Podsumowanie prawne miesi膮ca: wrzesie艅 2016

www.mgs-law.eu

Podsumowanie prawne miesi膮ca: wrzesie艅 2016

PODSUMOWANIE PRAWNE MIESI膭CA wrzesie艅 obejmuje nast臋puj膮ce zagadnienia:

PRAWO ENERGETYCZNE

Prezes URE przypomina o obowi膮zku cyklicznego przekazywania danych dotycz膮cych op艂aty OZE

PRAWO OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENT脫W

Decyzja Prezesa UOKiK 聽dotycz膮ca po艣rednika finansowego Kredyty-Chwil贸wki

Decyzja UOKiK w sprawie zmowy Zwi膮zku Polskich O艣rodk贸w Leczenia Niep艂odno艣ci i Wspomagania Rozrodu

Dzia艂ania Prezesa UOKiK聽 w sprawie dodatkowych licznik贸w na wod臋

Post臋powanie Prezesa UOKiK 聽w sprawie telefon贸w na kart臋

Kolejne pogl膮dy Prezesa UOKiK w sprawie sporu z mBANK

Decyzja Prezesa UOKiK w sprawie Alior Bank

Wyrok S膮du Apelacyjnego w Warszawie w sprawie Euro Net

Wyrok S膮du Ochrony Konkurencji i Konsument贸w w sprawie CT Creative Team

Wyrok S膮du Apelacyjnego w Warszawie w sprawie Rainbow Tours

Wyrok S膮du Apelacyjnego w Warszawie w sprawie Indywidualnego Biznesowego Doradztwa Finansowego

PRAWO I POST臉POWANIE CYWILNE

Nowelizacja Kodeksu cywilnego

PRAWO GOSPODARCZE

Trwaj膮 prace nad zmian膮 prawa patentowego

PRZEGL膭D ORZECZNICTWA

Dziennikarz mo偶e czasem wkroczy膰 w sfer臋 d贸br osobistych

Odmowa wydania zgody cudzoziemcowi na zakup mieszkania w Gda艅sku

PRAWO ENERGETYCZNE

Prezes URE przypomina o obowi膮zku cyklicznego przekazywania danych dotycz膮cych op艂aty OZE

W informacji na stronie internetowej Urz臋du Prezes URE przypomnia艂, 偶e zgodnie z ustaw膮 o odnawialnych 藕r贸d艂ach energii OSD, b臋d膮cy p艂atnikiem op艂aty OZE, jest zobowi膮zany do przekazania operatorowi systemu przesy艂owego elektroenergetycznego oraz Prezesowi URE informacji dotycz膮cych ilo艣ci energii elektrycznej, kt贸ra stanowi podstaw臋 do naliczania op艂aty OZE oraz wielko艣ci nale偶nych i pobranych 艣rodk贸w z tytu艂u tej op艂aty, w terminie do sz贸stego dnia miesi膮ca nast臋puj膮cego po okresie rozliczeniowym.

Powy偶sze dane powinny by膰 przekazywane Prezesowi URE nie tylko pisemnie, ale i w formie elektronicznej, we wskazanym na stronie internetowej Urz臋du formacie.

PRAWO OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENT脫W

Decyzja Prezesa UOKiK 聽dotycz膮ca po艣rednika finansowego Kredyty-Chwil贸wki

Pod koniec grudnia 2014 roku zosta艂o wszcz臋te post臋powanie przeciwko sp贸艂ce Kredyty-Chwil贸wki, kt贸ra po艣redniczy艂a w udzielaniu po偶yczek.

Post臋powanie zosta艂o wszcz臋te, gdy偶 w膮tpliwo艣ci Prezesa UOKiK wzbudzi艂y has艂a reklamowe, kt贸re brzmia艂y 鈥濨ez BIK鈥, 鈥濨ez sprawdzania zdolno艣ci kredytowej鈥, a kt贸re mog艂y sugerowa膰, 偶e po偶yczkodawca nie ocenia zdolno艣ci kredytowej konsumenta oraz wywo艂a膰 wra偶enie, 偶e konsument nawet z negatywn膮 histori膮 kredytow膮 bezwarunkowo otrzyma kredyt. Zgodnie jednak z ustaw膮 o kredycie konsumenckim ka偶da instytucja po偶yczaj膮ca pieni膮dze musi bada膰 zdolno艣膰 kredytow膮 klienta.

Kolejne nieprawid艂owo艣ci dotyczy艂y przekazywania przez sp贸艂k臋 formularza informacyjnego (zawieraj膮cego informacj臋 o wysoko艣ci oprocentowania, ca艂kowitym koszcie, wymaganych zabezpieczeniach) przed zawarciem umowy, co jest wymagane w my艣l postanowie艅 ustawy o kredycie konsumenckim. Ustalono, 偶e formularz informacyjny by艂 przekazywany tu偶 przed podpisaniem umowy przez klienta, a wi臋c zbyt p贸藕no. Prezes UOKiK stwierdzi艂 r贸wnie偶, 偶e sp贸艂ka nie przekazywa艂a informacji o tym, 偶e jest po艣rednikiem finansowym, a wi臋c konsument m贸g艂 by膰 przekonany, 偶e ma do czynienia ze swoim kredytodawc膮, a nie po艣rednikiem finansowym.

Z uwagi na powy偶sze Prezes UOKiK wyda艂 decyzj臋 nakazuj膮c膮 sp贸艂ce zaprzestanie stosowania kwestionowanych praktyk oraz聽 na艂o偶y艂 kar臋 ponad 470 tys. z艂. Decyzja nie jest ostateczna i przys艂uguje od niej聽odwo艂anie.

Decyzja UOKiK w sprawie zmowy Zwi膮zku Polskich O艣rodk贸w Leczenia Niep艂odno艣ci i Wspomagania Rozrodu

Prezes UOKiK wyda艂 decyzj臋, w kt贸rej stwierdzi艂 niedozwolone dzia艂ania stosowane przez Zwi膮zek Polskich O艣rodk贸w Leczenia Niep艂odno艣ci i Wspomagania Rozrodu polegaj膮ce na ustaleniu ceny sk艂adanych przez zrzeszonych w nim przedsi臋biorc贸w w konkursie Ministerstwa Zdrowia na wyb贸r realizator贸w programu zdrowotnego聽鈥濸rogram 鈥 Leczenie Niep艂odno艣ci Metod膮 Zap艂odnienia Pozaustrojowego na lata 2013-2016鈥.

Zgodnie z ustaw膮 o ochronie konkurencji i konsument贸w zakazanie jest ustalanie聽cen towar贸w lub us艂ug przez zwi膮zki przedsi臋biorc贸w np. stowarzyszenia, izby bran偶owe czy samorz膮dy zawodowe.聽Z zebranych dokument贸w wynika, 偶e wytyczne, zalecenia i rekomendacje w zakresie cen ofertowych by艂y przekazywane na spotkaniach Zwi膮zku O艣rodk贸w Leczenia Niep艂odno艣ci i Wspomagania Rozrodu oraz poprzez korespondencj臋 elektroniczn膮. Przyk艂adem jest wiadomo艣膰 o tre艣ci 鈥to (鈥) szansa by sobie zaufa膰 co prze艂o偶y si臋 na nasze dochody przez nast臋pne dwa lata i mniejszy stres przy sporz膮dzaniu oferty. (鈥) brak porozumienia to (鈥) mniejsze zyski przy wi臋kszej ilo艣ci pracy鈥.

Ze wzgl臋du na zmow臋 Prezes UOKiK na艂o偶y艂 na聽Zwi膮zek Polskich O艣rodk贸w Leczenia Niep艂odno艣ci i Wspomagania Rozrodu kar臋 finansow膮 w wysoko艣ci ponad 13 tys. z艂.聽Decyzja nie jest ostateczna, przys艂uguje od niej odwo艂anie.

Dzia艂ania Prezesa UOKiK聽 w sprawie dodatkowych licznik贸w na wod臋

Do Prezesa UOKiK trafi艂y skargi dotycz膮ce praktyk dw贸ch sp贸艂ek, kt贸re wzbudzi艂y w膮tpliwo艣ci z punktu widzenia ich zgodno艣ci z ustaw膮 o ochronie konkurencji i konsument贸w. Dzia艂ania Przedsi臋biorstwa Wodoci膮g贸w i Kanalizacji w Jarocinie oraz 艢remskich Wodoci膮g贸w polega艂y na nakazaniu mieszka艅com poniesienie koszt贸w instalacji wodomierza dostosowanego do systemu zdalnego odczytu (urz膮dzenie dodatkowe s艂u偶膮ce do pomiar贸w tzw. wody bezpowrotnie zu偶ytej np. w celu podlewania przydomowych ogrod贸w). Sp贸艂ki ustali艂y, 偶e koszty instalacji tych urz膮dze艅聽 w przeciwie艅stwie do wodomierzy przeznaczonych do odczytu wody w domu, ponosz膮 mieszka艅cy. Cena za instalacj臋 zosta艂a oszacowana nawet na kilkaset z艂otych.

W opinii Prezesa UOKiK聽niedozwolone jest uzale偶nianie mo偶liwo艣ci uwzgl臋dniania w rozliczeniach 艣wiadczonych us艂ug wody bezpowrotnie zu偶ytej od zamontowania wodomierza dostosowanego do zdalnego odczytu, a mieszkaniec powinien mie膰 prawo聽 dokonania wyboru pomi臋dzy ta艅szym urz膮dzeniem tradycyjnym, a tym umo偶liwiaj膮cym odczyt radiowy. Uniemo偶liwianie odbiorcom korzystania ze standardowych wodomierzy odczytywanych tradycyjnie, mo偶e za艣 narusza膰 zakaz nadu偶ywania pozycji dominuj膮cej na rynku.

Prezes UOKiK skierowa艂 do obu sp贸艂ek wezwania do zmiany praktyki, a sp贸艂ki uwzgl臋dni艂y stanowisko Prezesa Urz臋du i zmieni艂y zakwestionowane dzia艂ania.

Post臋powanie Prezesa UOKiK 聽w sprawie telefon贸w na kart臋

Prezes UOKiK wszcz膮艂 post臋powania聽przeciwko czterem najwi臋kszym operatorom telekomunikacyjnym: Orange Polska, P4, Polkomtel oraz T-Mobile Polska. W膮tpliwo艣ci Prezesa UOKiK wzbudzi艂o to, 偶e ww. operatorzy po up艂ywie wa偶no艣ci konta, nie zwracaj膮 konsumentom niewykorzystanych 艣rodk贸w, a聽 je偶eli konsument nie wykupi ponownego do艂adowania, niewykorzystane 艣rodki przepadaj膮 nast臋pnego dnia po up艂ywie okresu, w kt贸rym m贸g艂 wykonywa膰 po艂膮czenia.聽Powy偶sze mo偶e聽 utrudnia膰 konsumentom skorzystanie z聽prawa do zmiany dostawcy us艂ug.

W chwili obecnej przeciwko ww. operatorom telekomunikacyjnym toczy si臋 post臋powanie, kt贸re mog膮 zako艅czy膰 si臋 wydaniem decyzji zakazuj膮cej stosowania praktyki聽naruszaj膮cej prawa s艂abszych uczestnik贸w rynku oraz na艂o偶eniem kary pieni臋偶nej w wysoko艣ci do 10% obrotu osi膮gni臋tego w roku poprzedzaj膮cym rok na艂o偶enia kary. W wydawanych decyzjach Prezes UOKiK mo偶e r贸wnie偶 okre艣li膰 艣rodki usuni臋cia trwaj膮cych skutk贸w bezprawnej praktyki przedsi臋biorcy.

Kolejne pogl膮dy Prezesa UOKiK w sprawie sporu z mBANK

Nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsument贸w przyzna艂a Prezesowi UOKiK聽mo偶liwo艣膰 przedstawienia swojego stanowiska (tzw. istotny pogl膮d w danej sprawie). Z takiej mo偶liwo艣ci po raz trzeci skorzysta艂 Prezes UOKiK i przedstawi艂 sw贸j pogl膮d w sprawie tocz膮cej si臋 przed przeciwko mBank z pow贸dztwa konsument贸w, kt贸rzy zaci膮gn臋li kredyt hipoteczny we franku szwajcarskim.

Kredytobiorcy zakwestionowali klauzule, kt贸re nieprecyzyjnie okre艣la艂y mo偶liwo艣膰 zmiany oprocentowania po偶yczki. S膮d pierwszej instancji nie przychyli艂 si臋 do stanowiska konsument贸w, a w wyniku wniesienia apelacji w chwili obecnej sprawa jest rozpatrywana przez s膮d drugiej instancji. Ze stanowiskiem s膮du pierwszej instancji nie zgodzi艂 si臋 Prezes UOKiK i postanowi艂 przedstawi膰 sw贸j w tej sprawie wskazuj膮c, 偶e podziela zdanie konsument贸w, i偶 klauzula uprawnia bank do arbitralnej decyzji w sprawie zmiany oprocentowania, a konsumenci nie mieli mo偶liwo艣ci zweryfikowania zasadno艣ci takiego dzia艂ania. Poza tym wskazano, 偶e przes艂anki wskazane s膮 przez bank s膮 zbyt og贸lnie, brak jest informacji kiedy zmiany mog膮 by膰 wprowadzone oraz w jaki spos贸b wp艂yn膮 na oprocentowanie.

W podobnej sprawie tocz膮cej si臋 z wniosku konsument贸w przeciwko mBank Prezes UOKiK przedstawi艂 kolejny pogl膮d w sprawie uprawnienia banku do jednostronnego ustalania wska藕nika wp艂ywaj膮cego na wysoko艣膰 艣wiadcze艅 stron. Prezes UOKiK stwierdzi艂, 偶e kwestionowane przez konsument贸w postanowienia daj膮 bankowi mo偶liwo艣膰 dowolnego ustalania warto艣ci kupna i sprzeda偶y franka szwajcarskiego, na podstawie kt贸rych waloryzuje si臋 kwot臋 kredytu i wysoko艣膰 rat kapita艂owo-odsetkowych, a bank nie wskaza艂, jakimi kryteriami kierowa艂 si臋 przy ustalaniu tych kurs贸w. W rezultacie Prezes UOKiK podzieli艂 pogl膮d kredytobiorc贸w, 偶e s膮 to postanowienia niedozwolone.

Decyzja Prezesa UOKiK w sprawie Alior Bank

Prezes UOKiK wszcz膮艂 post臋powanie przeciwko Alior Bank z uwagi na fakt, 偶e jego w膮tpliwo艣ci wzbudzi艂y reklamy kredytu konsumenckiego 鈥濭warancja najni偶szej raty鈥. Bank obiecywa艂 klientom najni偶sz膮 rat臋 kredytu, nie informuj膮c jednak o dodatkowych warunkach, kt贸re trzeba by艂o spe艂ni膰, aby skorzysta膰 z reklamowanej oferty. Alior Bank聽 nie gwarantowa艂 bowiem najni偶szej raty na rynku, ale rat臋 ni偶sz膮 od oferowanej przez inny bank.聽W tym celu konsument musia艂 jednak samodzielnie znale藕膰 ofert臋, a nast臋pnie przedstawi膰 bankowi formularz informacyjny potwierdzaj膮cy konkurencyjne warunki lub umow臋 podpisan膮 z innym kredytodawc膮.

Ze wzgl臋du na powy偶sze Prezes UOKiK uzna艂, 偶e Alior Bank m贸g艂 wprowadza膰 konsument贸w w b艂膮d co do rzeczywistych warunk贸w promocji. Przeci臋tny konsument m贸g艂 by膰 przekonany, 偶e korzysta z najta艅szego kredytu na rynku, tymczasem, to na kliencie spoczywa艂 obowi膮zek por贸wnania ofert i znalezienia najta艅szej. Konsument m贸g艂 by膰 wi臋c wprowadzony w b艂膮d – gdyby wiedzia艂, 偶e nie jest to najta艅sza oferta, a jedynie rata mo偶e by膰 ni偶sza ni偶 rata innego kredytu, kt贸ry konsument musia艂 sam znale藕膰, m贸g艂by z niej nie skorzysta膰

Alior Bank zobowi膮za艂 si臋 do zrekompensowania strat konsumentom, kt贸rzy skorzystali z oferty wprowadzaj膮cej w b艂膮d.聽Oznacza to, 偶e nie b臋dzie pobiera艂 odsetek od um贸w obowi膮zuj膮cych i odda te, kt贸re ju偶 pobra艂, nawet je偶eli zobowi膮zanie zosta艂o ju偶 sp艂acone. Klienci, kt贸rzy zawarli umowy kredytu konsumenckiego w ramach promocji, zostan膮 listownie powiadomieni o zasadach zwrotu, o kt贸rych informuje r贸wnie偶 decyzja Prezesa UOKiK. Bank ponadto ma wyemitowa膰 kilkukrotnie 15-sekundowe o艣wiadczenie w Telewizji Polskiej.

Wyrok S膮du Apelacyjnego w Warszawie w sprawie Euro Net

We wrze艣niu 2013 roku Prezes UOKiK wyda艂聽decyzj臋, w kt贸rej stwierdzi艂, 偶e Euro Net wprowadza艂 w b艂膮d klient贸w sklepu聽internetowego RTV EURO AGD聽przez wy艣wietlenie reklam, z kt贸rych wynika艂o, 偶e klient nie p艂aci艂 za dostaw臋, je艣li zdecydowa艂 si臋 na zakup do najbli偶szego pi膮tku. Jednak okaza艂o si臋, 偶e oferta w tej samej postaci zaczyna艂a si臋 w ka偶dy poniedzia艂ek. Prezes UOKiK na艂o偶y艂 na sp贸艂k臋 kar臋 ponad p贸艂 miliona z艂otych, a s膮d pierwszej instancji podzieli艂 ustalenia i wnioski dotycz膮ce praktyki.聽W lipcu 2016 roku S膮d Apelacyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI ACa 800/15 utrzyma艂 jednak decyzj臋 Prezesa UOKiK, ale obni偶y艂 wysoko艣膰 kary finansowej do ponad 250 tys. z艂 wskazuj膮c, 偶e nie do ko艅ca wzi臋to pod uwag臋 fakt, 偶e przewinienia sp贸艂ki obejmowa艂y jedyne sprzeda偶 przez sklep internetowy. Ponadto obni偶enie kary nast膮pi艂o tak偶e z uwagi na zaniechanie przez przedsi臋biorc臋 zarzuconej praktyki.

Wyrok S膮du Ochrony Konkurencji i Konsument贸w w sprawie CT Creative Team

W grudniu 2014 roku Prezes UOKiK wyda艂聽decyzj臋聽stwierdzaj膮c, 偶e CT Creative Team narusza zbiorowe interesy konsument贸w przez brak poinformowania u偶ytkownik贸w w nale偶yty spos贸b o kosztach zwi膮zanych z korzystaniem z dodatkowych us艂ug o podwy偶szonej op艂acie.聽Na sp贸艂k臋 zosta艂a na艂o偶ona kara pieni臋偶na w wysoko艣ci ponad 31 tys. z艂.聽Wyrokiem S膮du Ochrony Konkurencji i Konsument贸w w sprawie osygn. akt XVII AmA 10/15 decyzja Prezesa UOKiK zosta艂a utrzymana.

Wyrok S膮du Apelacyjnego w Warszawie w sprawie Rainbow Tours

W grudniu聽 2013 roku Prezes UOKiK wyda艂聽decyzj臋聽w stosunku do Rainbow Tours za naruszanie zbiorowych interes贸w konsument贸w, kt贸ra polegaj膮ce na tym, 偶e od 1 pa藕dziernika 2012 roku do dnia 22 marca 2013 roku przedsi臋biorca pomija艂 istotne informacje dla klient贸w聽podczas podpisywania umowy na wyjazd do Tajlandii. W katalogach oraz na stronie internetowej widnia艂a informacja o bezp艂atnym rejsie na wysp臋 Bon, a w rzeczywisto艣ci us艂uga by艂a dodatkowo p艂atna. Na sp贸艂k臋 na艂o偶ono kar臋 w wysoko艣ci ponad 88 tys. z艂. W wyniku odwo艂ania S膮d Ochrony Konkurencji i Konsument贸w uchyli艂 decyzj臋 Prezesa UOKiK. Nast臋pnie S膮d Apelacyjny w Warszawie wyrokiem wydanym w lipcu 2016 roku w sprawie o sygn. akt VI ACa 660/15 uzna艂, 偶e dzia艂ania Rainbow Tours wprowadza艂y konsument贸w w b艂膮d i stanowi艂y nieuczciw膮 praktyk臋 rynkow膮. S膮d zdecydowa艂 jednak o obni偶eniu kary finansowej o po艂ow臋 ze wzgl臋du na kr贸tki czas trwania praktyki oraz niewielk膮 liczb臋 zawartych um贸w.

Wyrok S膮du Apelacyjnego w Warszawie w sprawie Indywidualnego Biznesowego Doradztwa Finansowego

W decyzji z sierpnia 2013 roku Prezes UOKiK uzna艂, 偶e reklama sp贸艂ki Indywidualne Biznesowe Doradztwo Finansowe wprowadza艂a konsument贸w w b艂膮d, poprzez sugerowanie, 偶e z艂oto jest powszechnie honorowanym 艣rodkiem p艂atniczym. Na przedsi臋biorc臋 zosta艂a na艂o偶ona kara finansowa ponad 13 tys. z艂 kary. Odwo艂anie od decyzji wni贸s艂 przedsi臋biorca, jednak zosta艂o ono oddalone przez S膮d Ochrony Konkurencji i Konsument贸w. Nast臋pnie spawa trafi艂a do S膮du Apelacyjnego w Warszawie, kt贸ry w sierpniu 2016 roku wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt I ACa 824/15 oddali艂 apelacj臋 przedsi臋biorcy z uwagi na fakt, 偶e nie mo偶na budowa膰 wyobra偶enia w艣r贸d konsument贸w, 偶e z艂oto pe艂ni funkcj臋 pieni膮dza i jest bezpieczn膮 inwestycj膮.

PRAWO I POST臉POWANIE CYWILNE

W dniu 8 wrze艣nia 2016 roku wesz艂a w 偶ycie ustawa z dnia 10 lipca 2015 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks post臋powania cywilnego oraz niekt贸rych innych ustaw, kt贸ra wprowadzi艂a istotne zmiany przede wszystkim w obszarze prawa cywilnego materialnego i w procedurze cywilnej.

Nowelizacja Kodeksu cywilnego obejmuje w zasadniczej mierze wprowadzenie do przedmiotowej ustawy definicji legalnej dokumentu oraz nowej – dokumentowej – formy czynno艣ci prawnej.

Zgodnie z dodan膮 do Kodeksu cywilnego definicj膮 „dokumentem jest no艣nik informacji umo偶liwiaj膮cy zapoznanie si臋 z jej tre艣ci膮”. Z uzasadnienia nowelizacji wynika, 偶e poj臋cie „dokumentu” wprowadzone zosta艂o w celach porz膮dkowych oraz ma na celu odej艣cie od tradycyjnego rozumienia tego poj臋cia, kt贸re uto偶samia je z informacj膮, kt贸ra jest utrwalona wy艂膮cznie w postaci pisma. Zgodnie z wprowadzon膮 definicj膮 podstawow膮 cech膮 dokumentu jest informacja, intelektualna tre艣膰, kt贸re mo偶e obejmowa膰 r贸偶ne o艣wiadczenia, co istotne – tak偶e o艣wiadczenia woli. Z punktu widzenia powo艂anego przepisu wa偶ne jest, aby ta tre艣膰 zosta艂a utrwalona w taki spos贸b, 偶e mo偶liwe jest jej odtworzenie. Ustawodawca nie sformu艂owa艂 wobec dokumentu wymogu jego podpisania. Ujawnienie dokumentu mo偶e nast膮pi膰 w dowolnej postaci (tekst, obraz czy d藕wi臋k), a jego utrwalenie – na r贸偶nego rodzaju no艣nikach i z wykorzystaniem r贸偶norodnych 艣rodk贸w (np. SMS, plik elektroniczny). Ograniczeniem jest jedynie wym贸g mo偶liwo艣ci zapoznania si臋 z tre艣ci膮 informacji.

W ramach nowelizacji wprowadzono tak偶e now膮 form臋 czynno艣ci prawnej, tj. form臋 dokumentow膮. Do jej zachowania wystarcza z艂o偶enie o艣wiadczenia woli w postaci dokumentu, w spos贸b umo偶liwiaj膮cy ustalenie osoby sk艂adaj膮ce o艣wiadczenie. Omawiana zmiana sankcjonuje form臋 czynno艣ci prawnej, kt贸ra w praktyce obrotu jest stosowana od dawna (sk艂adanie o艣wiadcze艅 w formie wiadomo艣ci SMS czy te偶 za po艣rednictwem poczty e-mail), a w ostatnich latach jest u偶ywana w艂a艣ciwie powszechnie. Dla zachowania formy dokumentowej czynno艣ci prawnej przede wszystkim nie jest konieczne z艂o偶enie w艂asnor臋cznego podpisu przez osob臋 sk艂adaj膮c膮 o艣wiadczenie, a istotne jest jedynie to, aby mo偶liwe by艂o ustalenie tej osoby. Wprowadzenie tej formy ma przyczyni膰 si臋 u艂atwienia i usprawnienia dokonywania czynno艣ci prawnych.

Nowelizacja Kodeksu post臋powania cywilnego obejmuje w szczeg贸lno艣ci nast臋puj膮ce uregulowania:

  • mo偶liwo艣膰 wnoszenia i dor臋czania pism (w tym procesowych) za po艣rednictwem systemu teleinformatycznego (z wy艂膮czeniem spraw rejestrowych). Pisma wnoszone za po艣rednictwem wskazanego systemu nie b臋d膮 wymaga艂y opatrzenia ich bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomoc膮 wa偶nego kwalifikowanego certyfikatu lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym (ePUAP). Wdro偶enie systemu teleinformatycznego w s膮dach b臋dzie nast臋powa艂o stopniowo. Po up艂ywie 3 lat od wej艣cia w 偶ycie nowelizacji system powinien dzia艂a膰 ju偶 we wszystkich s膮dach;
  • zmian臋 w zakresie instytucji wy艂膮czenia s臋dziego maj膮c膮 na celu przyspieszenie post臋powania. S臋dzia, wobec kt贸rego z艂o偶ono wniosek o wy艂膮czenie, b臋dzie m贸g艂 dalej podejmowa膰 czynno艣ci w post臋powaniu, poza wydaniem orzeczenia ko艅cz膮cego post臋powania w danej sprawie. W praktyce oznacza to, 偶e bezzasadny wniosek o wy艂膮czenie s臋dziego z艂o偶ony przed przes艂uchaniem 艣wiadk贸w lub w trakcie mi臋dzyinstancyjnego nie wywrze ju偶 skutk贸w, kt贸re dotychczas by艂y cz臋sto wykorzystywane w celu obstrukcji procesu;
  • rozszerzenie mo偶liwo艣ci rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych. S膮d b臋dzie m贸g艂 rozpozna膰 spraw臋 na takim posiedzeniu w razie uznania pow贸dztwa lub gdy po wniesieniu zarzut贸w albo sprzeciwu od nakazu zap艂aty czy te偶 wyroku zaocznego, o ile uzna, 偶e przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Taki spos贸b rozpoznania sprawy mo偶e by膰 korzystny dla strony, kt贸rej zale偶y na szybkim uzyskaniu orzeczenia, a zasadno艣膰 jej stanowiska nie budzi jakichkolwiek w膮tpliwo艣ci;
  • mo偶liwo艣膰 wzywania stron, 艣wiadk贸w, bieg艂ych lub innych os贸b w spos贸b, kt贸ry s膮d uzna za najbardziej celowy, z pomini臋ciem tradycyjnych sposob贸w dor臋cze艅, o ile zostanie to w danym przypadku uznane za niezb臋dne do przyspieszenia rozpoznania sprawy (dotychczas takie zasady obowi膮zywa艂y tylko w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpiecze艅 spo艂ecznych);
  • przy pozywaniu osoby fizycznej warto sprawdza膰, czy nie prowadzi ona dzia艂alno艣ci gospodarczej. Od 8 wrze艣nia 2016 roku zasad膮 jest dor臋czanie, w sprawach wszcz臋tych po tym terminie, pism procesowych dla przedsi臋biorc贸w wpisanych do Centralnej Ewidencji i Informacji o Dzia艂alno艣ci Gospodarczej na adres udost臋pniony w CEIDG, cho膰by nie by艂 on adresem zamieszkania. Tym samym w pozwie przeciwko przedsi臋biorcy tylko adresu zamieszkania mo偶e prowadzi膰 do nieskutecznego dor臋czenia pozwu drugiej stronie. Jednocze艣nie mo偶na mie膰 w膮tpliwo艣膰, czy samo wskazanie adresu z CEIDG b臋dzie wystarczaj膮ce, gdy nie jest on adresem zamieszkania. Wymagania formalne pisma procesowego nie zosta艂y bowiem przez ustawodawc臋 zmienione i nadal w pierwsze pismo w sprawie powinno zawiera膰 adresy zamieszkania;
  • zmian臋 w zakresie tzw. dor臋cze艅 bezpo艣rednich. Obowi膮zek za艂膮czania do pisma wnoszonego do s膮du dowodu wys艂ania odpisu pisma na adres pe艂nomocnika strony przeciwnej przesy艂k膮 polecon膮 albo dowodu jego bezpo艣redniego dor臋czenia zast膮piony zosta艂 samym o艣wiadczeniem pe艂nomocnika w tym zakresie;
  • szerokie dopuszczenie 艣rodk贸w dowodowych opartych na nowych technologiach. W tym zakresie nowelizacja jedynie dogania praktyk臋, kt贸ra ju偶 przyj臋艂a si臋 w prowadzeniu post臋powa艅. Ustawodawca przyj膮艂 szerok膮 formu艂臋 innych dowod贸w oraz stosowanie przepis贸w o dowodzie z dokument贸w do wszelkich dokument贸w, kt贸re zawieraj膮 tekst umo偶liwiaj膮cy ustalenie ich wystawc贸w;
  • szereg zmian zmiany w post臋powaniu egzekucyjnym, kt贸re przewiduj膮 m.in. zinformatyzowanie egzekucji komorniczej (wprowadzenie mo偶liwo艣ci sprzeda偶y w drodze licytacji elektronicznej, elektroniczn膮 komunikacj臋 mi臋dzy komornikami i innymi instytucjami oraz elektroniczny system zaj臋膰 rachunk贸w bankowych d艂u偶nik贸w) oraz zwi臋kszenie kwoty wolnej od zaj臋cia (kiedy艣 wynosi艂a ona trzykrotno艣膰 przeci臋tnego miesi臋cznego wynagrodzenia, obecnie na rachunkach bankowych musi zosta膰 75 % wynagrodzenia minimalnego). Zmodyfikowano tak偶e przepisy o skardze na czynno艣ci komornika przez wprowadzenie zakazu wniesienia skargi od zarz膮dze艅 komornika o wezwaniu do uiszczenia brak贸w formalnych pisma, na zawiadomienie o terminie czynno艣ci oraz na uiszczenia przez komornika podatku od towar贸w i us艂ug (wcze艣niej nie by艂o wy艂膮cze艅). Zmianie uleg艂 r贸wnie偶 termin na wniesienie skargi na czynno艣ci komornika polegaj膮cej na zaniechaniu, kt贸ry biegnie od dnia, w kt贸rym skar偶膮cy dowiedzia艂 si臋, 偶e czynno艣膰 mia艂a by膰 dokonana (wcze艣niej termin bieg艂 od dnia, w kt贸rym czynno艣膰 mia艂a by膰 dokonana). Nowelizacja modyfikuje r贸wnie偶 przepisy dotycz膮ce zbiegu egzekucji s膮dowej i administracyjnej.

PRAWO GOSPODARCZE

Trwaj膮 prace nad zmian膮 prawa patentowego

W Ministerstwie Rozwoju trwaj膮 w tej chwili intensywne prace nad projektami rozporz膮dze艅 wykonawczych do ustaw: o rzecznikach patentowych, w艂asno艣ci przemys艂owej oraz o zasadach uznawania kwalifikacji nabytych w pa艅stwach cz艂onkowskich UE. Jak poda艂 resort, z pi臋tnastu projekt贸w rozporz膮dze艅 z sukcesem zosta艂o podpisanych i og艂oszonych ju偶 sze艣膰. Pozosta艂e projekty znajduj膮 si臋 na ostatnich etapach prac legislacyjnych i powinny wej艣膰 w 偶ycie w najbli偶szym czasie.

Projekty rozporz膮dze艅 zak艂adaj膮 m.in. uproszczenie i przyspieszenie procedur uzyskiwania ochrony praw w艂asno艣ci przemys艂owej oraz zmniejszenie op艂at za t臋 ochron臋, a tak偶e zmiany w egzaminach na rzecznika patentowego. Podj臋te prace maj膮 na celu dostosowanie akt贸w wykonawczych do obecnie obowi膮zuj膮cych przepis贸w prawa polskiego i unijnego, a tym samym umo偶liwi膰 zwi臋kszenie dost臋pno艣ci ekspert贸w z zakresu w艂asno艣ci przemys艂owej.

W艣r贸d projektowanych regulacji znajduj膮 si臋 przepisy wprowadzaj膮ce usprawnienia w procesie dokonywania i rozpatrywania zg艂osze艅 znak贸w towarowych, wynalazk贸w, wzor贸w u偶ytkowych oraz wzor贸w przemys艂owych. Przewidywane jest w szczeg贸lno艣ci przej艣cie z systemu badawczego znak贸w towarowych na uproszczony system sprzeciwowy oraz rezygnacj臋 w dokumentacji zg艂oszeniowej wzoru przemys艂owego z obowi膮zkowego do艂膮czania opisu wyja艣niaj膮cego ilustracj臋 wzoru przemys艂owego.

Zmiany nie omin膮 tak偶e rejestr贸w prowadzonych przez Urz膮d Patentowy. Zwi臋kszona ma zosta膰 czytelno艣膰 rejestr贸w prowadzonych przez Urz膮d Patentowy. Dodatkowo projekt rozporz膮dzenia wprowadza zmiany wynikaj膮ce z potrzeby stopniowego, pe艂nego wdro偶enia elektronicznego systemu prowadzenia rejestr贸w Urz臋du.

Planowane s膮 u艂atwienia w prowadzeniu korespondencji w postaci elektronicznej, a tak偶e dostosowanie zg艂osze艅 elektronicznych dokonywanych w Urz臋dzie Patentowym do szybko zmieniaj膮cych si臋 regulacji z zakresu cyfryzacji. Nie jest przewidywane pos艂ugiwanie si臋, w prowadzonej z Urz臋dem Patentowym korespondencji w postaci elektronicznej, bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomoc膮 wa偶nego kwalifikowanego certyfikatu oraz wprowadza istotne usprawnienia realizacji elektronicznej obs艂ugi zg艂osze艅 patentowych, w kt贸rej cz臋艣ci膮 dokumentacji patentowej s膮 sekwencje nukleotyd贸w i aminokwas贸w.

Ponadto z praw wy艂膮cznych na przedmioty w艂asno艣ci przemys艂owej zostan膮 okre艣lone formalnie wzory wydawanych przez Urz膮d Patentowy dokument贸w patentowych, dodatkowych 艣wiadectw ochronnych, 艣wiadectw ochronnych, 艣wiadectw rejestracji oraz dowod贸w pierwsze艅stwa.

Projektowane zmiany maj膮 ujednolici膰 spos贸b naliczania op艂at, a ich wysoko艣ci ma ulec obni偶eniu.

Nale偶y tak偶e podkre艣li膰, 偶e 23 wrze艣nia 2016 roku wesz艂o w 偶ycie rozporz膮dzenie Prezesa Rady Ministr贸w z 5 wrze艣nia 2016 roku w sprawie przedmiotu szkolenia aplikant贸w rzecznikowskich, szczeg贸艂owego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego. Zasadnicza zmiana dotyczy zaw臋偶enia formy przeprowadzenia egzaminu konkursowego i kwalifikacyjnego tylko do formy pisemnej. Doprecyzowano tak偶e zakres szkolenia w ramach aplikacji rzecznikowskiej.

Trwaj膮 tak偶e zaawansowane prace nad projektem ustawy zmieniaj膮cej ustaw臋 o rzecznikach patentowych dotycz膮cym zmiany stawek minimalnych pobieranych przez rzecznik贸w patentowych. Zmiana ma polega膰 na ca艂kowitym zniesieniu stawek minimalnych stanowi膮cych podstaw臋 do ustalenia wynagrodzenia rzecznika patentowego w relacji z klientem. Stawki minimalne zostan膮 utrzymane wy艂膮cznie dla potrzeb ustalania i zas膮dzania koszt贸w zast臋pstwa procesowego w post臋powaniu przed organami wymiaru sprawiedliwo艣ci oraz Urz臋dem Patentowym RP orzekaj膮cym w post臋powaniu spornym.

PRZEGL膭D ORZECZNICTWA

Dziennikarz mo偶e czasem wkroczy膰 w sfer臋 d贸br osobistych

Jak wynika z ostatnio opublikowanego wyroku S膮du Apelacyjnego w Warszawie (sygn. akt I ACa 1076/15), nie w ka偶dym przypadku podanie informacji nieprawdziwej stanowi膰 b臋dzie naruszenie d贸br osobistych. Nie sama prawda, ale d膮偶enie do jej wykrycia, warunkuje przyj臋cie, 偶e dziennikarz zrealizowa艂 wym贸g szczeg贸lnej staranno艣ci, a wymagana prawem prasowym szczeg贸lna staranno艣膰 i rzetelno艣膰 przy zbieraniu i wykorzystywaniu materia艂贸w prasowych wymaga wiernego przedstawienia informacji, kt贸re dziennikarz uzyska艂. Nieprecyzyjno艣膰 danych powinna sk艂ania膰 dziennikarza do szczeg贸lnej ostro偶no艣ci w trakcie formu艂owania informacji przekazywanych do publikacji.

W orzeczeniach s膮d贸w ukszta艂towa艂o si臋 stanowisko, zgodnie z kt贸rym dzia艂anie w obronie spo艂ecznie donios艂ego interesu albo uzasadnione prze艣wiadczenie, 偶e dzia艂anie ma taki charakter, legitymuje dziennikarza do wkroczenia w sfer臋 d贸br osobistych, je偶eli zostanie podj臋te z zachowaniem szczeg贸lnej staranno艣ci i rzetelno艣ci. Prawo prasowe nak艂ada na dziennikarzy obowi膮zek zachowania szczeg贸lnej staranno艣ci i rzetelno艣ci przy zbieraniu i wykorzystaniu materia艂贸w prasowych oraz dzia艂ania zgodnie z etyk膮 zawodow膮 i zasadami wsp贸艂偶ycia spo艂ecznego. Dziennikarz przy zbieraniu materia艂贸w musi wzi膮膰 pod uwag臋 rodzaj i rzetelno艣膰 藕r贸d艂a informacji, a tak偶e sprawdzi膰 zgodno艣膰 z prawd膮 uzyskanych informacji 鈥 zweryfikowa膰 je w ramach dost臋pnych 藕r贸de艂 i upewni膰 si臋, 偶e s膮 zgodne z innymi znanymi faktami. Dziennikarz powinien tak偶e umo偶liwi膰 osobie zainteresowanej ustosunkowanie si臋 do uzyskanych informacji.

Dziennikarz powinien ponadto wszechstronnie wykorzystywa膰 pozyskany materia艂, 偶e nie przedstawia膰 go wybi贸rczo, dopasowuj膮c go niejako pod przyj臋t膮 tez臋. Rzetelno艣膰 dziennikarsk膮 nale偶y definiowa膰 jako dzia艂anie zgodne z prawd膮, ukazywanie obiektywnego, ca艂o艣ciowego obrazu fakt贸w.

Przez d艂ugi czas za bezprawne uznawano postawienie przez dziennikarza w materiale prasowym zarzutu, kt贸ry okaza艂 si臋 niezgodny z prawd膮. Po pewnym czasie ukszta艂towa艂o si臋 stanowisko, zgodnie z kt贸rym dzia艂anie w obronie spo艂ecznie donios艂ego interesu albo uzasadnione prze艣wiadczenie, 偶e dzia艂anie ma taki charakter, legitymuje dziennikarza do wkroczenia w sfer臋 d贸br osobistych, je偶eli zostanie podj臋te z zachowaniem szczeg贸lnej staranno艣ci i rzetelno艣ci 鈥 potwierdza to tak偶e powo艂any wyrok S膮du Apelacyjnego.

Odmowa wydania zgody cudzoziemcowi na zakup mieszkania w Gda艅sku

W dniu 14 wrze艣nia 2016 roku Naczelny S膮d Administracyjny wyda艂 wyrok na korzy艣膰 Chilijczyka, kt贸ry zawar艂 w 2011 roku zwi膮zek partnerski z Polakiem w Wielkiej Brytanii,聽 a tak偶e uchyli艂 niekorzystn膮 dla niego decyzj臋 Ministra Spraw Wewn臋trznych i聽 wyrok Wojew贸dzkiego S膮du Administracyjnego w Warszawie. Zar贸wno decyzja Ministra Spraw Wewn臋trznych oraz wyrok Wojew贸dzkiego S膮du Administracyjnego w Warszawie stwierdza艂y, 偶e Chilijczyk nie mo偶e kupi膰 mieszkania w Gda艅sku. Teraz sprawa wraca do punktu wyj艣cia 鈥 zosta艂a przekazana do ponownego rozpoznania.

Chilijczyk wraz z polskim partnerem chcieli w przysz艂o艣ci razem zamieszka膰 w Polsce i postanowili kupi膰 mieszkanie w Gda艅sku. Pieni臋dzmi dysponowa艂 Chilijczyk i chcia艂 wi臋c je naby膰 we w艂asnym imieniu. Warunkiem zakupu przez cudzoziemcu nieruchomo艣ci w Polsce na obszarach przygranicznych do jakich zaliczany jest Gda艅sk聽 jest jednak otrzymanie zgody ministra spraw wewn臋trznych. Minister odm贸wi艂 zgody na nabycie lokalu z uwagi na fakt, 偶e Chilijczyk nie wykaza艂 wystarczaj膮co swojej wi臋zi z Polsk膮, gdy偶 ustawa o nabywaniu nieruchomo艣ci przez cudzoziemc贸w przewiduje jako jedn膮 z przes艂anek potwierdzaj膮cych wi臋藕 z Polsk膮 zawarcie zwi膮zku ma艂偶e艅skiego z obywatelem polskim. Polskie przepisy nic przewiduj膮 jednak聽 zwi膮zk贸w partnerskim i dlatego nie zosta艂a wyra偶ona zgoda na nabycie nieruchomo艣ci przez cudzoziemca.

Od decyzji Ministra Spraw Wewn臋trznych zosta艂o wniesione odwo艂anie i Wojew贸dzki S膮d Administracyjny w Warszawie utrzyma艂 decyzje w mocy. Nast臋pnie spraw臋 rozpatrywa艂 Naczelny S膮d Administracyjny, kt贸ry uchyli艂 i wyrok Wojew贸dzkiego S膮du Administracyjnego w Warszawie oraz decyzj臋 Ministra Spraw Wewn臋trznych. Zdaniem S膮du analizuj膮c 鈥瀢i臋zi z Polsk膮”, nie mo偶na bra膰 pod uwag臋 jedynie zwi膮zk贸w ma艂偶e艅skich, ale tak偶e te innego rodzaju, jak konkubinaty czy zwi膮zki partnerskie. Podkre艣li艂 te偶, 偶e nie mo偶e by膰 automatycznego traktowania zwi膮zk贸w partnerskich 鈥 poniewa偶, mimo 偶e w polskim prawie nie s膮 uznawane, mog膮 by膰 potwierdzeniem stanu faktycznego, tzn. d艂ugoletniego zwi膮zku, prowadzenia wsp贸lnego gospodarstwa.