Umowa opcji

Umowa opcji

Coraz cz─Ö┼Ťciej zdarza si─Ö, ┬á┼╝e podmioty obrotu gospodarczego we wzajemnych relacjach si─Ögaj─ů po umowy opcji b─ůd┼║ tzw. klauzule opcyjne.

Istot─ů przywo┼éanych mechanizm├│w jest nadanie jednej ze stron umowy uprawnienia do nabycia b─ůd┼║ sprzeda┼╝y jej przedmiotu ÔÇô tzw. instrumentu bazowego (m.in. metale szlachetne, surowce, akcje, waluty ale tak┼╝e udzia┼éy w sp├│┼ékach z o.o.), po z g├│ry okre┼Ťlonej cenie (tzw. cena wykonania), powi─Ökszonej o cen─Ö opcji (premi─Ö), w okre┼Ťlonym terminie (termin wyga┼Ťni─Öcia).

Wobec powy┼╝szego, jako elementy omawianej umowy wskaza─ç mo┼╝na:

– strony opcji oznaczone jako posiadacz opcji (a wi─Öc osoba uprawniona do jej wykonania) oraz wystawiaj─ůcy opcj─Ö (a wi─Öc osoba zobowi─ůzana do jej wykonania),

– instrument bazowy,

– rodzaj opcji (put ÔÇô opcja sprzeda┼╝y, b─ůd┼║ call ÔÇô opcja kupna ÔÇô obie om├│wione poni┼╝ej),

– cena instrumentu bazowego (odpowiadaj─ůca najcz─Ö┼Ťciej jego warto┼Ťci rynkowej),

– cena opcji, inaczej premia (cena uprawnienia wynikaj─ůcego z opcji, uwzgl─Ödniaj─ůca zmian─Ö warto┼Ťci rynkowej instrumentu bazowego),

– data wyga┼Ťni─Öcia opcji lub termin wykonania opcji (ograniczenia czasowe opcji, dat─ů wyga┼Ťni─Öcia, nazywamy dat─Ö, po up┼éywie kt├│rej opcja nie mo┼╝e zosta─ç wykonana; rozwi─ůzaniem bardziej restrykcyjnym jest termin wykonania opcji ÔÇô ogranicza on bowiem uprawnienie, do mo┼╝liwo┼Ťci jego wykonania tylko w okre┼Ťlonej dacie).

Opcje call i put, to dwa alternatywne sposoby na ukszta┼étowanie prawa posiadacza opcji. Pierwsz─ů┬áz nich, nazywamy opcj─Ö, w kt├│rej gwarantuje si─Ö posiadaczowi mo┼╝liwo┼Ť─ç nabycia w przysz┼éo┼Ťci od wystawcy instrumentu bazowego. Z kolei istot─ů opcji put jest zagwarantowanie posiadaczowi mo┼╝liwo┼Ťci sprzeda┼╝y instrumentu, wystawcy opcji.

Mimo, i┼╝ omawiana umowa wyst─Öpuje w praktyce krajowego obrotu gospodarczego, nie znajduje ona w nim swojego ┼║r├│d┼éa. Tym samym, wyst─Öpuj─ůc jako umowa nienazwana, nie jest uregulowana┬áw przepisach krajowych. Wi─ů┼╝e si─Ö to z konieczno┼Ťci─ů odpowiedniego zastosowania przepis├│w prawa krajowego, w celu zapewnienia efektywnego wykonania uprawnie┼ä oraz usuni─Öcia w─ůtpliwo┼Ťci interpretacyjnych, w tym na gruncie w┼éa┼Ťciwego opodatkowania takich czynno┼Ťci prawnych.

Wobec powy┼╝szego, do omawianych rozwi─ůza┼ä, stosuje si─Ö przepisy reguluj─ůce umow─Ö przedwst─Öpn─ů, b─ůd┼║ ofert─Ö. W obu przywo┼éanych przypadkach pami─Öta─ç nale┼╝y o zachowaniu odpowiedniej tre┼Ťci┬ái formy umowy (takie umowy powinny zawiera─ç istotne elementy umowy sprzeda┼╝y a ponadto, zosta─ç sporz─ůdzone w formie, przewidzianej dla obrotu okre┼Ťlonym instrumentem). Drug─ů z niezwykle istotnych kwestii, jest zabezpieczenie wykonania takiej umowy. Najcz─Östszym sposobem jest zastosowanie nieodwo┼éalno┼Ťci oferty (przy czym nale┼╝y mie─ç na wzgl─Ödzie rozs─ůdny okres zwi─ůzania ni─ů) b─ůd┼║ udzielenie pe┼énomocnictwa, do z┼éo┼╝enia przez drug─ů stron─Ö okre┼Ťlonego o┼Ťwiadczenia woli.

Powy┼╝sze rozwi─ůzania, nie tylko pomog─ů w zapewnieniu efektywno┼Ťci zastosowanej umowy, ale tak┼╝e uchroni─ů jej strony przed w─ůtpliwo┼Ťciami na tle podatkowym, w szczeg├│lno┼Ťci w kwestii obj─Öcia jej podatkiem od czynno┼Ťci cywilnoprawnych, kt├│rym to zar├│wno oferta jak i umowa przedwst─Öpna nie s─ů obj─Öte.

Piotr Wojdył, aplikant radcowski