz gdy us艂ugodawca 艣wiadczy us艂ugi te jako podwykonawca.

Dotychczas wskazuje si臋 na problem braku definicji 鈥瀙odwykonawcy鈥, kt贸ry spowodowa膰 mo偶e w膮tpliwo艣ci co do okoliczno艣ci, w kt贸rych nale偶y zastosowa膰 przedmiotowy mechanizm. W tym zakresie wskazuje si臋, i偶 zar贸wno us艂ugodawca jak i us艂ugobiorca powinni 艣wiadczy膰 us艂ugi wskazane w za艂膮czniku nr 14, przy czym nie musz膮 to by膰 us艂ugi to偶same (np. us艂ugobiorca 艣wiadczy na rzecz podmiotu trzeciego us艂ug臋 rob贸t zwi膮zanych ze wznoszeniem konstrukcji z cegie艂 i kamienia 鈥 poz. 46 za艂膮cznika, natomiast us艂ugodawca na rzecz us艂ugobiorcy 艣wiadczy us艂ug臋 rob贸t betoniarskich 鈥 poz. 44).

Wobec powy偶szego, wskazuje si臋, i偶 wobec w膮tpliwo艣ci co do statusu podwykonawcy, wykonawca powinien udziela膰 swojemu kontrahentowi wyra藕nej informacji czy jest podwykonawc膮 czy te偶 nie.

  • Zasady zarz膮dzania mieniem pa艅stwowym

Od 1 stycznia tego roku wesz艂a w 偶ycie ustawa z dnia 16 grudnia 2016 roku o zasadach zarz膮dzania mieniem pa艅stwowym. Ustawa wprowadza m.in. nowe wymagania dla cz艂onk贸w rad nadzorczych i zasady zbywania akcji i udzia艂贸w w sp贸艂kach z udzia艂em Skarbu Pa艅stwa. Zgodnie z wyja艣nieniami autor贸w projektu ustawy celem wprowadzenia nowych przepis贸w jest uporz膮dkowanie zasad zarz膮dzania mieniem pa艅stwowym, w szczeg贸lno艣ci takimi sk艂adnikami jak akcje i udzia艂y w sp贸艂kach kapita艂owych.

Dla sp贸艂ek komunalnych kluczowe znaczenie maj膮 zmiany zasad wyboru cz艂onk贸w organ贸w sp贸艂ek komunalnych. Jako kandydata na cz艂onka organu nadzorczego w sp贸艂ce komunalnej podmiot reprezentuj膮cy jednostk臋 samorz膮du terytorialnego (w贸jt, burmistrz, prezydent) lub reprezentuj膮cy komunaln膮 osob臋 prawn膮, b臋dzie m贸g艂 wskaza膰 jedynie tak膮 osob臋, kt贸ra spe艂nia okre艣lone wymogi: posiada wykszta艂cenie wy偶sze, odpowiedni pi臋cioletni sta偶 pracy i spe艂nia jeden z dodatkowych warunk贸w (np. posiada stopie艅 naukowy doktora nauk ekonomicznych, prawnych, technicznych, tytu艂 adwokata, radcy prawnego, bieg艂ego rewidenta). Dodatkowo, kandydat nie b臋dzie m贸g艂 m.in. pozostawa膰 ze sp贸艂k膮 w stosunku pracy, 艣wiadczy膰 na jej rzecz innych us艂ug, czy te偶 wykonywa膰 innych us艂ug pozostaj膮cych w sprzeczno艣ci z interesem sp贸艂ki.

Ponadto pocz膮wszy od tego roku, akcje i udzia艂y gminnych sp贸艂ek komunalnych zbywa膰 b臋dzie w贸jt (burmistrz, prezydent), przy czym warunkiem zbycia akcji i udzia艂贸w b臋dzie zgoda rady gminy.

Zgodnie z ustaw膮 co do zasady uprawnienia w艂a艣cicielskie w stosunku do sp贸艂ek wykonywa膰 b臋d膮 w艂a艣ciwi ministrowie, pe艂nomocnicy rz膮du i inne podmioty, na podstawie rozporz膮dzenia Prezesa Rady Ministr贸w, kt贸ry w tym zakresie b臋dzie pe艂ni艂 rol臋 swoistego koordynatora polityki w艂a艣cicielskiej. Profesjonalne wsparcie w zakresie koordynacji nadzoru w艂a艣cicielskiego Prezesowi Rady Ministr贸w zapewni Rada do spraw sp贸艂ek z udzia艂em Skarbu Pa艅stwa i pa艅stwowych os贸b prawnych, jako cia艂o doradcze.

Ustawa wprowadza r贸wnie偶 zmian臋 modelu zbywania akcji i udzia艂贸w Skarbu Pa艅stwa, wprowadzaj膮c model zbli偶ony do standard贸w rynkowych.

  • Minimalna stawka godzinowa

Wprowadzenie minimalnej stawki godzinowej w wysoko艣ci 13 z艂 brutto. Zgodnie z nowymi przepisami w przypadku um贸w zlecenie oraz um贸w o 艣wiadczenie us艂ug, wykonywanych przez przyjmuj膮cego zlecenie lub 艣wiadcz膮cego us艂ugi, wysoko艣膰 wynagrodzenia powinna by膰 ustalona w umowie w taki spos贸b, aby wysoko艣膰 wynagrodzenia za ka偶d膮 godzin臋 wykonania zlecenia lub 艣wiadczenia us艂ug nie by艂a ni偶sza ni偶 13 z艂 brutto. Wynagrodzenie zleceniobiorcy mo偶e nadal uwzgl臋dnia膰 cz臋艣膰 sta艂膮 i zmienn膮.

Minimalna stawka godzinowa dotyczy:

1) os贸b fizycznych wykonuj膮cych dzia艂alno艣膰 gospodarcz膮 zarejestrowan膮 w Polsce (albo w pa艅stwie nieb臋d膮cym pa艅stwem cz艂onkowskim UE lub pa艅stwem EOG), niezatrudniaj膮cych聽 pracownik贸w lub niezawieraj膮cych um贸w ze zleceniobiorcami;

2)聽os贸b fizycznych niewykonuj膮cych dzia艂alno艣ci gospodarczej.

Stawki minimalnej nie stosuje si臋 m.in. do um贸w zlecenia, je偶eli o miejscu i czasie wykonania zlecenia lub 艣wiadczenia us艂ug decyduje przyjmuj膮cy zlecenie lub 艣wiadcz膮cy us艂ugi i jednocze艣nie przys艂uguje mu wy艂膮cznie wynagrodzenie prowizyjne.

W zwi膮zku z powy偶szym:

1) strony okre艣laj膮 w umowie spos贸b potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub 艣wiadczenia us艂ug,

2)聽聽聽a w przypadku gdy strony w umowie nie okre艣l膮 sposobu potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub 艣wiadczenia us艂ug, przyjmuj膮cy zlecenie lub 艣wiadcz膮cy us艂ugi przedk艂ada w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej informacj臋 o liczbie godzin wykonania zlecenia lub 艣wiadczenia us艂ug, w terminie poprzedzaj膮cym termin wyp艂aty wynagrodzenia;

3) je偶eli umowa nie zosta艂a zawarta z zachowaniem formy pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej, przedsi臋biorca albo inna jednostka organizacyjna, przed rozpocz臋ciem wykonania zlecenia lub 艣wiadczenia us艂ug, potwierdza przyjmuj膮cemu zlecenie lub 艣wiadcz膮cemu us艂ugi w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej ustalenia co do sposobu potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub 艣wiadczenia us艂ug.

Dodatkowo:

1)聽w przypadku um贸w zawartych na czas d艂u偶szy ni偶 1 miesi膮c, wyp艂aty wynagrodzenia w wysoko艣ci wynikaj膮cej z minimalnej stawki godzinowej, dokonuje si臋 co najmniej raz w miesi膮cu;

2)聽 Zleceniodawca ma obowi膮zek przechowywa膰 dokumenty okre艣laj膮ce spos贸b potwierdzania liczby godzin oraz dokumenty potwierdzaj膮ce faktyczn膮 liczb臋 godzin wykonania danego zlecenia lub 艣wiadczenia us艂ug przez okres 3 lat od dnia, w kt贸rym wynagrodzenie sta艂o si臋 wymagalne.

  • Zmiana wysoko艣ci minimalnego wynagrodzenia za prac臋.

Pocz膮wszy od dnia 1 stycznia 2017 roku minimalne wynagrodzenie za prac臋 wynosi 2000 z艂 brutto. Nale偶y pami臋ta膰, 偶e wysoko艣膰 minimalnego wynagrodzenia ma wp艂yw na wysoko艣膰 innych 艣wiadcze艅, m.in. takich jak: odprawa pieni臋偶na przys艂uguj膮ca pracownikom z tytu艂u rozwi膮zania stosunku pracy z przyczyn innych ni偶 te dotycz膮ce pracownika (kt贸ra wynosi maksymalnie 15-krotno艣膰 minimalnej stawki), odszkodowanie dla pracownik贸w, wobec kt贸rych pracodawca naruszy艂 zasad臋 r贸wnego traktowania w zatrudnieniu (w wysoko艣ci nie ni偶szej ni偶 minimalne wynagrodzenie za prac臋), czy te偶 minimalne wynagrodzenie za czas gotowo艣ci do pracy i przestoju.

  • Zniesienie podzia艂u na 鈥瀗owych鈥 i 鈥瀞tarych鈥 pracownik贸w

Zmiany w przepisach, kt贸re wesz艂y w 偶ycie od 1 stycznia 2017 roku przewiduj膮 wyp艂at臋 100% wynagrodzenia minimalnego ju偶 w pierwszym roku pracy. Dotychczas ustawa okre艣la艂a minimaln膮 wysoko艣膰 wynagrodzenia pracownika w okresie jego pierwszego roku pracy, stanowi膮c, 偶e wynagrodzenie to nie mo偶e by膰 ni偶sze ni偶 80% wysoko艣ci minimalnego wynagrodzenia za prac臋.

  • Zmiany wprowadzone 鈥濽staw膮 kominow膮鈥

Od dnia 9 wrze艣nia 2016 r. funkcjonuje ustawa z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kszta艂towania wynagrodze艅 os贸b kieruj膮cych niekt贸rymi sp贸艂kami (tzw. Ustawa kominowa)

Ustawa kominowa dotyczy zasad kszta艂towania wynagrodze艅 os贸b kieruj膮cych sp贸艂kami z udzia艂em Skarbu Pa艅stwa, samorz膮du, pa艅stwowych os贸b prawnych i komunalnych os贸b prawnych. Chodzi tu o doprowadzenie do g艂osowania przez walne zgromadzenie sp贸艂ki projekt贸w uchwa艂 w sprawie zasad kszta艂towania wynagrodze艅 cz艂onk贸w organu zarz膮dzaj膮cego i cz艂onk贸w organu nadzorczego sp贸艂ki. Zmiany w zakresie sposobu wynagradzania cz艂onk贸w organ贸w zarz膮dzaj膮cych sp贸艂ek dotycz膮 zar贸wno podstaw ich zatrudnienia, jak i struktury p艂ac聽sprowadzaj膮cej si臋 do wyodr臋bnienia dw贸ch element贸w, tj. cz臋艣ci sta艂ej, stanowi膮cej wynagrodzenie miesi臋czne podstawowe, okre艣lone kwotowo oraz cz臋艣ci zmiennej – wynagrodzenie uzupe艂niaj膮ce, stanowi膮ce w istocie roczn膮 premi臋 za rok obrotowy, uzale偶nione od spe艂nienia okre艣lonych warunk贸w.

Cz臋艣膰 zmienna wynagrodzenia w sp贸艂ce nie b臋dzie mog艂a przekroczy膰 50%, a w sp贸艂kach publicznych 100% wynagrodzenia podstawowego cz艂onka organu zarz膮dzaj膮cego w poprzednim roku obrotowym

Projekt uchwa艂y w sprawie zasad kszta艂towania wynagrodze艅 cz艂onk贸w organu zarz膮dzaj膮cego b臋dzie m贸g艂 przewidywa膰 inn膮 wysoko艣膰 cz臋艣ci sta艂ej wynagrodzenia cz艂onka organu zarz膮dzaj膮cego ni偶 wskazana wy偶ej, je艣li przemawiaj膮 za tym wyj膮tkowe okoliczno艣ci dotycz膮ce sp贸艂ki albo rynku, na kt贸rym ona dzia艂a.

Z cz艂onkiem organu zarz膮dzaj膮cego sp贸艂ki b臋d膮 zawiera艂y umow臋 o 艣wiadczenie us艂ug zarz膮dzania na czas pe艂nienia funkcji, z obowi膮zkiem 艣wiadczenia osobistego takiego cz艂onka, bez wzgl臋du na to, czy dzia艂a on w zakresie prowadzonej dzia艂alno艣ci gospodarczej.

W ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. przepisy wprowadzaj膮ce ustaw臋 o zasadach zarz膮dzania mieniem pa艅stwowym, do Ustawy kominowej wprowadzono sankcj臋 za ignorowanie obowi膮zk贸w z tej ustawy. Od 1 stycznia 2017 r. wszed艂 w 偶ycie art. 12a Ustawy kominowej, zgodnie z kt贸rym podlega grzywnie ten kto uporczywie uchyla si臋 od wykonania ci膮偶膮cego na nim obowi膮zku podejmowania dzia艂a艅 maj膮cych na celu ukszta艂towanie i stosowanie w sp贸艂ce zasad wynagradzania cz艂onk贸w organu zarz膮dzaj膮cego i cz艂onk贸w organu nadzorczego.

Innymi s艂owy, osoba pe艂ni膮ca funkcj臋 w organie reprezentuj膮cym podmiot publiczny (np. w贸jt reprezentuj膮cy gmin臋, czy cz艂onek zarz膮du reprezentuj膮cy komunaln膮 osob臋 prawn膮, kt贸ra posiada udzia艂y w innej sp贸艂ce) nie dokonuj膮c stosownych dzia艂a艅 b臋dzie nara偶ona na odpowiedzialno艣膰 karn膮.

PRAWO OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENT脫W

  • Alternative dispute resolution, czyli pozas膮dowe rozwi膮zywanie spor贸w konsumenckich

W dniu 10 stycznia 2017 roku wesz艂a w 偶ycie ustawa o pozas膮dowym rozwi膮zywaniu spor贸w konsumenckich, kt贸ra znajduje zastosowanie do post臋powa艅 maj膮cych na celu pozas膮dowe rozwi膮zywanie spor贸w krajowych i transgranicznych dotycz膮cych zobowi膮za艅 wynikaj膮cych z um贸w sprzeda偶y lub innych um贸w zawieranych z konsumentami przez przedsi臋biorc贸w maj膮cych siedzib臋 na terytorium RP poprzez interwencj臋 podmiotu, kt贸ry proponuje lub narzuca rozwi膮zanie b膮d藕 umo偶liwia zbli偶enie stanowisk stron w celu rozwi膮zania sporu.

Postanowienia ustawy stosowane s膮 przez przedsi臋biorc贸w, kt贸rzy sami si臋 do tego zobowi膮偶膮 albo s膮 zobowi膮zani do stosowania tej ustawy na podstawie odr臋bnych przepis贸w (np. instytucje finansowe).

Ustawa wesz艂a w 偶ycie ju偶 w cz臋艣ci w dniach 10 i 24 listopada 2016 roku, za艣 w pozosta艂ej cz臋艣ci wesz艂a w 偶ycie w dniu 10 stycznia 2017 roku.

  • Odpowied藕 na reklamacj臋聽konsumenta w 30 dni

Reklamacje sk艂adane od dnia 10 stycznia 2017 roku maj膮聽by膰 rozpatrywane w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez przedsi臋biorc臋. To wynik nowelizacji ustawy o prawach konsumenta, z kt贸rej wynika obowi膮zek przedsi臋biorcy udzielenia odpowiedzi we wskazanym terminie (o ile przepisy odr臋bne nie stanowi膮 inaczej). Sankcj膮 za niedochowanie tego terminu jest automatyczne uwzgl臋dnienie reklamacji. Co wa偶ne, odpowied藕 nale偶y przekaza膰 na papierze lub innym trwa艂ym no艣niku.

  • Nowa ustawa o przeciwdzia艂aniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spo偶ywczymi

Zakazane jest nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej nabywcy wzgl臋dem dostawcy oraz dostawcy wzgl臋dem nabywcy. Wykorzystywanie przewagi kontraktowej jest nieuczciwe, je偶eli jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i zagra偶a istotnemu interesowi drugiej strony albo narusza taki interes. Przewag膮 kontraktow膮 w rozumieniu ww. ustawy jest sytuacja nabywcy wzgl臋dem dostawcy, w kt贸rej dla dostawcy nie istniej膮 wystarczaj膮ce i faktyczne mo偶liwo艣ci zbycia produkt贸w rolnych lub spo偶ywczych do innych nabywc贸w oraz wyst臋puje znaczna dysproporcja w potencjale ekonomicznym na korzy艣膰 nabywcy, albo dostawcy wzgl臋dem nabywcy, w kt贸rej dla nabywcy nie istniej膮 wystarczaj膮ce i faktyczne mo偶liwo艣ci nabycia produkt贸w rolnych lub spo偶ywczych od innych dostawc贸w oraz wyst臋puje znaczna dysproporcja w potencjale ekonomicznym na korzy艣膰 dostawcy. Nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej mo偶e polega膰 w szczeg贸lno艣ci na nieuzasadnionym rozwi膮zaniu umowy lub zagro偶eniu rozwi膮zaniem umowy, przyznaniu wy艂膮cznie jednej stronie uprawnienia do rozwi膮zania umowy, odst膮pienia od niej lub jej wypowiedzenia, uzale偶nianiu zawarcia lub kontynuowania umowy od przyj臋cia lub spe艂nienia przez jedn膮 ze stron innego 艣wiadczenia, niemaj膮cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi膮zku z przedmiotem umowy, nieuzasadnionym wyd艂u偶aniu termin贸w p艂atno艣ci za dostarczone produkty rolne lub spo偶ywcze.

Zawiadomienie do Prezesa UOKiK dotycz膮ce podejrzenia stosowania praktyk nieuczciwie wykorzystuj膮cych przewag臋 kontraktow膮 mo偶e z艂o偶y膰 przedsi臋biorca, kt贸ry ma uzasadnione podejrzenie stosowania wobec niego takich praktyk. Warunkiem podj臋cia interwencji przez Prezesa UOKiK jest jednak aby聽艂膮czna warto艣膰 obrot贸w mi臋dzy tymi podmiotami w roku wszcz臋cia post臋powania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystuj膮cych przewag臋 kontraktow膮 lub w kt贸rymkolwiek z 2 lat poprzedzaj膮cych rok wszcz臋cia post臋powania przekracza艂 50聽000 z艂, a tak偶e aby obr贸t聽 nabywcy albo dostawcy, kt贸ry stosowa艂 praktyk臋 nieuczciwie wykorzystuj膮c膮 przewag臋 kontraktow膮 w roku poprzedzaj膮cym rok wszcz臋cia post臋powania przekracza艂 100聽000聽000 z艂. W zawiadomieniu聽dotycz膮cym podejrzenia stosowania praktyk nieuczciwie wykorzystuj膮cych przewag臋 kontraktow膮 przedsi臋biorca聽 powinien wskaza膰 podmiot kt贸remu zarzuca nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej, opis zdarzenia, informacje 艣wiadcz膮ce o naruszeniu przepis贸w ustawy oraz swoje dane osobowe. Dodatkowo powinien do艂膮czy膰 wszystkie dokumenty, kt贸re mog膮 stanowi膰 dow贸d w sprawie.

W sytuacji uznania, 偶e praktyka przedsi臋biorcy jest praktyk膮 nieuczciwie wykorzystuj膮c膮 przewag臋 kontraktow膮 Prezes UOKiK wyda decyzj臋 zakazuj膮c膮 zaprzestania stosowania tej praktyki albo zobowi膮zuj膮c膮 do usuni臋cia skutk贸w naruszenia – w przypadku gdy strona post臋powania zaprzesta艂a naruszania stosowania zakazanej praktyki. Prezes UOKiK b臋dzie mia艂 r贸wnie偶 uprawnienie do na艂o偶enia na przedsi臋biorc臋 kary pieni臋偶nej w wysoko艣ci聽do 3 %聽obrotu osi膮gni臋tego w roku poprzedzaj膮cym rok na艂o偶enia kary.

Ustawa ma wej艣膰 w 偶ycie cz臋艣ciowo ju偶 11 lutego 2017 roku, za艣 w pozosta艂ej cz臋艣ci w dniu 12 lipca 2017 roku.

  • Decyzja Prezesa UOKiK dotycz膮ca praktyk T 鈥 Mobile Polska S.A.

Prezes UOKiK wyda艂 w dniu 30 grudnia 2016 roku decyzj臋 dotycz膮c膮 jednego z przedsi臋biorc贸w 艣wiadcz膮cych us艂ugi telekomunikacyjne 鈥 T 鈥 Mobile Polska S.A. Ze stanu faktycznego przedstawionego w tre艣ci decyzji wynika, 偶e przedsi臋biorca pobiera艂 p艂atno艣ci za aktywowane konsumentom us艂ugi (umo偶liwiaj膮ce ustawienie na tle sygna艂u oczekiwania na po艂膮czenie okre艣lonego d藕wi臋ku oraz umo偶liwiaj膮ce korzystanie z serwisu polegaj膮cego na udost臋pnianiu informacji oraz serwis贸w rozrywkowych) pomimo nieuzyskania w chwili wyra偶enia przez konsumenta woli zwi膮zania si臋 umow膮 o 艣wiadczenie us艂ug telekomunikacyjnych wyra藕nej zgody na dodatkow膮 p艂atno艣膰 zwi膮zan膮 z tymi us艂ugami. W ocenie Prezesa UOKiK stanowi艂o to praktyk臋 naruszaj膮c膮 zbiorowe interesy konsument贸w. Przez okre艣lony okres po zawarciu umowy z przedsi臋biorc膮 telekomunikacyjnym us艂ugi by艂y co prawda bezp艂atne, jednak po terminie pr贸bnym, bez dezaktywacji, kt贸ra wymaga艂a aktywnego dzia艂ania konsumenta, przekszta艂ca艂y si臋 w us艂ugi odp艂atne. Co istotne, op艂aty za dodatkowe us艂ugi nie by艂y uwzgl臋dniane w miesi臋cznym abonamencie i by艂y naliczane odr臋bnie.

W uzasadnieniu decyzji Prezes UOKiK wskaza艂, 偶e co prawda ustawa o prawach konsumenta nie zawiera definicji 鈥瀌odatkowej p艂atno艣ci wykraczaj膮cej poza uzgodnione wynagrodzenie za g艂贸wne obowi膮zki umowne przedsi臋biorcy鈥, o kt贸rej mowa w art. 10 ust. 1 tej ustawy. W ocenie Prezesa UOKiK w analizowanym stanie faktycznym decyduj膮cym by艂o, 偶e op艂aty za dodatkowe us艂ugi wykracza艂y poza kwot臋 miesi臋cznego abonamentu,聽 a ponadto us艂uga nie by艂a jednym z g艂贸wnych 艣wiadcze艅 obj臋tych umow膮.

Wed艂ug Prezesa UOKiK w umowie o 艣wiadczenie us艂ug telekomunikacyjnych do 艣wiadcze艅 g艂贸wnych nale偶y zaliczy膰 w szczeg贸lno艣ci zapewnienie konsumentowi mo偶liwo艣ci wykonywania lub odbierania po艂膮cze艅 i wysy艂ania wiadomo艣ci tekstowych. O dodatkowym charakterze us艂ug 艣wiadczonych przez przedsi臋biorc臋 telekomunikacyjnego 艣wiadczy艂a te偶 okoliczno艣膰, 偶e bez tych us艂ug umowa nie utraci艂aby swojego pierwotnego charakteru i nie wp艂yn臋艂oby to na komfort konsumenta zwi膮zany z realizacj膮 us艂ug.

Ukarany przedsi臋biorca w toku post臋powania prowadzonego przez Prezesa UOKiK argumentowa艂, 偶e konsument wyrazi艂 zgod臋 na dodatkow膮 p艂atno艣膰 wskutek podpisania o艣wiadczenia potwierdzaj膮cego dor臋czenie i akceptacj臋 umowy i zwi膮zanych z ni膮 dokument贸w, a tak偶e informacji o sposobie obliczania op艂at i ewentualnych dodatkowych kosztach, a w przypadku zakupu karty typu pre-paid poprzez dokonanie czynno艣ci faktycznej 鈥 do艂adowanie konta kwot膮 w wysoko艣ci minimum 5,00 z艂otych. Prezes UOKiK nie podzieli艂 tego stanowiska i wskaza艂, 偶e podpisywane przez konsument贸w o艣wiadczenia nie zawiera艂y szczeg贸艂owej informacji odnosz膮cej si臋 do konkretnej us艂ugi ani wysoko艣ci op艂aty za jej 艣wiadczenie. Tym samym podpisanie takiego o艣wiadczenia nie mo偶e by膰 uznawane za udzielenie wyra藕nej zgody na dodatkowe p艂atno艣ci za us艂ugi o charakterze subsydiarnym. W decyzji stanowczo podkre艣lono, 偶e zgoda konsumenta na dodatkow膮 p艂atno艣膰 musi by膰 jasna i wyra藕na i nie mo偶e by膰 domniemana czy tez dorozumiana z o艣wiadczenia o innej tre艣ci. O艣wiadczenie o zgodzie powinno by膰 te偶 wyodr臋bnione spo艣r贸d innych postanowie艅 umowy.

Z uwagi na powy偶sze Prezes UOKiK w wydanej decyzji orzek艂, 偶e opisane praktyki przedsi臋biorcy telekomunikacyjnego godz膮 w zbiorowe interesy konsument贸w, stwierdzi艂 zaniechanie takowych praktyk przez przedsi臋biorc臋 oraz na艂o偶y艂 na przedsi臋biorc臋 kar臋 pieni臋偶n膮 w rekordowej wysoko艣ci przekraczaj膮cej 15 milion贸w z艂otych.

  • Telefonia Polska Razem 鈥 decyzja Prezesa UOKiK

Prezes UOKiK uzna艂, 偶e Telefonia Polska Razem wprowadza艂a klient贸w w b艂膮d poniewa偶 podawa艂a si臋 za dotychczasowego operatora telekomunikacyjnego, oferuj膮c zmian臋 warunk贸w umowy, a w rzeczywisto艣ci konsumenci podpisywali聽umowy z nowym operatorem. Prezes UOKiK nie znalaz艂 w tej sprawie 偶adnych okoliczno艣ci 艂agodz膮cych, dlatego na przedsi臋biorc臋 zosta艂a na艂o偶ona maksymalna kara pieni臋偶na stanowi膮ca blisko 10 % obrotu osi膮gni臋tego w poprzednim roku w wysoko艣ci 1,97 mln z艂.

Do Prezesa UOKiK wp艂yn臋艂y liczne skargi dotycz膮ce praktyki sp贸艂ki Telefonia Polska Razem polegaj膮cej na podawaniu si臋 za dotychczasowego operatora telekomunikacyjnego w celu przedstawienia warunk贸w umowy w sytuacji gdy w rzeczywisto艣ci konsumenci podpisywali聽umowy z nowym operatorem. Prezes UOKiK ustali艂, 偶e przedsi臋biorca przedstawia艂 ofert臋聽 telefonicznie, po czym kurier odwiedza艂 klient贸w w domu. Kolejnym krokiem by艂o dostarczenie przez kuriera wsp贸艂pracuj膮cego z przedsi臋biorc膮 (kt贸ry podtrzymywa艂 przekonanie, 偶e jest przedstawicielem dotychczasowego operatora) dokument贸w, kt贸re mia艂y zosta膰 podpisane przez klienta. Dodatkowo w b艂膮d wprowadza艂o wyeksponowanie na pierwszej stronie umowy nazwy sp贸艂ki, kt贸ra do tej pory 艣wiadczy艂a us艂ugi. Dzia艂ania przedsi臋biorcy doprowadzi艂y do tego, 偶e klienci decydowali si臋 na podpisanie niekorzystnej umowy w sytuacji gdy nie zawarliby tej umowy, gdyby mieli prawdziw膮 informacj臋, 偶e w rzeczywisto艣ci zmieniaj膮 operatora. Zawarcie umowy z przedsi臋biorc膮 wi膮za艂o si臋 rozwi膮zaniem umowy z dotychczasowym operatorem i konieczno艣ci膮 zap艂acenia w wielu przypadkach kary umownej z tego tytu艂u.

Prezes UOKiK stwierdzi艂 r贸wnie偶, 偶e przedsi臋biorca nie przekazywa艂a聽konsumentom podpisanych um贸w, co jest dzia艂aniem niezgodnym z dobrymi obyczajami, gdy偶 klienci nie mieli 艣wiadomo艣ci, 偶e zawarli now膮 umow臋 oraz 偶e mogli od niej odst膮pi膰 w terminie 14 dni. Po okresie 14 dni rozwi膮zanie umowy skutkowa艂o bowiem obci膮偶eniem op艂atami w wysoko艣ci od 500 do 1500 z艂.

Decyzja nie jest ostateczna, przys艂uguje od niej odwo艂anie do S膮du Ochrony Konkurencji i Konsument贸w.

  • Decyzja w sprawie naruszenia zbiorowych interes贸w konsument贸w przez Raiffeisen Bank Polska

Raiffeisen Bank Polska naruszy艂 zbiorowe interesy konsument贸w, poniewa偶 nie uwzgl臋dnia艂 ujemnego LIBORu, a nast臋pnie po wycofaniu si臋 z tej praktyki nie nalicza艂 ujemnego oprocentowania kredyt贸w we frankach szwajcarskich.

Post臋powanie przeciwko bankowi zosta艂o wszcz臋te pod koniec pa藕dziernika 2015 roku i obejmowa艂o tak偶e umowy zawierane przez konsument贸w z Polbankiem. Bank bez akceptacji klient贸w pr贸bowa艂 jednostronnie wprowadzi膰 do um贸w postanowienie, zgodnie z kt贸rym ujemna stawka LIBOR wynosi艂a zero. Raiffeisen Bank Polska wycofa艂 si臋 z tej praktyki, lecz pomimo tego nie uwzgl臋dnia ujemnego oprocentowania kredyt贸w we frankach szwajcarskich (CHF), je艣li wyst膮pi ujemny LIBOR. Bank w umowach kredytowych spos贸b ustalania oprocentowania okre艣li艂 jako sum臋 stawki bazowej LIBOR i mar偶y kredytu, jednak gdy LIBOR spada poni偶ej zera, a suma stawki LIBOR i mar偶y kredytu wynosi mniej ni偶 zero, nie obni偶a odpowiednio rat kredyt贸w.

W zwi膮zku z tym Prezes UOKiK uzna艂, 偶e Raiffeisen Bank Polska naruszy艂 zbiorowe interesy konsument贸w i na艂o偶y艂 na bank kar臋 w wysoko艣ci ponad 3,5 mln z艂, nakaza艂 przeliczenie oprocentowania i zrekompensowania strat konsumentom za wszystkie okresy, kiedy wyst膮pi艂o ujemne oprocentowanie. Decyzja nie jest jeszcze prawomocna.

Jest to ju偶 贸sma decyzja Prezesa UOKiK dotycz膮ca nieuwzgl臋dniania przez banki ujemnego oprocentowania. Wydane do tej pory rozstrzygni臋cia dotycz膮: ING Banku 艢l膮skiego, mBanku, Getin Noble Banku, Credit Agricole Bank Polska, Banku BPH, BNP Paribas Bank Polska oraz Pekao SA

  • Istotny pogl膮d w sprawie frankowicz贸w

Prezes Urz臋du Ochrony Konkurencji i Konsument贸w po raz si贸dmy przedstawi艂 istotny pogl膮d w sprawie. Dotyczy on sporu konsumenta sp艂acaj膮cego kredyt hipoteczny waloryzowany kursem franka szwajcarskiego z mBankiem. Klient domaga艂 si臋 zwrotu nadp艂aty w sp艂acie rat kredytu powsta艂ej jego zdaniem w wyniku zastosowania w umowie niedozwolonych postanowie艅 umownych dotycz膮cych waloryzowania kwoty oraz rat kredytu.

Zdaniem UOKiK postanowienia tej konkretnej umowy s膮 niedozwolone, poniewa偶 stawiaj膮 konsumenta w gorszej pozycji wzgl臋dem banku. Ta nier贸wnowaga stron wp艂ywa na wysoko艣膰 艣wiadcze艅, poniewa偶 to bank w tabeli ustala kursy kupna i sprzeda偶y franka szwajcarskiego, po kt贸rych przelicza kwot臋 kredytu i rat kapita艂owo-odsetkowych. Konsument jest natomiast pozbawiony wp艂ywu na wysoko艣膰 waloryzacji kursu, nie wie nawet czym kieruje si臋 bank w podejmowaniu decyzji.

Dla kredytobiorcy uznanie podwa偶anych postanowie艅 umowy zawartej z bankiem za niedozwolone mo偶e prowadzi膰, w ocenie Prezesa UOKiK, do uznania ca艂ej umowy za niewa偶n膮, lecz orzeczenie o niewa偶no艣ci umowy powinno nast膮pi膰 jedynie w sytuacji, gdy konsument w pe艂ni akceptuje takie rozwi膮zanie.

  • Zmowa przetargowa trzech przedsi臋biorc贸w zajmuj膮cych si臋聽produkcj膮聽pieczywa

Prezes Urz臋du Ochrony Konkurencji i Konsument贸w wszcz膮艂 w czerwcu 2016 roku z urz臋du post臋powanie antymonopolowe. Urz膮d ustali艂, 偶e niedozwolone porozumienie zawar艂o trzech przedsi臋biorc贸w zajmuj膮cych si臋 m.in. produkcj膮 pieczywa w wojew贸dztwie podkarpackim. Brali oni udzia艂 w przetargach na dostaw臋 pieczywa organizowanych przez jednostki publiczne.

Niedozwolone uzgodnienia mia艂y miejsce w przypadku sze艣ciu przetarg贸w organizowanych przez areszty 艣ledcze, plac贸wki s艂u偶by zdrowia i o艣wiatowe. Po og艂oszeniu wynik贸w przetargu zwyci臋zca nie uzupe艂nia艂 brak贸w w ofercie, nie udziela艂 wymaganych wyja艣nie艅 lub podawa艂 lakoniczne i og贸lnikowe powody odmowy podpisania umowy, np.聽problemy zdrowotne, wyjazd, czy brak sprz臋tu. Urz膮d nie uzna艂 tych przyczyn za wiarygodne.

O wsp贸lnym dzia艂aniu, zdaniem UOKiK, 艣wiadcz膮 m.in te same b艂臋dy w dokumentach, czy wysy艂anie ofert w tym samym czasie w jednej plac贸wce pocztowej. Ustaleniom mog艂y sprzyja膰 r贸wnie偶 gospodarcze, organizacyjne i rodzinne powi膮zania pomi臋dzy przedsi臋biorcami.

Na uczestnik贸w porozumienia zosta艂y na艂o偶one kary finansowe w 艂膮cznej wysoko艣ci ponad 35 tys. z艂otych. Decyzja nie jest jeszcze prawomocna.

ORZECZNICTWO

  • Prawo zam贸wie艅 publicznych – wyd艂u偶enie terminu realizacji prac jest istotn膮 zmian膮 umowy

Wyd艂u偶enie terminu realizacji prac jest istotn膮 zmian膮 umowy w stosunku do tre艣ci oferty. Modyfikacj臋 o takim charakterze mo偶na wprowadzi膰 do kontraktu, jedynie w贸wczas gdy zamawiaj膮cy przewidzi mo偶liwo艣膰 oraz warunki jej dokonania w SIWZ lub og艂oszeniu o zam贸wieniu.

Stanowisko w kwestii istotno艣ci zmian umowy zaj膮艂 Prezes Urz臋du Zam贸wie艅 Publicznych w opinii prawnej pt. 鈥瀂miana umowy w sprawie zam贸wienia publicznego w zwi膮zku z ustawow膮 zmian膮 stawki podatku VAT鈥. Zgodnie z tre艣ci膮 tej opinii, ocen臋 istotno艣ci zmian nale偶y rozpocz膮膰 od por贸wnania tre艣ci umowy i z艂o偶onej przez wykonawc臋 oferty. Je偶eli wprowadzenie zmiany spowoduje, 偶e zobowi膮zanie wykonawcy b臋dzie w znacz膮cym stopniu odbiega膰 od zobowi膮zania zawartego w z艂o偶onej przez niego w ofercie, to taka zmiana jako istotna modyfikacja jest niedozwolona.

  • Drobne uchybienia wykonawcy powinny by膰 naprawione w drodze poprawy omy艂ek, a nie by膰 interpretowane jako dzia艂ania celowe 鈥 orzeczenie Krajowej Izby Odwo艂awczej 881/16

Interpretacja przepisu art. 87 ust. 2 pkt. 3 ustawy Prawo zam贸wie艅 publicznych poza literalnym brzmieniem winna by膰 dokonywana r贸wnie偶 z uwzgl臋dnieniem zamiaru jego wprowadzenia. Celem wprowadzenia powy偶szego uregulowania prawnego by艂o ograniczenie sytuacji, w kt贸rych korzystne cenowo oferty podlega艂y odrzuceniu z uwagi na fakt, i偶 pojawia艂y si臋 w nich ma艂o znacz膮ce b艂臋dy
niemo偶liwe jednak do poprawienia na mocy okre艣lonych ustawowo zasad. Rozwi膮zanie
mia艂o przyczyni膰 si臋 do zmniejszenia liczby odrzucanych ofert, jak r贸wnie偶 do ograniczenia
liczby uniewa偶nianych post臋powa艅 o udzielenie zam贸wienia publicznego.

Na mocy art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy PZP ustawodawca dopu艣ci艂 mo偶liwo艣膰 poprawiania
omy艂ek wyst臋puj膮cych w ofertach, kt贸re nie s膮 ani omy艂kami pisarskimi, ani rachunkowymi.
Pojawienie si臋 w ofercie wykonawcy omy艂ki, o kt贸rej mowa w art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy PZP,
powoduje powstanie po stronie zamawiaj膮cego obowi膮zek jej poprawienia. Przepis wprost
stanowi: 鈥瀦amawiaj膮cy poprawia鈥, co to ma charakter kategoryczny. Zamawiaj膮cy musi
zatem poprawi膰 omy艂k臋 znajduj膮c膮 si臋 w ofercie wykonawcy, cho膰by ten nie wnosi艂 o
podj臋cie przez zamawiaj膮cego stosownego dzia艂ania w tym zakresie.

CO NOWEGO

  • Walka o prawa autorskie do piosenek Baetles贸w

Wed艂ug ameryka艅skiego prawa o ochronie praw autorskich z 1976 roku arty艣ci mog膮 ubiega膰 si臋 o odzyskanie praw do swych utwor贸w 35 lat od ich premiery lub nawet 56 lat w przypadku utwor贸w, odsprzedanych stronom trzecim przed 1978 rokiem. Maj膮c na uwadze powy偶sze regulacje Paul McCartney w styczniu 2017 roku z艂o偶y艂 w s膮dzie w Nowym Jorku pozew przeciwko wydawcy muzycznemu Sony ATV Music Publishing poniewa偶 chce odzyska膰 prawa autorskie do ponad 260 piosenek Beatles贸w 聽napisanych mi臋dzy wrze艣niem 1962 a czerwcem 1971 roku.

  • Polacy masowo zmieniaj膮 nazwiska

Na podstawie ustawy z 2008 roku o zmianie imienia i nazwiska w 2016 roku dokonano oko艂o 40 tysi臋cy zmian nazwiska i oko艂o 5 tysi臋cy zmian imienia. Zgodnie z ww. ustaw膮 zmiany imienia lub nazwiska mo偶na dokona膰 wy艂膮cznie z wa偶nych powod贸w, w szczeg贸lno艣ci gdy dotycz膮 zmiany imienia lub nazwiska o艣mieszaj膮cego albo nielicuj膮cego z godno艣ci膮 cz艂owieka, na imi臋 lub nazwisko u偶ywane, na imi臋 lub nazwisko, kt贸re zosta艂o bezprawnie zmienione lub na imi臋 lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa pa艅stwa, kt贸rego obywatelstwo r贸wnie偶 si臋 posiada. Wnioskodawca ma prawo zmieni膰 nazwisko na dowolne, z wyj膮tkiem historycznych.

Wniosek o zmian臋 imienia lub nazwiska uwzgl臋dnia lub odmawia jego uwzgl臋dnienia kierownik Urz臋du Stanu Cywilnego.

  • W 2016 roku dwa razu wi臋cej upad艂o艣ci konsumenckich

W 2016 roku upad艂o艣膰 konsumenck膮 og艂osi艂o 4450 os贸b, a wi臋c niemal dwukrotnie wi臋cej ni偶 w 2015 roku, kiedy to liczba ta si臋gn臋艂a 2113 os贸b.