Skutki odst膮pienia od umowy sprzeda偶y energii elektrycznej zawartej poza lokalem przedsi臋biorstwa

Skutki odst膮pienia od umowy sprzeda偶y energii elektrycznej zawartej poza lokalem przedsi臋biorstwa

Liberalizacja na rynku obrotu energi膮 elektryczn膮 zapocz膮tkowana po dniu 1 lipca 2007 roku na skutek implementacji prawa wsp贸lnotowego, kt贸rej jednym z cel贸w by艂o wdro偶enie szybkiej i skutecznej procedury zmiany sprzedawcy energii elektrycznej, przyczyni艂a si臋 do pojawienia si臋 na polskim rynku energetycznym nowych sprzedawc贸w energii elektrycznej. Obecnie energi臋 elektryczn膮 mo偶emy nabywa膰 od dotychczasowych operator贸w sieci telekomunikacyjnych, a nawet operator贸w platform cyfrowych.

Wzrost liczby sprzedawc贸w, a tym samym wzrost konkurencyjno艣ci na rynku obrotu energi膮 elektryczn膮 wp艂yn膮艂 bezpo艣rednio na korzystanie przez przedsi臋biorstwa oferuj膮ce sprzeda偶 energii elektrycznej z coraz to nowych form pozyskiwania klient贸w. Jedn膮 z cz臋sto praktykowanych form pozyskania odbiorc贸w jest bezpo艣redni kontakt z potencjalnym odbiorc膮 za po艣rednictwem przedstawicieli handlowych. Zaznaczy膰 nale偶y, 偶e taka forma zawarcia umowy wype艂nia cechy umowy zawartej poza lokalem przedsi臋biorstwa w rozumieniu Ustawy z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta (dalej: 鈥濽stawa鈥)

W praktyce obrotu energi膮 elektryczn膮 istotnym zagadnieniem zdaj膮 si臋 by膰 skutki odst膮pienia od umowy sprzeda偶y energii elektrycznej zawartej przez odbiorc臋 poza lokalem przedsi臋biorstwa, w ustawowym terminie 14 dni przewidzianym w art. 27 Ustawy.

Za przyk艂ad oddaj膮cy istot臋 problemu przyj膮膰 nale偶y sytuacj臋, w kt贸rej nowy sprzedawca zawieraj膮cy z odbiorc膮 umow臋 sprzeda偶y energii elektrycznej poza lokalem przedsi臋biorstwa,聽 dzia艂aj膮c na podstawie pe艂nomocnictwa udzielonego przez odbiorc臋 przy zawarciu umowy, sk艂ada o艣wiadczenie o wypowiedzeniu umowy dotychczasowemu sprzedawcy energii elektrycznej, a odbiorca korzysta z przys艂uguj膮cego mu prawa odst膮pienia od umowy zawartej z nowym sprzedawc膮.

Wskaza膰 nale偶y, 偶e zgodnie z regulacj膮 wynikaj膮c膮 z art. 31 ust. 1 Ustawy 鈥瀢 przypadku odst膮pienia od umowy zawartej na odleg艂o艣膰 lub umowy zawartej poza lokalem przedsi臋biorstwa umow臋 uwa偶a si臋 za niezawart膮鈥.

Odbiorcy energii elektrycznej 鈥 niejednokrotnie reprezentowani przez profesjonalnych pe艂nomocnik贸w 鈥 stoj膮 na stanowisku, 偶e w przypadku odst膮pienia od umowy zawartej z nowym sprzedawc膮 w ustawowym terminie 14 dni, umowa uwa偶ana jest za niezawart膮 oraz co istotniejsze twierdz膮, 偶e w dalszym ci膮gu obowi膮zuje umowa z dotychczasowym sprzedawc膮, mimo jej wypowiedzenia przez nowego sprzedawc臋 w imieniu odbiorcy.

O ile bezsprzecznie zgodzi膰 nale偶y si臋 z opini膮, 偶e w przypadku odst膮pienia od umowy zawartej poza lokalem przedsi臋biorstwa w terminie przewidzianym Ustaw膮, umowa uwa偶ana jest za niezawart膮, o tyle nie spos贸b zgodzi膰 si臋 ze stanowiskiem, 偶e odst膮pienie od umowy to偶same jest ze zniweczeniem skutku materialnoprawnego o艣wiadczenia o wypowiedzeniu umowy z dotychczasowym sprzedawc膮, z艂o偶onego przez nowego sprzedawc臋 na podstawie pe艂nomocnictwa udzielonego przez odbiorc臋.

Szczeg贸艂owa analiza regulacji Ustawy sprowadza do uznania, 偶e brak w niej jest podstaw prawnych do przyj臋cia stanowiska co do to偶samo艣ci czynno艣ci odst膮pienia od umowy, ze skutkiem w postaci przywr贸cenia stanu poprzedniego sprzed wypowiedzenia umowy z dotychczasowym sprzedawc膮 energii elektrycznej.

Wobec braku regulacji szczeg贸lnych w Ustawie, celem ocenienia wa偶no艣ci pe艂nomocnictwa odbiorcy do wypowiedzenia umowy z dotychczasowym sprzedawc膮, a tym samym oceny z艂o偶onego w imieniu odbiorcy o艣wiadczenia o wypowiedzeniu z nim umowy na podstawie pe艂nomocnictwa udzielonego nowemu sprzedawcy, zastosowa膰 nale偶y przepisy art. 101 搂 1 i 2 ustawy Kodeks Cywilny (dalej: K.C.), traktuj膮ce o odwo艂aniu pe艂nomocnictwa. Zgodnie z tre艣ci膮 przywo艂anego przepisu umocowanie trwa, co do zasady, do momentu jego odwo艂ania, 艣mierci mocodawcy lub pe艂nomocnika.

W analizowanym przyk艂adzie stosunek pe艂nomocnictwa 艂膮cz膮cy odbiorc臋 z nowym sprzedawc膮 znajduje swoje uzasadnienie w zawartej umowie sprzeda偶y energii elektrycznej. Jednak偶e wskaza膰 nale偶y, 偶e na gruncie polskiego prawa cywilnego stosunek pe艂nomocnictwa jest ca艂kowicie niezale偶ny od wewn臋trznego stosunku stanowi膮cego przyczyn臋 udzielenia pe艂nomocnictwa. Co wi臋cej, w doktrynie wskazuje si臋, 偶e dla skutecznego udzielenia pe艂nomocnictwa stosunek taki w og贸le nie musi istnie膰. Odseparowanie stosunku wewn臋trznego uzasadniaj膮cego udzielenie pe艂nomocnictwa tj. umowy zawartej ze nowym sprzedawc膮, od stosunku zewn臋trznego wynikaj膮cego z udzielonego umocowania tj. uprawnienia do dzia艂ania w imieniu odbiorcy, uzasadnione jest zapewnieniem bezpiecze艅stwa obrotu i pewno艣ci co do kompetencji dzia艂ania przez pe艂nomocnika w imieniu mocodawcy.

Na kanwie omawianego przyk艂adu wskaza膰 nale偶y, 偶e o ile wraz z odst膮pieniem od umowy odbiorca nie odwo艂a pe艂nomocnictwa oraz nie cofnie z艂o偶onego przez nowego sprzedawc臋 o艣wiadczenia o wypowiedzeniu umowy, umowa z dotychczasowym sprzedawc膮 przestaje wi膮za膰 wobec jej skutecznego wypowiedzenia i brak jest podstaw do 偶膮dania przywr贸cenia stanu poprzedniego poprzez kontynuowanie dostaw energii elektrycznej z dotychczasowym sprzedawc膮 na podstawie uprzednio rozwi膮zanej umowy. Odbiorca, chc膮c kontynuowa膰 wsp贸艂prac臋 w zakresie zakupu energii elektrycznej od dotychczasowego sprzedawcy, winien niezw艂ocznie po z艂o偶eniu o艣wiadczenia o odst膮pieniu do umowy zawartej poza lokalem przedsi臋biorstwa zawrze膰 now膮 umow臋 z poprzednim sprzedawc膮. Na marginesie wskaza膰 nale偶y, 偶e brak zawarcia nowej umowy prowadzi do zawarcia w imieniu odbiorcy przez w艂a艣ciwego operatora systemu dystrybucyjnego umowy na sprzeda偶 rezerwow膮 z wybranym przez tego ostatniego sprzedawc膮 energii elektrycznej. Konsekwencj膮 wdro偶enia sprzeda偶y rezerwowej s膮 du偶o wy偶sze op艂aty za dostarczan膮 energi臋 elektryczn膮.

Reasumuj膮c wskaza膰 nale偶y, 偶e wypowiedzenie umowy na podstawie pe艂nomocnictwa udzielonego przez odbiorc臋 jest skuteczne wobec dotychczasowego sprzedawcy i tym samym odnosi skutek wobec odbiorcy, nawet w przypadku odst膮pienia od umowy zawartej poza lokalem przedsi臋biorstwa. Jednak偶e w przypadku dzia艂ania pe艂nomocnika niezgodnie z umocowaniem lub wbrew stosunkowi wewn臋trznemu tj. postanowieniom umowy, nowy sprzedawca mo偶e ponosi膰 odpowiedzialno艣膰 odszkodowawcz膮 wzgl臋dem odbiorcy, kt贸ry odst膮pi艂 od umowy zawartej na odleg艂o艣膰. Powy偶sze uzasadnia r贸wnie偶 stanowisko S膮du Apelacyjnego w Krakowie, kt贸ry w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lutego 2016 roku wydanego w sprawie o sygn. akt I Aca 1563/15 wskaza艂, 偶e 鈥(…) tak偶e odpadni臋cie stosunku podstawowego (np. rozwi膮zanie lub wypowiedzenie umowy 艂膮cz膮cej mocodawc臋 i pe艂nomocnika, niewa偶no艣膰 czynno艣ci prawnej) pozostaje bez wp艂ywu na istnienie i zakres umocowania, je偶eli nie nast膮pi艂o odwo艂anie pe艂nomocnictwa鈥.

Mi艂osz Haber, aplikant adwokacki