Prawne podsumowanie 2017 roku

Prawne podsumowanie 2017 roku

Poni┼╝ej przedstawiamy najwa┼╝niejsze informacje prezentowane Pa┼ästwu przez Kancelari─Ö MGS w 2017 roku:

  • Pozas─ůdowe rozwi─ůzywanie spor├│w konsumenckich (ADR – alternative dispute resolution) ÔÇô nowa regulacja

Ustawa znajduje zastosowanie do post─Öpowa┼ä maj─ůcych na celu pozas─ůdowe rozwi─ůzywanie spor├│w krajowych i transgranicznych dotycz─ůcych zobowi─ůza┼ä wynikaj─ůcych z um├│w sprzeda┼╝y lub innych um├│w zawieranych z konsumentami maj─ůcymi miejsce zamieszkania w UE przez przedsi─Öbiorc├│w maj─ůcych siedzib─Ö na terytorium RP.

Postanowienia ustawy stosowane s─ů przez przedsi─Öbiorc├│w, kt├│rzy sami si─Ö do tego zobowi─ů┼╝─ů albo s─ů zobowi─ůzani do stosowania tej ustawy na podstawie odr─Öbnych przepis├│w (np. instytucje finansowe).

Na skutek tej regulacji znowelizowano Prawo energetyczne poprzez powo┼éanie Koordynatora ds. negocjacji przy Prezesie Urz─Ödu Regulacji Energetyki

  • Odpowied┼║ na reklamacj─Ö┬ákonsumenta w 30 dni ÔÇô zmiana ustawy o prawach konsumenta

Reklamacje sk┼éadane od dnia 10 stycznia 2017 roku s─ů rozpatrywane w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez przedsi─Öbiorc─Ö. To wynik nowelizacji ustawy o prawach konsumenta nak┼éadaj─ůcy na przedsi─Öbiorc─Ö obowi─ůzek udzielenia odpowiedzi we wskazanym terminie (o ile przepisy odr─Öbne nie stanowi─ů inaczej). Sankcj─ů za niedochowanie tego terminu jest automatyczne uwzgl─Ödnienie reklamacji. Co wa┼╝ne, odpowied┼║ nale┼╝y przekaza─ç na papierze lub innym trwa┼éym no┼Ťniku.

  • Termin przypadaj─ůcy w sobot─Ö┬áÔÇô zmiany w Kodeksie cywilnym

Je┼╝eli koniec terminu do wykonania czynno┼Ťci przypada na dzie┼ä uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobot─Ö, termin up┼éywa nast─Öpnego dnia, kt├│ry nie jest dniem wolnym od pracy ani sobot─ů. To efekt nowelizacji Kodeksu cywilnego. Przed zmian─ů przepis├│w w uchwale 7 s─Ödzi├│w z dnia 25 kwietnia 2003 roku, S─ůd Najwy┼╝szy stwierdzi┼é, ┼╝e sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu Kodeksu cywilnego.

  • Nowa ustawa o przeciwdzia┼éaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spo┼╝ywczymi

Przedsi─Öbiorca w bran┼╝y rolno-spo┼╝ywczej, kt├│ry ma uzasadnione podejrzenie stosowania wobec niego praktyk nieuczciwie wykorzystuj─ůcych przewag─Ö kontraktow─ů mo┼╝e z┼éo┼╝y─ç do Prezesa UOKiK (delegatura w Bydgoszczy), zawiadomienie. Szczeg├│┼éowe zasady i warunki skutecznego zawiadomienia zawiera ustawa, okre┼Ťlaj─ůc mi─Ödzy innymi kwotowy pr├│b obrot├│w pomi─Ödzy przedsi─Öbiorcami.

W sytuacji uznania, ┼╝e praktyka przedsi─Öbiorcy jest praktyk─ů nieuczciwie wykorzystuj─ůc─ů przewag─Ö kontraktow─ů Prezes UOKiK wydaje decyzj─Ö zakazuj─ůc─ů zaprzestania stosowania tej praktyki albo zobowi─ůzuj─ůc─ů do usuni─Öcia skutk├│w naruszenia – w przypadku, gdy strona post─Öpowania zaprzesta┼éa naruszania stosowania zakazanej praktyki. Prezes UOKiK ma r├│wnie┼╝ uprawnienie do na┼éo┼╝enia na przedsi─Öbiorc─Ö kary pieni─Ö┼╝nej w wysoko┼Ťci┬ádo 3 %┬áobrotu osi─ůgni─Ötego w roku poprzedzaj─ůcym rok na┼éo┼╝enia kary.

  • Krajowa Administracja Skarbowa

W dniu 1 marca 2017 roku wesz┼éa w ┼╝ycie ustawa, kt├│re powo┼éa┼éa Krajow─ů Administracj─Ö Skarbow─ů (KAS) jako administracj─Ö skonsolidowan─ů w miejsce poprzednio funkcjonuj─ůcych: administracji podatkowej, kontroli skarbowej i S┼éu┼╝by Celnej. KAS jest podporz─ůdkowana Ministrowi Finans├│w.

  • Zmiany warunk├│w ustalania regulaminu wynagradzania i regulaminu pracy oraz zmiany zak┼éadowego funduszu ┼Ťwiadcze┼ä socjalnych

Pracodawca zatrudniaj─ůcy:

  • co najmniej 50 pracownik├│w, kt├│rzy nie s─ů obj─Öci zak┼éadowym uk┼éadem zbiorowym pracy ani ponadzak┼éadowym uk┼éadem zbiorowym pracy ma obowi─ůzek ustalenia warunk├│w wynagradzania za prac─Ö w regulaminie wynagradzania;
  • mniej ni┼╝ 50 pracownik├│w, kt├│rzy nie s─ů obj─Öci zak┼éadowym uk┼éadem zbiorowym pracy ani ponadzak┼éadowym uk┼éadem zbiorowym pracy mo┼╝e ustali─ç warunki wynagradzania za prac─Ö w regulaminie wynagradzania;
  • co najmniej 20 i mniej ni┼╝ 50 pracownik├│w, kt├│rzy nie s─ů obj─Öci zak┼éadowym uk┼éadem zbiorowym pracy ani ponadzak┼éadowym uk┼éadem zbiorowym pracy ma obowi─ůzek ustalenia warunk├│w wynagradzania za prac─Ö w regulaminie wynagradzania, je┼╝eli zak┼éadowa organizacja zwi─ůzkowa wyst─ůpi z wnioskiem o jego ustalenie.

Pracodawca, kt├│ry zatrudnia:

  • co najmniej 50 pracownik├│w, ma obowi─ůzek wprowadzenia regulaminu pracy, chyba ┼╝e w zakresie organizacji i porz─ůdku w procesie pracy oraz zwi─ůzanych z tym prawami i obowi─ůzkami pracodawcy i pracownik├│w obowi─ůzuj─ů postanowienia uk┼éadu zbiorowego pracy;
  • mniej ni┼╝ 50 pracownik├│w mo┼╝e wprowadzi─ç regulamin pracy, chyba ┼╝e w zakresie organizacji i porz─ůdku w procesie pracy oraz zwi─ůzanych z tym prawami i obowi─ůzkami pracodawcy i pracownik├│w obowi─ůzuj─ů postanowienia uk┼éadu zbiorowego pracy;
  • co najmniej 20 i mniej ni┼╝ 50 pracownik├│w ma obowi─ůzek wprowadzenia regulaminu pracy, je┼╝eli zak┼éadowa organizacja zwi─ůzkowa wyst─ůpi z wnioskiem o jego wprowadzenie, chyba ┼╝e w zakresie organizacji i porz─ůdku w procesie pracy oraz zwi─ůzanych z tym prawami i obowi─ůzkami pracodawcy i pracownik├│w obowi─ůzuj─ů postanowienia uk┼éadu zbiorowego pracy.

Zak┼éadowy fundusz ┼Ťwiadcze┼ä socjalnych tworzony jest obowi─ůzkowo przez pracodawc├│w zatrudniaj─ůcych co najmniej 50 pracownik├│w w przeliczeniu na pe┼éne etaty oraz pracodawc├│w zatrudniaj─ůcych co najmniej 20 i mniej ni┼╝ 50 pracownik├│w, je┼╝eli o utworzenie funduszu zawnioskuje zak┼éadowa organizacja zwi─ůzkowa. Pracodawcy prowadz─ůcy dzia┼éalno┼Ť─ç w formie jednostek bud┼╝etowych i samorz─ůdowych zak┼éad├│w bud┼╝etowych maj─ů obowi─ůzek tworzenia funduszu niezale┼╝nie od liczby zatrudnionych pracownik├│w.

Pracodawcy zatrudniaj─ůcy mniej ni┼╝ 50 pracownik├│w mog─ů tworzy─ç fundusz lub wyp┼éaca─ç ┼Ťwiadczenie urlopowe na zasadzie dobrowolno┼Ťci. Jednak ci pracodawcy, kt├│rzy nie s─ů obj─Öci uk┼éadem zbiorowym pracy oraz nie s─ů zobowi─ůzani do wydania regulaminu wynagradzania maj─ů obowi─ůzek informowania pracownik├│w o nietworzeniu funduszu i niewyp┼éacaniu ┼Ťwiadczenia urlopowego.

  • U┼éatwienia w dochodzeniu wierzytelno┼Ťci

Ustawa o zmianie niekt├│rych ustaw w celu u┼éatwienia dochodzenia wierzytelno┼Ťci wesz┼éa w ┼╝ycie 1 czerwca 2017 roku i wzmacnia uprawnienia oraz gwarancje wierzycieli. Ustawa wprowadza mechanizmy zmierzaj─ůce do zwi─Ökszenia wiarygodno┼Ťci oceny zdolno┼Ťci p┼éatniczych kontrahenta i sytuacji finansowej d┼éu┼╝nika. Regulacja ma na celu zwi─Ökszenie skuteczno┼Ťci pozyskania zap┼éaty wierzytelno┼Ťci (roszczenia g┼é├│wnego, odsetek, koszt├│w procesu), a ponadto okre┼Ťla przes┼éanki uzasadniaj─ůce zawarcie ugody w sprawach dotycz─ůcych nale┼╝no┼Ťci cywilnoprawnych przez podmiot gospodaruj─ůcy ┼Ťrodkami publicznymi, podnosi g├│rny pr├│g warto┼Ťci przedmiotu sporu dla spraw rozpoznawanych w post─Öpowaniu uproszczonym i rozszerza zakres spraw rozpoznawanych w post─Öpowaniu grupowym.

  • Roszczenia o naprawienie szkody wyrz─ůdzonej przez naruszenie prawa konkurencji – private enforcement

Regulacja ma na celu u┼éatwienie i uproszczenie dochodzenia roszcze┼ä przez osoby poszkodowane na skutek praktyk antykonkurencyjnych. Na jej gruncie wyst─ůpi─ç z pow├│dztwem mo┼╝e ka┼╝dy, kogo dotkn─Ö┼éy niedozwolone dzia┼éania – np. kontrahent lub konkurent przedsi─Öbiorcy, kt├│ry naruszy┼é prawo konkurencji lub konsument. Sprawy rozpatrywane s─ů przez s─ůdy okr─Ögowe. U┼éatwieniem dochodzenia roszcze┼ä w tym post─Öpowaniu s─ů dwa domniemania: domniemanie winy sprawcy naruszenia oraz domniemanie wyrz─ůdzenia szkody przez naruszenie prawa konkurencji. Oznacza, ┼╝e to strona pozwana b─Ödzie musia┼éa udowodni─ç, ┼╝e nie naruszy┼éa prawa konkurencji. Ponadto s─ůd jest zwi─ůzany ustaleniami zawartymi w prawomocnej decyzji Prezesa UOKiK o uznaniu praktyki za ograniczaj─ůc─ů konkurencj─Ö.

  • Mediacja w┬ápost─Öpowaniu administracyjnym┬á

Od┬á1 czerwca 2017 roku w┬átoku post─Öpowania administracyjnego, je┼╝eli pozwala na┬áto charakter sprawy, mo┼╝e zosta─ç przeprowadzona, za┬ázgod─ů┬ástron, mediacja. Celem mediacji jest wyja┼Ťnienie i┬ározwa┼╝enie okoliczno┼Ťci faktycznych i┬áprawnych sprawy oraz┬ádokonanie ustale┼ä dotycz─ůcych jej za┼éatwienia w┬ágranicach obowi─ůzuj─ůcego prawa, w┬átym przez┬áwypracowanie tre┼Ťci decyzji administracyjnej lub zawarcie ugody.

Poza ww. zasad─ů polubownego rozstrzygania kwestii spornych, nowelizacja Kodeksu post─Öpowania administracyjnego wprowadzi┼éa zasad─Ö┬áprzyjaznej interpretacji przepis├│w prawa na┬ákorzy┼Ť─ç┬ástrony. Wyj─ůtkiem od┬átej zasady jest wa┼╝ny interes publiczny, w┬átym istotne interesy pa┼ästwa, a┬áw┬ászczeg├│lno┼Ťci jego bezpiecze┼ästwa, obronno┼Ťci lub porz─ůdku publicznego. W┬áramach zasady pog┼é─Öbiania zaufania wprowadzono nakaz kierowania si─Ö┬ázasadami proporcjonalno┼Ťci, bezstronno┼Ťci i┬ár├│wnego traktowania.┬áBez uzasadnionej przyczyny organy administracji nie┬ámog─ů odst─Öpowa─ç od┬áutrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w┬átakim samym stanie faktycznym i┬áprawnym. Nowe przepisy wprowadzi┼éy tak┼╝e szereg zmian maj─ůcych na┬ácelu usprawnienie post─Öpowania i┬ájego przyspieszenie.

  • Prawo pracy ÔÇô zmiany w┬ázakresie zatrudniania pracownik├│w tymczasowych┬á

W┬ádniu 1 czerwca 2017 roku wesz┼éa w┬á┼╝ycie nowelizacja ustawy z┬ádnia 9 lipca 2003 roku o┬ázatrudnianiu pracownik├│w tymczasowych. Zmiany dotyczy┼éy m.in.┬áogranicze┼ä okresu wykonywania pracy na┬árzecz konkretnego pracodawcy u┼╝ytkownika. Zgodnie z┬átre┼Ťci─ů znowelizowanych przepis├│w agencja pracy tymczasowej mo┼╝e skierowa─ç danego pracownika tymczasowego lub osob─Ö nieb─Öd─ůc─ů pracownikiem agencji do┬áwykonywania pracy tymczasowej na┬árzecz jednego pracodawcy u┼╝ytkownika przez┬áokres nieprzekraczaj─ůcy ┼é─ůcznie 18 miesi─Öcy w┬áokresie obejmuj─ůcym 36 kolejnych miesi─Öcy. W┬átych samych granicach czasowych pracodawca u┼╝ytkownik mo┼╝e korzysta─ç z┬ápracy tego samego pracownika tymczasowego lub tej┬ásamej osoby nieb─Öd─ůcej pracownikiem agencji.

Ponadto, agencja pracy tymczasowej mo┼╝e skierowa─ç pracownika tymczasowego lub osob─Ö nieb─Öd─ůc─ů pracownikiem agencji do┬áwykonywania w┬áspos├│b ci─ůg┼éy, przez┬áokres nieprzekraczaj─ůcy 36 miesi─Öcy, pracy tymczasowej na┬árzecz jednego pracodawcy u┼╝ytkownika. W┬átym przypadku wykonywanie pracy mo┼╝e obejmowa─ç zadania nale┼╝─ůce do┬áobowi─ůzk├│w nieobecnego pracownika zatrudnionego przez┬ádanego pracodawc─Ö u┼╝ytkownika, a┬ápracodawca u┼╝ytkownik mo┼╝e korzysta─ç z┬ápracy wskazanych powy┼╝ej os├│b przez┬áokres 36 miesi─Öcy. Po┬áup┼éywie tego okresu pracownik tymczasowy lub osoba nieb─Öd─ůca pracownikiem agencji mog─ů by─ç skierowani przez┬áagencj─Ö pracy tymczasowej oraz┬áprzyj─Öci przez┬átego samego pracodawc─Ö u┼╝ytkownika do┬áwykonywania pracy tymczasowej na┬ájego rzecz nie┬áwcze┼Ťniej ni┼╝ po┬áup┼éywie 36 miesi─Öcy.

  • Modyfikacja zasad odpowiedzialno┼Ťci inwestora wobec podwykonawc├│w

Z┬ádniem 1 czerwca 2017 roku zmianie uleg┼é┬áart. 647(1) Kodeksu cywilnego, kt├│ry┬áreguluje zasady odpowiedzialno┼Ťci solidarnej inwestora i┬áwykonawcy w┬áprocesie budowlanym.

Nowe brzmienie art. 647(1) KC przewiduje przede wszystkim uproszczenie procedury zg┼éaszania podwykonawc├│w, doprecyzowanie zasad zg┼éaszania sprzeciwu inwestora wobec powierzenia cz─Ö┼Ťci rob├│t podwykonawcy oraz┬áograniczenie kwotowe odpowiedzialno┼Ťci solidarnej inwestora.

Po┬á1 czerwca 2017 roku wystarczaj─ůce jest przedstawienie inwestorowi szczeg├│┼éowego przedmiotu rob├│t budowlanych przewidzianych dla podwykonawcy (mo┼╝e tego dokona─ç zar├│wno wykonawca, jak i┬ápodwykonawca) lub samo okre┼Ťlenie w┬áumowie g┼é├│wnej zakresu rzeczowego rob├│t konkretnego podwykonawcy. Nie┬áma ju┼╝ potrzeby przedstawiania inwestorowi umowy z┬ápodwykonawc─ů lub jej projektu wraz z┬ádokumentacj─ů projektow─ů.

Nowe zasady zg┼éaszania sprzeciwu wobec podwykonawc├│w oznaczaj─ů, ┼╝e┬ásolidarn─ů odpowiedzialno┼Ť─ç┬áinwestora wy┼é─ůczy tylko┬ásprzeciw zg┼éoszony zar├│wno wykonawcy, jak i┬ápodwykonawcy w┬áci─ůgu trzydziestu dni od┬ázg┼éoszenia podwykonawcy, maj─ůcy form─Ö pisemn─ů pod┬árygorem niewa┼╝no┼Ťci. Brak sprzeciwu w┬átym terminie b─Ödzie oznacza┼é przyj─Öcie na┬ásiebie przez┬áinwestora odpowiedzialno┼Ťci solidarnej wraz z┬áwykonawc─ů wzgl─Ödem podwykonawcy. Aby odpowiedzialno┼Ťci tej┬áunikn─ů─ç konieczna b─Ödzie wyra┼║na aktywno┼Ť─ç inwestora.

Ustawodawca wprowadzi┼é ponadto g├│rn─ů granic─Ö odpowiedzialno┼Ťci solidarnej inwestora. Jest ni─ů wysoko┼Ť─ç wynagrodzenia wykonawcy za┬áanalogiczny zakres rob├│t, wynikaj─ůca z┬áumowy g┼é├│wnej.

  • Nowelizacja ustawy o zapasach

2 sierpnia 2017 roku wesz┼éa w ┼╝ycie zasadnicza cz─Ö┼Ť─ç nowelizacji ustawy o zapasach ropy naftowej, produkt├│w naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach post─Öpowania w sytuacjach zagro┼╝enia bezpiecze┼ästwa paliwowego pa┼ästwa i zak┼é├│ce┼ä na rynku naftowym oraz niekt├│rych innych ustaw, kt├│ra wprowadzi┼éa u┼éatwienia dla podmiot├│w zobowi─ůzanych do utrzymywania zapas├│w obowi─ůzkowych gazu ziemnego oraz rozstrzygn─Ö┼éa w─ůtpliwo┼Ťci interpretacyjne sygnalizowane przez uczestnik├│w rynku w stosunku do poprzedniego stanu prawnego.

Nowe przepisy zmieni┼éy r├│wnie┼╝ zasady udzielania przez Prezesa URE koncesji na obr├│t gazem ziemnym z zagranic─ů.

  • Nowelizacja ustawy o odnawialnych ┼║r├│d┼éach energii

Nowelizacja, kt├│ra wesz┼éa w ┼╝ycie 25 wrze┼Ťnia 2017 roku, zmodyfikowa┼éa zasady okre┼Ťlania wysoko┼Ťci op┼éaty zast─Öpczej i uzale┼╝ni┼éa jej wysoko┼Ť─ç od rynkowych cen praw maj─ůtkowych wynikaj─ůcych ze ┼Ťwiadectw pochodzenia w celu uelastycznienia rynku zielonych certyfikat├│w oraz zmniejszenia ich nadpoda┼╝y rynku.

  • Ustawa o rynku mocy

W ostatnich dniach grudnia 2017 roku Kancelaria Prezydenta poinformowa┼éa, ┼╝e Prezydent RP podpisa┼é ustaw─Ö o rynku mocy.

Za┼éo┼╝eniem nowych przepis├│w jest wdro┼╝enie mechanizm├│w, kt├│re zniweluj─ů niedobory mocy wytw├│rczych, kt├│re wynikaj─ů ze wzrostu zapotrzebowania na moc i energi─Ö elektryczn─ů przy jednoczesnym planowanym wycofaniu jednostek wytw├│rczych z eksploatacji.

Przepisy ustawy o rynku mocy wdra┼╝aj─ů model rynku scentralizowanego, w kt├│rym operator systemu przesy┼éowego pe┼éni rol─Ö centralnego nabywcy i pozyskuje zobowi─ůzania do dostarczenia do systemu elektroenergetycznego niezb─Ödnej mocy oraz pozostawania w gotowo┼Ťci do jej dostarczania. Obowi─ůzek mocowy b─Ödzie oferowany przez dostawc├│w (wytw├│rc├│w, magazyny energii, niekt├│rych odbiorc├│w, agregator├│w) na aukcjach.

Jednocze┼Ťnie, ustawa wprowadza zmian─Ö niezwi─ůzan─ů z rynkiem mocy, ale bardzo wyczekiwan─ů przez bran┼╝─Ö zmian─Ö- obowi─ůzek handlu energi─ů elektryczn─ů na gie┼édzie na poziomie 30% produkcji (tzw. Obligo gie┼édowe)

  • Ustawa o dystrybucji ubezpiecze┼ä

Pod koniec grudnia 2017 roku ustawa o dystrybucji ubezpiecze┼ä zosta┼éa og┼éoszona w Dzienniku Ustaw.

Nowe przepisy implementuj─ů do polskiego porz─ůdku prawnego unijn─ů dyrektyw─Ö w sprawie dystrybucji ubezpiecze┼ä, a cz─Ö┼Ťciowo tak┼╝e unijn─ů dyrektyw─Ö MiFID II.

Ustawa przewiduje liczne rozwi─ůzania prokonsumenckie. Podmiot zajmuj─ůcy si─Ö dystrybucj─ů ubezpiecze┼ä b─Ödzie zobowi─ůzany dzia┼éa─ç uczciwie, rzetelnie i profesjonalnie, uwzgl─Ödniaj─ůc najlepszy interes klienta. Przed zawarciem umowy klient b─Ödzie musia┼é otrzyma─ç jasne, dok┼éadne i zrozumia┼ée informacje o dystrybutorze ubezpiecze┼ä, kt├│re b─Öd─ů okre┼Ťla─ç m. in. charakter wynagrodzenia otrzymywanego w zwi─ůzku z zawarciem umowy ubezpieczenia albo umowy gwarancji ubezpieczeniowej.

Przepisy ustawy maj─ů na celu dalsze ograniczanie tzw. misselingu i przewiduj─ů zwi─Ökszenie zakresu obowi─ůzk├│w wobec dystrybutor├│w ubezpiecze┼ä o charakterze inwestycyjnym.

Ustawa zwi─Öksza tak┼╝e zakres kompetencji Komisji Nadzoru Finansowego.